 |
| Xuất khẩu dừa Việt Nam bứt phá, củng cố vị thế tỷ USD trên thị trường toàn cầu. |
Ngành dừa Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh nhất trong nhiều năm trở lại đây khi nhu cầu tiêu thụ toàn cầu liên tục gia tăng. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu dừa đạt hơn 533 triệu USD, tăng hơn 36% so với cùng kỳ năm 2024.
Nếu tính cả các sản phẩm chế biến từ dừa như nước dừa đóng hộp, dầu dừa, cơm dừa sấy, mỹ phẩm hay các chế phẩm từ dừa, tổng giá trị toàn ngành đạt khoảng 1,15 tỷ USD. Kết quả này đưa Việt Nam trở thành quốc gia đứng thứ ba thế giới về xuất khẩu dừa và các sản phẩm từ dừa, chỉ sau Philippines và Indonesia.
Đáng chú ý, sự tăng trưởng của ngành dừa không còn dựa chủ yếu vào xuất khẩu nguyên liệu thô như trước đây mà đang chuyển mạnh sang các sản phẩm chế biến sâu có giá trị gia tăng cao. Đây được xem là bước chuyển quan trọng giúp ngành dừa nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu thô và gia tăng giá trị trên cùng một đơn vị sản phẩm.
Tiếp nối đà tăng trưởng, trong quý I/2026, dừa tiếp tục là một trong những mặt hàng đóng góp tích cực vào mức tăng hơn 31% của xuất khẩu rau quả cả nước. Riêng dừa tươi đạt kim ngạch khoảng 65 triệu USD, tăng 26% so với cùng kỳ năm 2025. Điều này cho thấy nhu cầu của thị trường quốc tế đối với dừa Việt Nam vẫn duy trì ở mức cao, đặc biệt trong bối cảnh xu hướng tiêu dùng xanh và thực phẩm có nguồn gốc tự nhiên ngày càng phổ biến.
Sự bứt phá của ngành dừa không chỉ đến từ nhu cầu thị trường mà còn là kết quả của quá trình tái cơ cấu ngành dừa trong nhiều năm qua. Việc chuẩn hóa vùng nguyên liệu, mở rộng diện tích đạt chuẩn, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng đã giúp dừa Việt Nam đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe từ các thị trường nhập khẩu lớn.
Trong bức tranh tăng trưởng, Mỹ và Trung Quốc đang nổi lên là hai động lực quan trọng nhất đối với xuất khẩu dừa Việt Nam. Tại Mỹ, nhu cầu tiêu dùng các sản phẩm tốt cho sức khỏe, ít đường và có nguồn gốc tự nhiên tăng nhanh đã thúc đẩy sức mua đối với các sản phẩm từ dừa. Hiện, Mỹ chiếm gần 26% tổng kim ngạch xuất khẩu dừa của Việt Nam. Các sản phẩm như nước dừa đóng hộp, nước dừa hữu cơ hay các chế phẩm từ dừa ngày càng xuất hiện phổ biến trong hệ thống bán lẻ và ngành đồ uống tại quốc gia này.
Năm 2026, nhiều doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục ghi nhận lượng đơn hàng tăng mạnh từ các chuỗi siêu thị và nhà sản xuất đồ uống tại Mỹ, đặc biệt ở phân khúc cao cấp. Điều này cho thấy dư địa tăng trưởng của dừa Việt Nam tại thị trường Mỹ vẫn còn rất lớn khi xu hướng tiêu dùng thực phẩm tự nhiên tiếp tục mở rộng.
Trong khi đó, Trung Quốc đang trở thành “đầu tàu” tăng trưởng mới sau khi chính thức mở cửa nhập khẩu dừa tươi Việt Nam theo đường chính ngạch từ tháng 8/2024. Đây được xem là cú hích lớn đối với ngành dừa bởi Trung Quốc hiện tiêu thụ khoảng 4 tỷ quả dừa mỗi năm, trong đó có tới 2,6 tỷ quả dừa tươi.
Với lợi thế về khoảng cách địa lý gần, thời gian vận chuyển nhanh và chi phí logistics thấp, dừa Việt Nam đang nhanh chóng gia tăng thị phần tại thị trường Trung Quốc. Nhiều doanh nghiệp đánh giá, nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc sẽ còn tiếp tục tăng mạnh trong những năm tới, đặc biệt khi các tiêu chuẩn nhập khẩu ngày càng hoàn thiện và ổn định hơn.
Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội lớn, ngành dừa cũng đối mặt với không ít thách thức. Giá cả biến động mạnh có thể ảnh hưởng đến tính ổn định của thị trường, trong khi liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân vẫn còn hạn chế. Ngoài ra, việc đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và sản xuất bền vững vẫn là bài toán khó đối với nhiều địa phương.
Để duy trì vị thế cạnh tranh trong dài hạn, ngành dừa cần tiếp tục đẩy mạnh xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, cấp mã số vùng trồng, mở rộng sản xuất hữu cơ và đầu tư mạnh hơn cho chế biến sâu. Đồng thời, việc hình thành chuỗi liên kết chặt chẽ giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và thị trường sẽ đóng vai trò then chốt trong việc ổn định nguồn cung và nâng cao giá trị sản phẩm.
Theo Hiệp hội Dừa Việt Nam, hiện cần phân định rõ hai phân khúc gồm dừa nguyên liệu phục vụ chế biến sâu và dừa tươi tiêu dùng trực tiếp. Trong đó, dừa nguyên liệu hiện chiếm khoảng 80% tổng kim ngạch xuất khẩu với mức giá tương đối ổn định, còn dừa tươi chỉ chiếm khoảng 20% nhưng đang tăng trưởng rất nóng nhờ nhu cầu lớn từ các thị trường như Mỹ và Trung Quốc.
Hiện, Việt Nam có khoảng 200.000 ha trồng dừa, chủ yếu tập trung tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Giá dừa tăng cùng nhu cầu thị trường mở rộng đang giúp thu nhập của người trồng dừa cải thiện đáng kể. Nhiều địa phương đã bắt đầu mở rộng diện tích và chuyển đổi sang trồng dừa thay thế những loại cây trồng kém hiệu quả hơn.
Đáng chú ý, hơn 60% sản lượng dừa khô hiện đã được đưa vào chế biến để tạo ra các sản phẩm giá trị gia tăng cao như nước cốt dừa, dầu dừa, bột sữa dừa hay than hoạt tính. Đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp xuất khẩu dừa Việt Nam tiếp tục bứt phá, nâng cao giá trị ngành hàng và củng cố vững chắc vị thế tỷ USD trên thị trường toàn cầu trong những năm tới.
