 |
| Theo tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu xây dựng ngành xuất bản trở thành ngành công nghiệp nội dung số hiện đại, có trình độ phát triển tiên tiến trong khu vực. |
Hoàn thiện thể chế, hình thành 1-2 tập đoàn xuất bản - truyền thông chủ lực
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký ban hành Quyết định số 1062/QĐ-TTg ngày 13/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ về Kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 17/3/2026 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới.
Theo Kế hoạch, mục tiêu tổng quát là bảo đảm hoạt động xuất bản tiếp tục giữ vững và phát huy vai trò là lĩnh vực tư tưởng - văn hóa quan trọng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân; góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật; xây dựng và bồi đắp nền tảng tri thức quốc gia, đóng góp vào quá trình xây dựng văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước.
Kế hoạch nhấn mạnh yêu cầu đưa hoạt động xuất bản trở thành trụ cột quan trọng của hệ thống giáo dục, đào tạo và học tập suốt đời; phát triển văn hóa đọc với người đọc là trung tâm và là mục tiêu của hoạt động xuất bản. Đồng thời, xuất bản cần phát huy vai trò là công cụ ngoại giao văn hóa, góp phần xây dựng và phát huy sức mạnh mềm quốc gia.
Bên cạnh đó, hoạt động xuất bản được định hướng phát triển thành lĩnh vực kinh tế - công nghệ giữ vai trò hạt nhân trong hệ sinh thái kiến tạo giá trị, là bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa, hình thành chuỗi giá trị nội dung số và tài sản số, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cũng như năng lực cạnh tranh quốc gia.
Kế hoạch cũng đặt mục tiêu bảo đảm Đảng và Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong định hướng, kiến tạo hoạt động xuất bản; hoàn thiện cơ chế, chính sách và thúc đẩy các mô hình hợp tác công - tư; phát triển mạnh mẽ công nghệ và hạ tầng số; xây dựng nền xuất bản chuyên nghiệp, hiện đại và nhân văn.
Đặc biệt, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được xác định là nhiệm vụ trọng tâm thông qua đổi mới chương trình đào tạo, phương pháp quản trị nguồn nhân lực, xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo và phát triển đội ngũ cán bộ, biên tập viên, chuyên gia công nghệ, nhà quản trị có trình độ cao đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên số.
Kế hoạch đặt ra mục tiêu cụ thể đến năm 2030 hoàn thiện Luật Xuất bản và hệ thống pháp luật về xuất bản; xây dựng các cơ chế, chính sách vượt trội về đầu tư, tài chính, thuế, đất đai, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số; đổi mới phương thức quản lý nhà nước theo hướng kết hợp chặt chẽ giữa tiền kiểm và hậu kiểm có kiểm soát; tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính.
Cùng với đó là tăng cường bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan; phòng, chống in lậu, phát hành trái phép và các hành vi vi phạm trên môi trường số. Mục tiêu đến năm 2030 cơ bản hoàn thiện thể chế phát triển hoạt động xuất bản, khắc phục căn bản tình trạng chồng chéo, bất cập và giảm rõ rệt nạn in lậu, phát hành trái phép.
Hệ thống nhà xuất bản sẽ được sắp xếp, củng cố theo hướng tinh gọn, nâng cao chất lượng và hiện đại hóa; đổi mới quản trị, nâng cao chất lượng nội dung, năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng với cơ chế thị trường cũng như môi trường số.
Đáng chú ý, Kế hoạch đặt mục tiêu đến năm 2030 năng lực xuất bản đạt bình quân từ 6 đến 6,5 bản/người/năm; hình thành ít nhất từ 1 đến 2 tập đoàn xuất bản - truyền thông chủ lực, giữ vai trò nòng cốt trong xuất bản các ấn phẩm phục vụ nhiệm vụ chính trị, giáo dục, khoa học và văn hóa, đồng thời có khả năng dẫn dắt thị trường. Khoảng 80% cơ sở in được hiện đại hóa công nghệ, trở thành ngành công nghiệp phụ trợ quan trọng.
100% nhà xuất bản tham gia xuất bản điện tử
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Kế hoạch là thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động xuất bản. Theo đó, ngành xuất bản sẽ phát triển mạnh xuất bản điện tử, xuất bản đa phương tiện và phân phối trên các nền tảng số; xây dựng hạ tầng số, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu đồng bộ, hiện đại phục vụ công tác quản lý nhà nước và phát triển thị trường.
Kế hoạch hướng tới việc thúc đẩy tích hợp giữa xuất bản với báo chí, truyền thông, giáo dục, khoa học - công nghệ nhằm hình thành chuỗi giá trị nội dung số.
Đến năm 2030, cơ bản hoàn thành cơ sở dữ liệu ngành xuất bản; phần lớn quy trình xuất bản và phát hành được thực hiện trên môi trường số; xuất bản điện tử và đa phương tiện chiếm tỷ trọng ngày càng cao. Đặc biệt, 100% nhà xuất bản tham gia xuất bản điện tử và ứng dụng chuyển đổi số trong quy trình xuất bản; xuất bản phẩm điện tử chiếm khoảng 13-15% tổng số đầu sách xuất bản hằng năm.
Kế hoạch cũng yêu cầu thúc đẩy mạnh mẽ phát triển văn hóa đọc; xây dựng và hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa đọc; mở rộng khả năng tiếp cận sách và tri thức cho người dân, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực biên giới và hải đảo.
Việc tăng cường liên kết giữa nhà trường, gia đình, thư viện, nhà xuất bản và cộng đồng nhằm hình thành thói quen đọc bền vững được xác định là giải pháp quan trọng. Đồng thời, văn hóa đọc trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cũng sẽ được thúc đẩy thông qua các kho tài liệu số đa ngôn ngữ và không gian đọc trực tuyến.
Mục tiêu đến năm 2030, mức đọc bình quân đạt từ 7 đến 8 bản/người/năm, tiệm cận trình độ của các quốc gia có mức phát triển tương đồng trong khu vực.
Trong lĩnh vực hợp tác quốc tế, Kế hoạch đặt mục tiêu nâng cao vị thế của xuất bản Việt Nam, mở rộng thị trường xuất khẩu xuất bản phẩm và bản quyền; tăng số lượng xuất bản phẩm Việt Nam được dịch và phát hành ở nước ngoài; đẩy mạnh hoạt động dịch thuật, quảng bá các xuất bản phẩm có giá trị đến bạn bè quốc tế.
Phấn đấu đến năm 2030, mỗi năm có khoảng 150-200 đầu sách Việt Nam được dịch và phát hành ở nước ngoài; mở rộng thị trường xuất bản và bản quyền tới khoảng 20-30 quốc gia, vùng lãnh thổ; từng bước hình thành thị trường giao dịch bản quyền xuất bản phẩm Việt Nam chuyên nghiệp và có tổ chức.
Hướng tới trung tâm sáng tạo và hợp tác xuất bản hàng đầu khu vực
Theo tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu xây dựng ngành xuất bản trở thành ngành công nghiệp nội dung số hiện đại, có trình độ phát triển tiên tiến trong khu vực, đủ năng lực cạnh tranh và tham gia sâu rộng vào thị trường xuất bản quốc tế.
Ngành xuất bản Việt Nam được định hướng trở thành trung tâm sáng tạo, giao lưu và hợp tác hàng đầu với các quốc gia có hoạt động xuất bản, truyền thông phát triển ở khu vực Đông Nam Á và trên thế giới; hình thành môi trường xuất bản lành mạnh, chuyên nghiệp, sáng tạo; hệ thống xuất bản, in và phát hành vận hành hiệu quả trên nền tảng công nghệ hiện đại.
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Kế hoạch đề ra 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, gồm: tăng cường sự lãnh đạo của Đảng; hoàn thiện thể chế và chính sách pháp luật; đổi mới mô hình phát triển ngành xuất bản; đẩy mạnh chuyển đổi số; nâng cao chất lượng nội dung xuất bản; phát triển văn hóa đọc; phát triển nguồn nhân lực; nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước; mở rộng hợp tác quốc tế và bảo đảm nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất cho việc triển khai thực hiện Kế hoạch.
