Theo ông Alain Cany, nguyên Chủ tịch EuroCham, Việt Nam đang chứng minh được tính nhất quán trong chính sách điều hành và tiềm năng thị trường mạnh mẽ. Đây chính là “thỏi nam châm” quan trọng nhất để thu hút các tập đoàn đa quốc gia từ EU.
 |
| Ông Alain Cany, Chủ tịch Ban cố vấn, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham). |
Trao đổi với phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính, ông Alain Cany, Chủ tịch Ban Cố vấn, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) cho rằng, khi bối cảnh địa chính trị thế giới đầy biến động, Việt Nam đã chứng minh được tính nhất quán trong chính sách điều hành và tiềm năng thị trường mạnh mẽ. Đây chính là “thỏi nam châm” quan trọng nhất để thu hút các tập đoàn đa quốc gia từ EU.
Phóng viên: Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về hành trình phát triển của Việt Nam trong những năm vừa qua, đặc biệt là những con số tăng trưởng ấn tượng bất chấp nghịch cảnh toàn cầu?
Ông Alain Cany: Phải khẳng định rằng, mức tăng trưởng duy trì ở ngưỡng 6-7% mỗi năm trong suốt thập kỷ qua của Việt Nam là một thành tựu đáng khâm phục. Đằng sau những con số biết nói đó là nội lực mạnh mẽ và tầm nhìn quyết liệt của các nhà lãnh đạo Chính phủ, cùng sự năng động của cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư.
Hiện nay, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mới sau kỳ Đại hội Đảng thành công. Song hành với đó, quan hệ giữa Việt Nam và EU cũng chính thức chuyển mình. Việc thống nhất thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện là minh chứng cho sự tin cậy sau hơn 35 năm vun đắp. Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại đã vượt mốc 76 tỷ euro, khẳng định vị thế của Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của EU trong khối ASEAN.
Phóng viên: Thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu đến đứt gãy chuỗi cung ứng. Vậy đâu là những ưu tiên cốt lõi mà EU đang tập trung hợp tác tại Việt Nam hiện nay?
Ông Alain Cany: Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà chuỗi cung ứng bị “vũ khí hóa” và cạnh tranh tài nguyên gắt gao. Trong bối cảnh đó, chiến lược Global Gateway của EU chính là lời giải để củng cố an ninh và thịnh vượng bền vững. Chúng tôi tập trung vào hai trụ cột chính:
Thứ nhất là Khí hậu và Năng lượng: EU cam kết hỗ trợ Việt Nam đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 thông qua cơ chế JETP. Điển hình là dự án nhà máy thủy điện tích năng tại Bắc Ái. Đây sẽ là một "viên pin khổng lồ" cho lưới điện quốc gia, giúp tích trữ và điều tiết năng lượng tái tạo một cách thông minh.
Thứ hai là Giao thông bền vững: Một hệ thống hạ tầng hiện đại sẽ kết nối con người với cơ hội. EU rất mong muốn đóng góp công nghệ và nguồn lực vào kế hoạch hiện đại hóa giao thông của Việt Nam, hướng tới sự kết nối xanh và năng suất.
Phóng viên: EU vốn nổi tiếng là thị trường khắt khe. Ông có lời khuyên gì cho các doanh nghiệp Việt Nam khi muốn thâm nhập sâu hơn vào thị trường này?
Ông Alain Cany: Tôi nghĩ rằng châu Âu, cụ thể là Liên minh châu Âu (EU), là một trong những thị trường lớn nhất thế giới. Tất nhiên, đây là một thị trường rất cạnh tranh và có những yêu cầu khá khắt khe về mặt quy định.
Cho đến nay, các nhà xuất khẩu Việt Nam đã làm rất tốt. Tuy nhiên, tôi tin rằng để thành công hơn nữa trong tương lai, đặc biệt là sau khi ký kết thỏa thuận Đối tác Chiến lược Toàn diện, Việt Nam sẽ có nhiều cơ hội để phát triển mạnh hơn.
Tôi cho rằng tính bền vững và chất lượng sẽ là những yếu tố then chốt. Đồng thời, sự hợp tác giữa các doanh nghiệp châu Âu (cả nhập khẩu và xuất khẩu) với các doanh nghiệp Việt Nam (cũng trong lĩnh vực nhập khẩu và xuất khẩu) sẽ giúp chúng ta từng bước cải thiện và đạt được thành công lớn hơn trong tương lai.
Phóng viên: Ông có đề xuất gì đối với Chính phủ Việt Nam để thu hút thêm vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong thời gian tới?
Ông Alain Cany: Đây là một câu hỏi rất hay. FDI, về bản chất, là câu chuyện dài hạn các nhà đầu tư luôn tìm kiếm sự ổn định. Việt Nam mang lại sự ổn định, và cũng mang lại một thị trường đầy tiềm năng. Điều mà các nhà đầu tư thực sự tìm kiếm là một chiến lược dài hạn rõ ràng và tầm nhìn vững chắc. Tôi tin rằng Việt Nam đã và đang làm tốt điều này.
Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, khi chúng ta nhìn vào tình hình thế giới, ví dụ như những diễn biến ở Trung Đông, xung đột giữa Mỹ, Iran và Israel thì có thể thấy rằng khu vực này (châu Á) vẫn đang tương đối ổn định. Chúng ta có thể chịu ảnh hưởng tiêu cực trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn, chúng ta sẽ được hưởng lợi vì sự ổn định và tính nhất quán.
Vì vậy, lời khuyên của tôi dành cho Chính phủ là tiếp tục và thậm chí là nhiều hơn nữa lắng nghe ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp để tìm ra cách thu hút đầu tư hiệu quả hơn. Đây là một thời điểm rất quan trọng.
Trong 20 năm qua, châu Âu cũng đã phát triển mạnh khu vực Đông Âu. Các quốc gia đang phát triển ở Đông Âu đã được hội nhập vào EU, và điều này đã tạo ra một thị trường rất tốt cho các doanh nghiệp Tây Âu đầu tư. Tuy nhiên, hiện nay thị trường đó đã dần trưởng thành.
Do đó, các doanh nghiệp châu Âu đang tìm kiếm những bước tiến xa hơn. Họ vẫn nhìn về phía Tây (như Mỹ, một thị trường lớn), nhưng đồng thời cũng hướng mạnh về phía Đông. Châu Á chính là thị trường của hiện tại và tương lai.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam hoàn toàn có thể đóng vai trò then chốt. Việt Nam đã là một trong những thị trường quan trọng trong ASEAN, nhưng với một chiến lược dài hạn rõ ràng để thu hút nhà đầu tư, Việt Nam có thể còn tiến xa hơn nữa.
Thỏa thuận Đối tác Chiến lược Toàn diện sẽ là một yếu tố hỗ trợ rất tích cực. Và tôi tin tưởng rằng các doanh nghiệp châu Âu sẽ ngày càng hiện diện nhiều hơn và đóng vai trò quan trọng hơn trong bức tranh đầu tư FDI tại Việt Nam.
