Thường xuyên cập nhật kịch bản lạm phát, đánh giá kỹ tác động CPI trước mọi phương án điều chỉnh giá

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá yêu cầu tiếp tục điều hành chặt chẽ, hiệu quả chính sách tài khóa. Ảnh: VGP

Kinh tế thế giới biến động tạo sức ép lên mặt bằng giá

Chiều ngày 26/6/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo về tổng kết công tác quản lý, điều hành giá quý II/2026 và định hướng công tác điều hành giá những tháng còn lại của năm.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế thế giới phục hồi chậm và tiếp tục đối mặt nhiều rủi ro do căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông cùng những thay đổi trong chính sách thương mại của Hoa Kỳ. Giá năng lượng, vận tải và logistics tăng mạnh, trong khi giá dầu, khí đốt, vàng và cước vận tải biển biến động khiến chi phí nhập khẩu và áp lực lạm phát gia tăng.

Ở trong nước, thị trường hàng hóa cơ bản duy trì cân bằng cung - cầu, nguồn cung các mặt hàng thiết yếu và xăng dầu được bảo đảm. Tuy nhiên, giá năng lượng, nguyên liệu đầu vào, chi phí logistics, tỷ giá cùng sự phục hồi của tiêu dùng và đầu tư tiếp tục tạo sức ép lên mặt bằng giá. CPI tăng từ 0,84% đến 1,23% trong các tháng 2-4 do yếu tố mùa vụ và giá xăng dầu, gas, vật liệu xây dựng tăng theo thị trường thế giới, trước khi hạ nhiệt vào cuối quý II nhờ nguồn cung lương thực, thực phẩm dồi dào. Thứ trưởng nhấn mạnh, lạm phát vẫn trong tầm kiểm soát nhưng áp lực đối với mục tiêu cả năm còn lớn.

Để kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý giá, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa và tiền tệ, đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi đầu cơ, thao túng giá.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá chủ trì cuộc họp. Ảnh: VGP

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, trong lĩnh vực tài khóa, nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp tục được thực hiện như giảm 2% thuế giá trị gia tăng; miễn, giảm nhiều khoản phí, lệ phí đến hết năm 2026; giảm thuế xuất khẩu đối với một số mặt hàng khoáng sản chế biến sâu; điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt; kéo dài chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến hết năm 2030.

Đồng thời, điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân kinh doanh, điều chỉnh doanh thu thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng đối với hộ kinh doanh, kéo dài ưu đãi thuế và lệ phí trước bạ đối với ô tô điện và xuất cấp hàng dự trữ quốc gia hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả thiên tai.

Đối với xăng dầu, Bộ Tài chính đã trình cấp có thẩm quyền ban hành các chính sách miễn, giảm thuế nhằm giảm áp lực chi phí đầu vào. Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính điều hành giá bám sát diễn biến thị trường thế giới, sử dụng Quỹ Bình ổn giá và các biện pháp bảo đảm nguồn cung nhằm hạn chế tác động đến thị trường trong nước. Từ đầu năm đến kỳ điều hành ngày 18/6/2026, giá xăng dầu trong nước đã trải qua 32 lần điều chỉnh, song giá xăng của Việt Nam vẫn ở mức trung bình trong khu vực và thấp hơn các quốc gia có chung đường biên giới.

Về chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều hành chủ động, linh hoạt nhằm kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng. Các công cụ thị trường mở và tái cấp vốn được sử dụng linh hoạt để bảo đảm thanh khoản hệ thống; mặt bằng lãi suất điều hành được giữ ổn định, các ngân hàng thương mại được chỉ đạo giảm lãi suất huy động và cho vay.

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, trong 6 tháng cuối năm, mặt bằng giá tiếp tục chịu áp lực từ cả yếu tố quốc tế và trong nước. Xung đột địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông nếu kéo dài sẽ tiếp tục làm gia tăng giá năng lượng, chi phí vận tải và nguyên vật liệu nhập khẩu. Trong nước, việc đẩy mạnh đầu tư công, nhu cầu vật liệu xây dựng tăng, mở rộng tín dụng, lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ y tế, giáo dục, điều chỉnh lương cơ sở từ ngày 1/7/2026 cùng tác động của thiên tai, dịch bệnh đều có thể tạo sức ép lên lạm phát.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương báo cáo tại cuộc họp. Ảnh: Đức Minh

Đánh giá kỹ tác động CPI trước mọi phương án điều chỉnh giá

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đánh giá, 6 tháng đầu năm, thị trường hàng hóa và dịch vụ trong nước cơ bản duy trì cân bằng cung - cầu, nguồn cung các mặt hàng thiết yếu được bảo đảm. Tuy nhiên, xung đột tại Trung Đông đã đẩy giá năng lượng, chi phí vận tải và nguyên vật liệu đầu vào tăng, cùng với áp lực tỷ giá và sự phục hồi của tiêu dùng, đầu tư đã tạo sức ép đáng kể lên lạm phát.

Theo Phó Thủ tướng, kết quả kiểm soát lạm phát thời gian qua có được nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, cùng các giải pháp bảo đảm nguồn cung, bình ổn thị trường, miễn giảm thuế, phí đối với xăng dầu và tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi đầu cơ, thao túng giá. Nhờ đó, thị trường không xảy ra tình trạng khan hiếm hàng hóa hay sốt giá trên diện rộng, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.

Phó Thủ tướng cũng cho rằng, thời gian tới vẫn có những yếu tố thuận lợi như căng thẳng tại Trung Đông bước đầu hạ nhiệt, giá xăng dầu thế giới giảm, nguồn cung lương thực, thực phẩm trong nước dồi dào và giá cả được kiểm soát tốt. Tuy nhiên, kinh tế thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro; nhu cầu điện, vật liệu xây dựng, nhiên liệu và nguyên liệu đầu vào sẽ tiếp tục tăng khi đẩy mạnh giải ngân đầu tư công và thúc đẩy tăng trưởng.

“Nhìn chung, trong 6 tháng vừa qua, lạm phát đang kiểm soát được theo mục tiêu của cả năm. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố khách quan, dư địa điều hành lạm phát còn rất nhỏ cho nên chúng ta phải rất nỗ lực”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Để hoàn thành đồng thời mục tiêu tăng trưởng và kiểm soát lạm phát, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm các yếu tố gây áp lực lạm phát; chủ động theo dõi sát diễn biến kinh tế thế giới, chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn, giá năng lượng, giá lương thực, tỷ giá quốc tế, chính sách thương mại và thuế quan của các đối tác lớn, các diễn biến địa chính trị và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu để kịp thời đánh giá tác động và xây dựng các kịch bản điều hành giá phù hợp.

Cùng với đó, Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục điều hành chặt chẽ, hiệu quả chính sách tài khóa; điều hành chủ động, linh hoạt chính sách tiền tệ, phối hợp đồng bộ với chính sách tài khóa; kiểm soát hợp lý tăng trưởng tín dụng và điều hành tỷ giá linh hoạt nhằm hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu.

Đối với các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý, Phó Thủ tướng yêu cầu điều hành theo lộ trình phù hợp, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu thị trường hóa giá cả với kiểm soát lạm phát và hỗ trợ phục hồi sản xuất, kinh doanh. Riêng lĩnh vực y tế và giáo dục, cần rà soát kỹ lộ trình điều chỉnh giá, xác định rõ nội dung bắt buộc phải thực hiện và nội dung có thể lùi thời điểm điều chỉnh; đồng thời đánh giá đầy đủ tác động của từng phương án đối với CPI trước khi báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông về điều hành giá nhằm ổn định tâm lý thị trường, kiểm soát kỳ vọng lạm phát; khẩn trương triển khai các quy định của Luật Giá và các văn bản hướng dẫn thi hành, đồng thời đẩy nhanh xây dựng, kết nối cơ sở dữ liệu kê khai giá phục vụ công tác tổng hợp, phân tích, dự báo và điều hành giá.