Thủ tướng Lê Minh Hưng: Chấm dứt tình trạng “vốn chờ dự án” trong đầu tư công

Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì hội nghị toàn quốc đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.

“Đòn bẩy” cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, theo định hướng tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương, mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và các năm tiếp theo đòi hỏi đầu tư công phải được triển khai hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các dự án quan trọng quốc gia, tạo sức lan tỏa và động lực phát triển dài hạn.

Chính phủ xác định đầu tư công là nhiệm vụ chính trị rất quan trọng, không chỉ của năm 2026 mà cả nhiệm kỳ này. Đây cũng là công cụ điều hành vĩ mô và lộ trình để phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, mở ra không gian phát triển mới trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính. Đồng thời, đầu tư công thực sự đóng vai trò dẫn dắt, kích hoạt và lan tỏa đầu tư toàn xã hội, là đòn bẩy huy động nguồn lực xã hội, tạo ra các công trình, dự án có giá trị sử dụng thực chất, hiệu quả, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, sinh kế cho người dân và góp phần bảo đảm an sinh xã hội.

Đánh giá tổng quan về khó khăn, thách thức, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng, giải ngân đầu tư công thời gian qua vẫn còn dàn trải, chưa chú trọng đúng mức đến đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội và hạch toán tổng thể. Công tác chuẩn bị đầu tư còn yếu, thủ tục rườm rà, phân bổ chậm, giải phóng mặt bằng không kịp tiến độ, nguồn nguyên vật liệu không bảo đảm và phối hợp chưa đồng bộ, trong đó vai trò người đứng đầu chưa được phát huy.

“Giải ngân chậm và giải ngân không hết vốn cũng một vấn đề đã kéo dài khá lâu đến giờ, chúng ta bắt buộc phải có những biện pháp mạnh để xử lý vấn đề này nhằm mục tiêu đẩy nhanh tiến độ giải ngân đi kèm với tăng cường chất lượng và hiệu quả của các dự án đầu tư”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Hội nghị kết hợp trực tiếp và trực tuyến đến đầu cầu UBND các tỉnh, thành phố.

Năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công được giao trên 1 triệu tỷ đồng, chiếm gần 35,5% tổng chi ngân sách Nhà nước, cao hơn so với năm 2025. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân trong những tháng đầu năm còn chậm. Đến hết ngày 15/4/2026, cả nước giải ngân khoảng 127,4 nghìn tỷ đồng, đạt 12,6% kế hoạch; trong đó vốn ngân sách Trung ương đạt hơn 34,8 nghìn tỷ đồng (9,6%), còn vốn ngân sách địa phương đạt trên 92,5 nghìn tỷ đồng (14,2%). Có 7 Bộ, cơ quan và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung cả nước; còn 16 Bộ, cơ quan có tỷ lệ giải ngân dưới 1%.

Phấn đấu giải ngân 100% vốn đầu tư công năm 2026

Sau khi nghe các báo cáo, ý kiến của các bộ, ngành và địa phương, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, phấn đấu giải ngân 100% vốn của năm 2026.

Theo đó, tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các Nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ; nâng cao quyết tâm chính trị, hành động quyết liệt hơn trong tổ chức thực hiện.

“Việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân phải gắn với bảo đảm chất lượng công trình, an toàn lao động, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí; đồng thời mọi quyết định đầu tư, phân bổ vốn phải được hạch toán, đánh giá đầy đủ hiệu quả kinh tế - xã hội”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng yêu cầu, đến hết ngày 10/5/2026, Bộ, cơ quan, địa phương nào chưa phân bổ hết thì phải có văn bản báo cáo rõ lý do.

Kết quả giải ngân vốn đầu tư công của các bộ, cơ quan, địa phương được xác định là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá cán bộ theo Quy định của Bộ Chính trị. Do đó, Thủ tướng yêu cầu giữ vững kỷ luật, kỷ cương hành chính và kỷ luật đầu tư công, phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm trong toàn hệ thống.

Đồng thời, đề cao vai trò người đứng đầu, gắn với phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng dự án, cá thể hóa trách nhiệm để làm căn cứ đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ. Đặc biệt, các cấp ủy, chính quyền địa phương phải trực tiếp chỉ đạo từng nhóm nhiệm vụ, từng dự án cụ thể, nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư; kiên quyết thay thế ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn, nhà thầu và cán bộ yếu kém, không đáp ứng yêu cầu tiến độ, xử lý nghiêm các hành vi sai phạm, tiêu cực.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng yêu cầu kiên quyết loại bỏ tình trạng đăng ký dự án mang tính “giữ chỗ”, chấm dứt tình trạng “vốn chờ dự án”; rà soát, sắp xếp lại danh mục đầu tư công, giảm khoảng 30% số dự án theo chỉ đạo của Trung ương. Đặc biệt, xây dựng kế hoạch giải ngân chi tiết cho từng dự án, chủ động điều chuyển vốn từ các dự án không có khả năng giải ngân hoặc giải ngân chậm sang các dự án có khả năng hấp thụ vốn tốt hơn.

Song song với đó, tập trung tháo gỡ khó khăn trong triển khai đầu tư công gắn với thực hiện chính quyền địa phương hai cấp; các địa phương phải chủ động bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ có đủ năng lực, nhất là tại cơ sở, vùng sâu, vùng xa, đáp ứng yêu cầu quản lý và tổ chức thực hiện dự án.

“Đối với kế hoạch vốn năm 2026, các bộ, cơ quan, địa phương khẩn trương hoàn thành phân bổ chi tiết; chậm nhất đến ngày 10/5/2026, đơn vị nào chưa phân bổ hết phải có báo cáo nêu rõ nguyên nhân, trách nhiệm và gửi Bộ Tài chính trước ngày 15/5/2026 để tổng hợp, đề xuất phương án xử lý trong tháng 5/2026”, Thủ tướng yêu cầu.