Thủ tướng yêu cầu siết chặt quản lý đầu tư công, gắn với hiệu quả kinh tế - xã hội

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu siết chặt quản lý đầu tư công, gắn với hiệu quả kinh tế - xã hội.

Chị thị của Thủ tướng Chính phủ nêu rõ, trong thời gian qua, pháp luật hiện hành đã có những quy định về đánh giá hiệu quả đầu tư đối với dự án đầu tư công. Trong quá trình triển khai thực hiện đã đạt được một số kết quả tích cực, thông qua việc đánh giá hiệu quả, kế hoạch đầu tư công đã bố trí vốn tập trung, dần khắc phục tình trạng dàn trải, manh mún. Tuy nhiên, có nơi, có lúc, việc đánh giá hiệu quả đầu tư dự án còn chưa được quan tâm đúng mức dẫn đến vẫn còn tình trạng một số dự án đầu tư công không phát huy được hiệu quả đầu tư, cá biệt còn dự án có biểu hiện lãng phí.

Đối với việc quyết định đầu tư và phân bổ vốn đầu tư công hằng năm, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương và địa phương thực hiện nghiêm quy định của pháp luật đầu tư công, pháp luật xây dựng và các pháp luật liên quan trong lập báo cáo nghiên cứu khả thi và quyết định đầu tư dự án theo quy định. Đồng thời, khi có quyết định đầu tư dự án, các chủ đầu tư, đơn vị sử dụng vốn phải quán triệt tinh thần trách nhiệm trong đăng ký nhu cầu vốn hằng năm phù hợp với khả năng thực hiện và giải ngân. Không để xảy ra tình trạng đăng ký vốn cao để giữ vốn nhưng không có khả năng thực hiện và giải ngân, dự án không hiệu quả, dẫn đến lãng phí nguồn vốn ngân sách nhà nước.

Trong quá trình thực hiện dự án, các cơ quan chủ quản và các chủ đầu tư dự án phải thực hiện nghiêm việc giám sát, đánh giá đầu tư theo quy định tại Nghị định số 19/2026/NĐ-CP ngày 14/1/2026 của Chính phủ quy định về trình tự, thủ tục thẩm định dự án quan trọng quốc gia và giám sát, đánh giá đầu tư.

Đối với quyết toán hoàn thành dự án, khai thác, vận hành công trình: cơ quan chủ quản và đơn vị quản lý, sử dụng thực hiện nghiêm túc việc đánh giá kết thúc, đánh giá tác động của dự án nhằm xem xét các kết quả đạt được, rút ra các bài học kinh nghiệm và làm rõ hiệu quả, tính bền vững và tác động kinh tế - xã hội so với mục tiêu đặt ra ban đầu theo quy định tại pháp luật xây dựng và Nghị định số 19/2026/NĐ-CP.

Đánh giá việc tổ chức thực thi là khâu đặc biệt quan trọng, quyết định mức độ hoàn thành kế hoạch, Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương, địa phương, các đơn vị sử dụng vốn đầu tư công phải phát huy trách nhiệm cao nhất trong tổ chức thực thi qua từng khâu, từng bước. Trên cơ sở quyết định đầu tư dự án và nguồn vốn đầu tư công hằng năm được giao, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương, các chủ đầu tư căn cứ các pháp luật chuyên ngành về xây dựng, đất đai, đấu thầu, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy... để tổ chức thực hiện dự án.

Các chủ đầu tư, đơn vị sử dụng vốn phải quán triệt tinh thần trách nhiệm trong đăng ký nhu cầu vốn hằng năm phù hợp với khả năng thực hiện và giải ngân. Không để xảy ra tình trạng đăng ký vốn cao để giữ vốn nhưng không có khả năng thực hiện và giải ngân, dự án không hiệu quả, dẫn đến lãng phí nguồn vốn ngân sách nhà nước.

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tài chính tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định của pháp luật, đảm bảo khung khổ pháp lý quản lý thống nhất, hiệu lực, hiệu quả; khẩn trương rà soát các vướng mắc về đầu tư công trong tháng 6/2026, sớm tổng kết và đánh giá nguồn lực đầu tư công, trên cơ sở đó nghiên cứu hợp nhất hai Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước, trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XVI; tiếp tục nghiên cứu, rà soát pháp luật về đấu thầu, về đầu tư theo phương thức đối tác công tư theo Chương trình rà soát tổng thể pháp luật.

Cùng với đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu việc hướng dẫn đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, hiệu quả đầu tư không làm phát sinh các thủ tục hành chính mới làm chậm quá trình phân bổ, sử dụng vốn đầu tư công. Đồng thời, các bộ chủ quản chương trình mục tiêu quốc gia và các bộ, cơ quan có liên quan khẩn trương ban hành hoặc trình ban hành các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thực hiện từng chương trình thuộc phạm vi quản lý; thường xuyên theo dõi, kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn các bộ, cơ quan trung ương và địa phương phân bổ ngân sách trung ương, bố trí vốn ngân sách địa phương bảo đảm đủ nguồn lực thực hiện các mục tiêu theo chủ trương tại nghị quyết của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư của từng chương trình và bảo đảm sử dụng nguồn lực ngân sách nhà nước hiệu quả gắn với kết quả đầu ra, tránh thất thoát, lãng phí.

Đặc biệt, Thủ tướng Chính phủ lưu ý việc quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gắn với hạch toán kinh tế - xã hội, đánh giá hiệu quả đầu tư, xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 là nhiệm vụ chính trị quan trọng, đóng góp trực tiếp vào phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.