Thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025 đạt giá trị gấp 28 lần GDP

Mạng lưới ATM, POS phủ khắp hầu hết các địa phương. Ảnh minh hoạ: HD

Triển khai chủ trương của Đảng, Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã đạt nhiều kết quả tích cực trong thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM), chuyển đổi số ngành Ngân hàng và thực hiện Đề án 06 theo Quyết định số 06/QĐ-TTg ngày 06/01/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030.

Theo đó, NHNN đã tham mưu, trình ban hành và ban hành nhiều cơ chế, chính sách quan trọng nhằm tạo điều kiện cho việc ứng dụng công nghệ mới, phát triển TTKDTM, đồng thời tăng cường các yêu cầu về an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán.

Công tác bảo đảm an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán và các hệ thống thông tin ngân hàng được tăng cường. NHNN thực hiện giám sát chặt chẽ các hệ thống thanh toán quan trọng và hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, bảo đảm hệ thống vận hành thông suốt, an toàn.

Hạ tầng TTKDTM và chuyển đổi số ngành Ngân hàng tiếp tục được đầu tư, nâng cấp. Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng hoạt động ổn định, an toàn, hiệu quả. Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử do Công ty cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (Napas) vận hành tiếp tục mở rộng kết nối với các ngành, lĩnh vực khác để cung cấp dịch vụ công qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia, tập trung vào y tế, giáo dục, giao thông.

Mạng lưới ATM, POS phủ khắp hầu hết địa phương. Việt Nam đã hoàn tất kết nối thanh toán bán lẻ xuyên biên giới qua QR Code với Thái Lan, Campuchia, Lào, Trung Quốc và đang triển khai với một số quốc gia khác.

Hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ số của ngành Ngân hàng ngày càng đa dạng, với nhiều phương thức thanh toán hiện đại được tích hợp, kết nối liên thông. Nhiều nghiệp vụ ngân hàng cơ bản đã được số hóa hoàn toàn; nhiều tổ chức tín dụng (TCTD) có trên 90% giao dịch được thực hiện qua kênh số.

Sau khi triển khai Quyết định số 1813/QĐ-TTg ngày 28/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ về Đề án phát triển TTKDTM giai đoạn 2021–2025, hoạt động TTKDTM đạt nhiều kết quả vượt mục tiêu đề ra. Năm 2025, giá trị TTKDTM ước gấp khoảng 28 lần GDP. Bình quân giai đoạn 2021–2025, số lượng giao dịch TTKDTM tăng 58,86%/năm, giá trị giao dịch tăng 24,36%/năm.

Trong cùng giai đoạn, giao dịch qua kênh Internet tăng bình quân 60,6% về số lượng và 31,92% về giá trị; giao dịch qua kênh điện thoại di động tăng 73,32% về số lượng và 52,55% về giá trị; giao dịch qua QR Code tăng 106,24% về số lượng và 128,15% về giá trị.

Tính đến tháng 12/2025, số lượng tài khoản thanh toán cá nhân đạt trên 232 triệu tài khoản, tăng 13,68% so với cùng kỳ năm 2024. Tỷ lệ TTKDTM trong thương mại điện tử đạt 66,8%. Tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản tại ngân hàng đạt trên 87%.

Toàn bộ cơ sở giáo dục đại học tại khu vực đô thị đã chấp nhận thanh toán học phí qua ngân hàng; 82% người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp tại đô thị được chi trả qua các phương thức TTKDTM.

Công tác phối hợp thu ngân sách nhà nước bằng phương thức TTKDTM tiếp tục được tăng cường. Hệ thống thanh toán liên ngân hàng của NHNN đã kết nối với toàn bộ Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh, đáp ứng nhu cầu thu, chi ngân sách nhanh chóng, kịp thời. Các TCTD được chỉ đạo đầu tư hạ tầng, đa dạng hóa kênh thu, nộp thuế điện tử.

Riêng năm 2025 so với năm 2024, giao dịch TTKDTM tăng 42,21% về số lượng và 22,65% về giá trị. Giao dịch qua QR Code tăng 50,94% về số lượng và 124,06% về giá trị.

Tính đến tháng 12/2025, số lượng thẻ ngân hàng lưu hành đạt trên 164 triệu thẻ. Trong khi đó, số lượng ATM giảm 1,09%, số lượng POS tăng 19,86%; giao dịch qua ATM giảm 17,30% về số lượng và 6,02% về giá trị.

Liên quan Đề án 06, NHNN xác định dữ liệu dân cư là cơ sở để làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu ngành. NHNN đã triển khai hệ thống kết nối, khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cho dịch vụ công trực tuyến từ tháng 12/2022; đến ngày 14/01/2026 đã phục vụ xử lý hơn 1.739 lượt hồ sơ. NHNN cũng hoàn thành đồng bộ 100% cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo Nghị quyết 71/NQ-CP và xây dựng các API chia sẻ dữ liệu với Văn phòng Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước.

Trong năm 2025, NHNN đã cắt giảm, đơn giản hóa 269/298 thủ tục hành chính; cung cấp tổng cộng 57 dịch vụ công toàn trình.

Đến ngày 23/1/2026, toàn ngành Ngân hàng đã đối chiếu sinh trắc học cho hơn 146,1 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 1,6 triệu hồ sơ tổ chức thông qua CCCD gắn chip hoặc VNeID. Hệ thống SIMO (công cụ giám sát, cảnh báo rủi ro gian lận giao dịch) của NHNN đã phát đi hơn 2,6 triệu cảnh báo rủi ro, với tổng giá trị giao dịch được ngăn chặn gần 3,06 nghìn tỷ đồng.