Thanh khoản ngân hàng quý I/2026: Sóng lãi suất liên ngân hàng và dư địa ổn định phía trước

Nguồn: VNBA

Báo cáo của VNBA cho biết, giai đoạn cuối tháng 12/2025 – đầu tháng 01/2026 ghi nhận cú sốc đầu tiên trên thị trường liên ngân hàng. Ngày 31/12/2025, lãi suất VND qua đêm bất ngờ tăng vọt, có thời điểm lên tới khoảng 8,7%/năm trước kỳ nghỉ Tết Dương lịch.

Diễn biến này xuất phát từ áp lực cân đối vốn ngắn hạn khi nhiều khoản thanh toán tập trung vào cuối năm, buộc các ngân hàng phải đẩy mạnh vay mượn trên thị trường liên ngân hàng để đảm bảo thanh khoản tức thời.

Tuy nhiên, trạng thái căng thẳng không kéo dài. Ngay trong tuần đầu tháng 01/2026, sau các phiên bơm vốn ròng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), thanh khoản hệ thống được cải thiện rõ rệt.

Đến ngày 08/01/2026, lãi suất qua đêm giảm sâu về khoảng 3,6%/năm; kỳ hạn 1 tuần còn 4,3%/năm; 2 tuần 5,1%/năm và 1 tháng 6,3%/năm. Diễn biến này cho thấy nguồn vốn ngắn hạn đã được bù đắp đáng kể sau cú sốc cuối năm.

Trong tuần từ 12–16/01/2026, NHNN tiếp tục hút ròng thanh khoản khoảng 29.898 tỷ đồng, đồng thời cho vay qua kênh cầm cố giấy tờ có giá với lãi suất 4,5%/năm. Lãi suất liên ngân hàng duy trì trong biên độ hẹp hơn, dao động 3,97 - 4,17%/năm đối với kỳ hạn qua đêm; 1 tuần ở mức 4,83%; 2 tuần 5,17% và 1 tháng 6,45%/năm vào ngày 15/1/2026.

Tính chung cả tháng 1/2026, NHNN đã hút ròng hơn 88.200 tỷ đồng trên kênh thị trường mở, chính thức khép lại chuỗi bơm ròng kéo dài nhiều tháng cuối năm 2025. Tổng lượng lưu hành trên kênh thị trường mở (OMO) giảm về gần 321,1 nghìn tỷ đồng. Thanh khoản hệ thống thắt lại có kiểm soát, nhưng mặt bằng lãi suất qua đêm bình quân trong tháng vẫn duy trì xu hướng ổn định, thậm chí có thời điểm xuống chỉ còn khoảng 2,6%.

Bước ngoặt xuất hiện vào đầu tháng 2/2026. Ngày 03/02/2026, lãi suất bình quân qua đêm trên thị trường liên ngân hàng bùng nổ lên khoảng 17%/năm – mức cao nhất trong nhiều năm gần đây. Có phiên giao dịch ghi nhận lãi suất qua đêm quanh mức 21%, phản ánh trạng thái thanh khoản cực kỳ căng thẳng trong ngắn hạn. Cùng ngày, kỳ hạn 1 tuần giao dịch khoảng 15%/năm, trong khi kỳ hạn 1 tháng lên tới 9,5%/năm.

Theo báo cáo của VNBA, đợt biến động này mang tính kỹ thuật và thời vụ, chủ yếu do 3 nhóm nguyên nhân.

Thứ nhất, tăng trưởng tín dụng cuối năm 2025 cao hơn đáng kể so với huy động vốn, khiến tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) gia tăng, buộc các ngân hàng phải tích cực cân đối lại nguồn vốn ngắn hạn.

Thứ hai, yếu tố mùa vụ trước Tết Nguyên đán làm nhu cầu rút tiền mặt tăng mạnh để phục vụ chi tiêu, thanh toán và nghĩa vụ thuế, khiến lượng vốn VND ngắn hạn trong hệ thống sụt giảm đột ngột.

Thứ ba, đặc thù thị trường liên ngân hàng với quy mô giao dịch mỏng và độ nhạy cao trước lệch pha cung – cầu vốn khiến lãi suất qua đêm có thể dao động rất mạnh trong thời gian ngắn.

Nguồn: VNBA

Trước diễn biến này, NHNN đã can thiệp quyết liệt. Trong các phiên 4–5/02/2026, cơ quan điều hành bơm ròng tổng cộng hơn 159.000 tỷ đồng qua kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá (OMO) và triển khai hoán đổi ngoại tệ USD/VND nhằm bổ sung thanh khoản VND cho hệ thống. Lãi suất qua đêm nhanh chóng hạ nhiệt về 8,6 - 10%; kỳ hạn 1 tuần còn khoảng 8,8- 9,75%; 2 tuần 8,9% và 1 tháng 8,28%/năm.

Song song với biến động trên thị trường liên ngân hàng, mặt bằng lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng thương mại cũng được điều chỉnh tăng để thu hút vốn trước Tết. Một số ngân hàng tư nhân niêm yết lãi suất 12 tháng trên 7%/năm; cá biệt có mức 8–9%/năm đối với khoản tiền gửi lớn. Các ngân hàng lớn cũng điều chỉnh nhẹ nhằm tăng sức hấp dẫn tiền gửi, góp phần củng cố thanh khoản hệ thống trong bối cảnh nhu cầu vốn ngắn hạn gia tăng.

Theo đánh giá trong báo cáo của VNBA, triển vọng thanh khoản quý I/2026 nhìn chung được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố. Trước hết, áp lực mang tính mùa vụ từ dòng tiền Kho bạc Nhà nước dự kiến giảm dần sau cao điểm Tết.

Bên cạnh đó, kỳ giải ngân vốn đầu tư công của năm trước được tính đến hết tháng 1/2026, đồng thời tiến độ giải ngân tiếp tục được thúc đẩy ngay từ đầu năm theo chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ. Điều này đồng nghĩa với việc một lượng lớn tiền từ Kho bạc Nhà nước sẽ quay trở lại hệ thống ngân hàng thương mại thông qua thanh toán cho nhà thầu, đơn vị cung ứng vật tư và các doanh nghiệp xây dựng.

Sự quay vòng của dòng tiền ngân sách, kết hợp với điều hành linh hoạt của NHNN thông qua OMO, hoán đổi ngoại tệ và quản lý tỷ giá, được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng ổn định cho thanh khoản hệ thống trong phần còn lại của quý I/2025. Dù các cú sốc lãi suất ngắn hạn có thể còn xuất hiện do yếu tố kỹ thuật, mặt bằng chung được dự báo không tái diễn tình trạng căng thẳng kéo dài.