Thẩm định giá trước làn sóng AI: Đổi mới nhưng phải giữ niềm tin

Ông Nguyễn Minh Tiến, Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), Chủ tịch AVA Việt Nam, Chủ tịch AVA nhiệm kỳ 2025–2026 phát biểu khai mạc Hội nghị.

Ngày 1/10, tại Đà Nẵng, Hội nghị thường niên lần thứ 28 của Hiệp hội Thẩm định viên về giá ASEAN (AVA28) chính thức khai mạc với chủ đề “Tích hợp chuyển đổi số và thẩm định giá bền vững”.

Hội nghị do Bộ Tài chính đại diện Việt Nam đăng cai tổ chức từ ngày 30/9 đến 2/10, với sự tham dự của hơn 300 đại biểu trong nước và quốc tế. Trong đó, 60 đại biểu đến từ 8 quốc gia thành viên Hiệp hội Thẩm định viên về giá ASEAN cùng các tổ chức, doanh nghiệp và chuyên gia thẩm định giá trong khu vực, quốc tế.

AI, dữ liệu lớn đặt ra yêu cầu mới với thẩm định viên

Phát biểu tại Lễ khai mạc, ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng cho biết, sau hợp nhất, thành phố có không gian phát triển rộng hơn, kết hợp các thế mạnh về đô thị, dịch vụ, du lịch, công nghệ, logistics, kinh tế biển và văn hóa. Đà Nẵng đang tập trung triển khai những động lực phát triển mới, trong đó có Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do Đà Nẵng, sân bay quốc tế mới tại Chu Lai và cảng Liên Chiểu.

Theo ông Hưng, chủ đề chuyển đổi số và thẩm định giá bền vững của AVA28 có sự tương đồng với định hướng phát triển của Đà Nẵng. Thành phố mong muốn mở rộng hợp tác quốc tế, chào đón các nhà đầu tư, định chế tài chính, tổ chức nghề nghiệp, chuyên gia và doanh nghiệp đến tìm hiểu cơ hội, hợp tác và cùng phát triển.

Cũng tại Lễ khai mạc, ông Nguyễn Minh Tiến, Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính, Chủ tịch AVA Việt Nam, Chủ tịch AVA nhiệm kỳ 2025-2026 cho rằng, nghề thẩm định giá đang đứng trước những thay đổi nhanh chóng và sâu sắc, đồng thời xuất hiện những thời cơ và thuận lợi mới.

Một trong những thay đổi lớn đến từ chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các mô hình định giá tự động. Các công nghệ này đang từng bước làm thay đổi cách thức thu thập thông tin, xử lý dữ liệu, phân tích thị trường và thực hiện thẩm định giá.

Theo ông Nguyễn Minh Tiến, những tiến bộ công nghệ mở ra nhiều cơ hội nâng cao năng suất, mở rộng khả năng tiếp cận và xử lý dữ liệu, qua đó hỗ trợ thẩm định viên thực hiện các phân tích nhanh chóng và toàn diện hơn.

Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ cũng kéo theo những vấn đề cần được nhận diện và xử lý thận trọng, như chất lượng và độ tin cậy của dữ liệu, tính minh bạch của mô hình và thuật toán, an toàn thông tin, trách nhiệm nghề nghiệp cũng như ranh giới giữa sử dụng công nghệ và xét đoán chuyên môn của thẩm định viên.

“Công nghệ có thể thay đổi phương thức chúng ta thực hiện thẩm định giá, nhưng không làm thay đổi những giá trị cốt lõi của nghề nghiệp: tính độc lập, khách quan, minh bạch, năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp”, ông Nguyễn Minh Tiến nhấn mạnh.

Theo Cục trưởng Cục Quản lý giá, công nghệ cần trở thành công cụ giúp thẩm định viên làm việc tốt hơn, nâng cao chất lượng và độ tin cậy của kết quả thẩm định giá, chứ không làm giảm vai trò xét đoán chuyên môn và trách nhiệm của người hành nghề.

Câu chuyện công nghệ cũng là một trọng tâm của AVA28. Trong ngày khai mạc, bên cạnh báo cáo của đại diện các quốc gia thành viên về hoạt động và những vấn đề liên quan đến lĩnh vực thẩm định giá tại mỗi nước, hội nghị dành một phiên tham luận cho chủ đề “Chuẩn mực thẩm định giá và AI, mô hình định giá tự động (AVM), chuyển đổi số trong thẩm định giá”.

Các nội dung trao đổi tập trung vào ứng dụng AI và dữ liệu để đổi mới hoạt động thẩm định giá; trách nhiệm giải trình trong các mô hình định giá tự động; định hướng xây dựng công cụ AVM phù hợp với chuẩn mực thẩm định giá và những vấn đề thực tiễn trong xây dựng niềm tin đối với hoạt động thẩm định giá tại các thị trường còn hạn chế về dữ liệu.

Các đại biểu trong nước và quốc tế tham dự Hội nghị.

Theo thông tin từ hội nghị, bên cạnh cơ hội nâng cao năng suất và khả năng xử lý thông tin, chuyển đổi số cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng dữ liệu đầu vào, khả năng kiểm chứng kết quả, bảo đảm an toàn thông tin và trách nhiệm nghề nghiệp của thẩm định viên về giá.

Cùng với công nghệ, một thay đổi khác đang tác động đến nghề thẩm định giá là yêu cầu phát triển bền vững. Ông Nguyễn Minh Tiến cho biết, những thay đổi liên quan đến môi trường, xã hội, quản trị, biến đổi khí hậu và quá trình chuyển đổi sang các mô hình tăng trưởng bền vững đang đặt ra những vấn đề mới đối với việc nhận diện và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị.

Đây cũng là lý do Hội nghị AVA28 lựa chọn chủ đề “Tích hợp chuyển đổi số và thẩm định giá bền vững”.

Theo Chủ tịch AVA nhiệm kỳ 2025-2026, đây không chỉ là chủ đề của một kỳ hội nghị mà phản ánh những vấn đề nghề thẩm định giá ASEAN sẽ phải tiếp tục nghiên cứu và giải quyết trong những năm tới: làm thế nào tận dụng hiệu quả công nghệ và dữ liệu; thích ứng với yêu cầu mới của phát triển bền vững; đồng thời đổi mới nhưng vẫn duy trì chất lượng, tính độc lập và niềm tin đối với nghề thẩm định giá.

Trong ngày làm việc thứ hai, 2/10, AVA28 sẽ tiếp tục với hai nhóm chuyên đề song song gồm “ESG và lượng hóa giá trị xanh trong thẩm định giá” và “Thẩm định giá tài sản & dự án phục vụ tín dụng xanh và phát triển bền vững”.

Các phiên thảo luận tập trung vào nhận diện, lượng hóa các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị (ESG), cũng như đánh giá tác động của các “yếu tố xanh” đến giá trị tài sản và dự án.

Việc đưa ESG và yêu cầu phát triển bền vững vào hoạt động thẩm định giá đặt ra những yêu cầu mới khi các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị ngày càng có thể tác động đến chi phí, rủi ro, khả năng khai thác và hiệu quả kinh tế của tài sản. Theo đó, nhận diện và lượng hóa phù hợp những yếu tố này trở thành một nội dung trong quá trình ước tính giá trị tài sản thẩm định giá.

AVA hướng tới mạng lưới hợp tác chuyên môn thực chất

Từ những thay đổi của công nghệ và thị trường, ông Nguyễn Minh Tiến cho rằng hợp tác khu vực ngày càng có ý nghĩa đối với nghề thẩm định giá.

Trong nền kinh tế ngày càng hội nhập, dòng vốn, tài sản, doanh nghiệp và các giao dịch xuyên biên giới gia tăng, trong khi công nghệ khiến thị trường giữa các quốc gia kết nối chặt chẽ hơn. Vì thế, nhiều vấn đề mà nghề thẩm định giá tại mỗi nước đang đối mặt không còn là vấn đề riêng của một quốc gia.

Theo ông Nguyễn Minh Tiến, mỗi quốc gia ASEAN có hệ thống pháp luật, đặc điểm thị trường và mức độ phát triển nghề thẩm định giá khác nhau. Chính sự đa dạng này tạo ra giá trị cho hợp tác khi kinh nghiệm của một nước có thể trở thành nguồn tham khảo cho các thành viên khác, còn những vấn đề chung có thể được cùng nghiên cứu và trao đổi.

“Trong giai đoạn tới, AVA cần tiếp tục phát huy vai trò không chỉ là một diễn đàn gặp gỡ thường niên mà còn là một mạng lưới hợp tác chuyên môn thực chất”, ông Nguyễn Minh Tiến cho biết.

Theo đó, các thành viên cần tăng cường chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm; hợp tác đào tạo, nâng cao năng lực đội ngũ thẩm định viên; trao đổi về chuẩn mực và thông lệ nghề nghiệp; nghiên cứu tác động của công nghệ và những xu hướng mới, đồng thời mở rộng kết nối với các tổ chức nghề nghiệp và cộng đồng chuyên gia quốc tế.