 |
| Chính phủ đã ban hành Nghị định số 73/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật NSNN. Ảnh: internet |
Quy định chặt chẽ về bội chi, vay nợ ngân sách
Nghị định quy định rõ các nguồn bù đắp bội chi ngân sách trung ương, bao gồm vay trong nước từ phát hành trái phiếu Chính phủ, công trái xây dựng Tổ quốc và các khoản vay trong nước khác theo quy định của pháp luật; đồng thời vay ngoài nước từ các khoản vay của chính phủ các nước, các tổ chức quốc tế và phát hành trái phiếu Chính phủ ra thị trường quốc tế.
Đối với bội chi ngân sách địa phương cấp tỉnh, nguồn bù đắp gồm phát hành trái phiếu chính quyền địa phương và các khoản vay trong nước khác theo quy định hoặc vay từ nguồn Chính phủ vay về cho ngân sách địa phương vay lại.
Nghị định cũng nêu rõ ngân sách địa phương cấp tỉnh chỉ được phép bội chi trong phạm vi mức bội chi do Quốc hội quyết định trong dự toán NSNN hằng năm hoặc mức bội chi do Chính phủ quyết định điều chỉnh. Việc bội chi phải gắn với đầu tư các dự án thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn đã được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh thông qua và bảo đảm không có nợ quá hạn đối với các khoản vay đến hạn phải thanh toán tính đến ngày 31/3 của năm hiện hành.
Bên cạnh đó, các khoản vay của ngân sách trung ương và ngân sách cấp tỉnh để bù đắp bội chi hoặc trả nợ gốc phải được quản lý, hạch toán trên tài khoản của từng cấp ngân sách. Các khoản nợ gốc, lãi, phí và chi phí phát sinh phải được chi trả đầy đủ, đúng hạn theo cam kết và trong phạm vi dự toán ngân sách.
Đẩy mạnh quản lý ngân sách theo kết quả, chuyển đổi số
Một điểm mới đáng chú ý là Nghị định quy định việc quản lý NSNN theo kết quả thực hiện nhiệm vụ. Theo đó, việc lập, phân bổ và chấp hành ngân sách sẽ dựa trên thông tin về kết quả đầu ra, hiệu quả hoạt động của các nhiệm vụ, dịch vụ hoặc sản phẩm công, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách.
Phương thức này áp dụng đối với các chính sách, chương trình, dự án, đề án hoặc nhiệm vụ có thể xác định rõ khối lượng, số lượng, chất lượng và tiêu chuẩn kỹ thuật của kết quả đầu ra. Các hình thức quản lý ngân sách theo kết quả gồm quản lý theo chương trình, theo số lượng đầu ra dự kiến, theo kết quả thực hiện thực tế hoặc theo mục tiêu hiệu quả hoạt động.
Nghị định cũng quy định cụ thể cơ chế quản lý quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, nguyên tắc tiếp nhận và sử dụng nguồn tài trợ, đóng góp tự nguyện cho NSNN, cũng như việc hỗ trợ kinh phí cho các tổ chức xã hội thực hiện nhiệm vụ do Nhà nước giao.
Đồng thời, Nghị định yêu cầu các cơ quan, tổ chức tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình quản lý ngân sách, từ lập dự toán, chấp hành, kế toán đến quyết toán, công khai và giám sát ngân sách. Bộ Tài chính được giao chủ trì xây dựng hệ thống thông tin quản lý NSNN thống nhất, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính để phục vụ công tác quản lý tập trung, minh bạch và hiệu quả.
Cùng với các quy định trên, Nghị định cũng quy định cụ thể nhiều nội dung quan trọng liên quan đến lập dự toán NSNN; phân bổ và giao dự toán; tổ chức thu, chi và điều hành ngân sách; kế toán và quyết toán ngân sách; công khai ngân sách và giám sát của cộng đồng; sử dụng vốn đầu tư phát triển của ngân sách địa phương; hỗ trợ địa phương khác đầu tư các công trình trọng điểm, liên kết vùng; cũng như việc lập kế hoạch tài chính 5 năm.
Nghị định số 73/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ năm ngân sách 2026. Khi Nghị định có hiệu lực, các văn bản trước đây như Nghị định 163/2016/NĐ-CP, Nghị định 45/2017/NĐ-CP và Nghị định 149/2025/NĐ-CP sẽ hết hiệu lực.
