Tạm ứng bồi thường bảo hiểm trong 3 ngày: Thêm điểm tựa cho người bị nạn

Quy định về tạm ứng bồi thường trong thời hạn 3 ngày làm việc của bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới góp phần đưa nguồn hỗ trợ đến sớm hơn. Ảnh minh hoạ có sự hỗ trợ của AI

Kích hoạt ngay sau khi có thông báo tai nạn

Sau một vụ tai nạn giao thông, thiệt hại về sức khỏe, tính mạng thường kéo theo nhiều nhu cầu cấp thiết, từ cấp cứu, điều trị đến những khoản chi phí phát sinh đối với gia đình người bị nạn. Trong bối cảnh đó, thời điểm nguồn hỗ trợ tài chính được kích hoạt có ý nghĩa quan trọng.

Nghị định số 67/2023/NĐ-CP của Chính phủ đã thiết lập cơ chế tạm ứng bồi thường đối với thiệt hại về sức khỏe, tính mạng. Theo đó, trong vòng 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo của bên mua bảo hiểm, người được bảo hiểm về vụ tai nạn, doanh nghiệp bảo hiểm phải thực hiện tạm ứng bồi thường theo các trường hợp được quy định.

Điểm đáng chú ý của quy định này là người bị thiệt hại không nhất thiết phải chờ đến khi toàn bộ quá trình xác định trách nhiệm bồi thường hoàn tất mới có thể nhận được khoản hỗ trợ ban đầu. Cơ chế tạm ứng được thiết kế để đáp ứng nhu cầu cấp thiết về tài chính trong giai đoạn đầu sau tai nạn, đồng thời vẫn bảo đảm việc giải quyết bồi thường cuối cùng được thực hiện theo quy định.

Trường hợp vụ tai nạn đã được xác định thuộc phạm vi bồi thường thiệt hại, mức tạm ứng được xác định theo mức bồi thường bảo hiểm ước tính. Cụ thể, đối với trường hợp tử vong, doanh nghiệp bảo hiểm tạm ứng 70% mức bồi thường bảo hiểm ước tính cho một người trong một vụ tai nạn; đối với trường hợp tổn thương bộ phận, mức tạm ứng là 50% mức bồi thường bảo hiểm ước tính.

Trong trường hợp chưa xác định được vụ tai nạn có thuộc phạm vi bồi thường hay không, pháp luật vẫn thiết lập cơ chế tạm ứng đối với một số trường hợp nghiêm trọng. Theo đó, đối với trường hợp tử vong hoặc ước tính tỷ lệ tổn thương từ 81% trở lên, mức tạm ứng là 30% giới hạn trách nhiệm bảo hiểm cho một người trong một vụ tai nạn; đối với trường hợp ước tính tỷ lệ tổn thương từ 31% đến dưới 81%, mức tạm ứng là 10% giới hạn trách nhiệm bảo hiểm.

Như vậy, quy định không chỉ đặt ra trách nhiệm giải quyết bồi thường mà còn tạo ra một cơ chế hỗ trợ sớm, đặc biệt đối với những trường hợp thiệt hại về sức khỏe, tính mạng có mức độ nghiêm trọng.

Đây cũng là điểm thể hiện rõ tính chất bảo vệ của chính sách bảo hiểm bắt buộc. Trong khi việc xác minh nguyên nhân, mức độ thiệt hại và trách nhiệm của các bên cần được thực hiện đầy đủ để bảo đảm chính xác, người bị nạn trong những trường hợp thuộc diện tạm ứng không phải hoàn toàn chờ đợi quá trình này mới có nguồn hỗ trợ ban đầu.

Giá trị của một cơ chế bảo hiểm nhân văn

Quy định về thời hạn 3 ngày làm việc phải tạm ứng bồi thường bảo hiểm cần được nhìn nhận trong tổng thể quy trình giải quyết tai nạn, thay vì hiểu đơn thuần là một mốc thời gian về thủ tục.

Ngay khi nhận được thông báo về tai nạn, doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm hướng dẫn bên mua bảo hiểm, người được bảo hiểm các biện pháp bảo đảm an toàn, đề phòng và hạn chế thiệt hại về người, tài sản, đồng thời hướng dẫn hồ sơ, thủ tục yêu cầu bồi thường. Theo quy định, trong vòng 24 giờ, doanh nghiệp bảo hiểm phối hợp với các bên liên quan để tổ chức giám định tổn thất, xác định nguyên nhân và mức độ tổn thất làm căn cứ giải quyết bồi thường.

Trong quy trình đó, mốc 3 ngày làm việc để tạm ứng bồi thường tạo thêm một tầng bảo đảm về thời gian. Người bị nạn có thể tiếp cận nguồn hỗ trợ sớm hơn, trong khi doanh nghiệp bảo hiểm tiếp tục thực hiện các bước xác minh và hoàn thiện căn cứ để giải quyết bồi thường theo quy định.

Đáng chú ý, quy định về tạm ứng cũng được thiết kế để xử lý cả trường hợp tại thời điểm ban đầu chưa thể xác định đầy đủ phạm vi trách nhiệm bảo hiểm. Đây là cách tiếp cận có ý nghĩa thực tiễn, bởi ngay sau một vụ tai nạn, việc xác định toàn bộ tình tiết và mức độ thiệt hại có thể cần thêm thời gian.

Sau khi thực hiện tạm ứng, nếu vụ tai nạn được xác định thuộc trường hợp loại trừ trách nhiệm bảo hiểm hoặc không thuộc phạm vi bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm có quyền yêu cầu Quỹ bảo hiểm xe cơ giới hoàn trả số tiền đã tạm ứng theo quy định. Cơ chế này giúp tách bạch giữa việc hỗ trợ kịp thời cho người bị thiệt hại và việc xác định trách nhiệm bảo hiểm cuối cùng, qua đó vừa bảo đảm tính nhân văn của chính sách, vừa duy trì nguyên tắc giải quyết bồi thường theo pháp luật.

Để cơ chế này phát huy hiệu quả, việc thông báo tai nạn kịp thời cũng có ý nghĩa quan trọng. Nghị định số 67/2023/NĐ-CP quy định, bên mua bảo hiểm, người được bảo hiểm phải thông báo tai nạn bằng văn bản hoặc thông qua hình thức điện tử cho doanh nghiệp bảo hiểm trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày xảy ra tai nạn, trừ trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan.

Như vậy, từ thời điểm xảy ra tai nạn đến khi nguồn hỗ trợ được kích hoạt là một chuỗi trách nhiệm có sự tham gia của nhiều bên. Chủ xe, người được bảo hiểm cần chủ động thông báo và phối hợp cung cấp thông tin; doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm tiếp nhận, hướng dẫn, giám định và thực hiện tạm ứng, bồi thường theo quy định.

Có thể thấy, quy định về tạm ứng trong 3 ngày làm việc cho thấy chính sách bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới không chỉ hướng tới việc xác định “ai phải trả bao nhiêu” sau một vụ tai nạn. Chính sách còn đặt trọng tâm vào thời điểm người bị thiệt hại cần được hỗ trợ, đặc biệt khi tổn thất liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng.

Đây là giá trị thiết thực của cơ chế bảo hiểm này. Khi rủi ro xảy ra, trách nhiệm tài chính không chỉ được xác định trên giấy tờ mà được chuyển hóa thành nguồn lực hỗ trợ theo một quy trình và thời hạn cụ thể.

Với người tham gia giao thông, hiểu rõ cơ chế này cũng giúp chủ xe chủ động hơn khi không may xảy ra tai nạn: Thông báo sớm cho doanh nghiệp bảo hiểm, phối hợp cung cấp thông tin, bảo vệ hiện trường và thực hiện các hướng dẫn cần thiết. Khi các bên cùng thực hiện đúng trách nhiệm, cơ chế tạm ứng và bồi thường có điều kiện phát huy đầy đủ hơn giá trị của mình, giảm thời gian chờ đợi và góp phần hỗ trợ người bị nạn sớm khắc phục hậu quả.