Dự thảo hồ sơ được xây dựng nhằm thực hiện yêu cầu của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ về tạo hành lang pháp lý đồng bộ của hệ thống văn bản khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó có pháp luật về giá.
Theo Dự thảo Tờ trình Chính phủ về sửa đổi, bổ sung Nghị định số 85/2024/NĐ-CP, Bộ Tài chính cho biết, Luật Giá năm 2023 và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật trong đó có Nghị định số 85/2024/NĐ-CP đã đạt được những kết quả tích cực trong việc tạo khung pháp lý đầy đủ cho công tác quản lý, điều hành giá được thực hiện nhất quán theo cơ chế thị trường, khuyến khích cạnh tranh về giá…
Vì thế, thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước trong việc hoàn thiện thể chế đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phù hợp với mô hình sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy Nhà nước ở trung ương và địa phương, tạo hành lang pháp lý, kịp thời xử lý những vấn đề thực tiễn, tháo gỡ “điểm nghẽn” về thể chế, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, Bộ Tài chính đã tiến hành rà soát và để xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giá 2023.
Trong đó, một số nội dung sửa đổi liên quan đến hoạt động bình ổn giá, định giá Nhà nước, kê khai giá, tên gọi của các cơ quan chịu tác động của việc sắp xếp bộ máy cũng cần được sửa đổi đồng thời tại văn bản quy định chi tiết Luật.
Đồng thời thể chế hóa các quan điểm chỉ đạo của Đảng, chính sách của Nhà nước về sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu quả, phân định thẩm quyền khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp trong lĩnh vực quản lý giá.
Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 85/2024/NĐ-CP đưa ra những sửa đổi tập trung vào 4 nhóm vấn đề chính: bình ổn giá, định giá nhà nước, kê khai giá và công tác phối hợp trong phân tích, dự báo thị trường, với những điều chỉnh cụ thể nhằm phân định lại thẩm quyền và làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị.
Liên quan đến bình ổn giá, theo mô hình chính quyền 2 cấp, đơn vị hành chính cấp huyện không còn tồn tại, nên Dự thảo Nghị định sửa đổi, chuyển giao trách nhiệm tổ chức triển khai các biện pháp bình ổn giá cho Ủy ban nhân dân cấp xã.
Quy trình sẽ được thực hiện theo sự phân công của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, sau khi Sở Tài chính tổng hợp đề xuất từ các sở quản lý ngành, lĩnh vực.
Trong lĩnh vực định giá của Nhà nước, dự thảo Nghị định sửa đổi tên gọi "Cục Dự trữ Nhà nước khu vực" được sửa đổi thành "Chi cục Dự trữ Nhà nước khu vực" để phù hợp với cơ cấu tổ chức mới.
Đặc biệt, đối với dịch vụ thuê chuyên cơ, chuyên khoang sử dụng ngân sách nhà nước, một dịch vụ do 2 cấp định giá, dự thảo đã quy định rõ hơn để bao quát cả trường hợp đặt hàng và đấu thầu, đảm bảo quy trình định giá thống nhất và có đầy đủ cơ sở pháp lý.
Đáng chú ý, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân lập phương án giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá đã được nâng cao.
Khoản 5 Điều 9 được sửa đổi theo hướng yêu cầu các đơn vị này phải "chịu trách nhiệm toàn diện về tính chính xác, trung thực của các số liệu, dữ liệu trong phương án giá".
Vai trò của cơ quan thẩm định phương án giá cũng được làm rõ hơn, nhằm xác định rõ những nội dung cần làm trong việc đánh giá hồ sơ phương án giá của tổ chức, cá nhân để xác định, đề xuất mức giá.
Về kê khai giá, theo Nghị quyết số 176/2025/QH15 về cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, dự thảo Nghị định đã sửa lại tên các Bộ, cơ quan ngang Bộ phù hợp với tên gọi của các Bộ, cơ quan ngang Bộ mới sau khi sáp nhập đơn vị hành chính.
Đồng thời, để thống nhất trong quá trình triển khai thực hiện quản lý nhà nước về kê khai giá tại các Bộ, cơ quan ngang Bộ và địa phương, Bộ Tài chính đề xuất sửa theo hướng quy định cụ thể hình thức ban hành danh sách tổ chức kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thực hiện kê khai giá là hình thức Thông báo.
Về công tác phối hợp trong tổng hợp, phân tích, dự báo giá thị trường, Bộ Tài chính đề xuất sửa lại tên các Bộ và trách nhiệm cung cấp thông tin quản lý giá về hàng hóa, dịch vụ của các Bộ theo chức năng quản lý ngành mới sau sáp nhập của các Bộ.
Theo Dự thảo Tờ trình, Bộ Tài chính cho rằng, về cơ bản, các Bộ sáp nhập với nhau thì dự thảo Nghị định cũng gộp lại cơ học danh mục các hàng hóa, dịch vụ của các Bộ đó đảm bảo đúng chức năng, nhiệm vụ của Bộ mới sau sáp nhập.
Ngoài ra, trách nhiệm cung cấp thông tin về giá các mặt hàng, dịch vụ cũng được điều chỉnh lại cho phù hợp với chức năng, nhiệm vụ mới của các Bộ.
Chẳng hạn, trách nhiệm báo cáo về giá dịch vụ giáo dục nghề nghiệp được chuyển từ Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (cũ) sang cho Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tương tự, thông tin về giá dịch vụ kiểm định kỹ thuật an toàn lao động và dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài sẽ do Bộ Nội Vụ phụ trách.
Bộ Tài chính cũng cho biết, Bộ đang chủ trì soạn thảo trình Chính phủ để trình Quốc hội dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giá 2023 theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Theo đó, dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 85/2024/NĐ-CP được xây dựng để hướng dẫn thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giá 2023, đồng thời khắc phục những hạn chế trong những quy định hiện hành tại Nghị định số 85/2024/NĐ-CP.
Nên để kịp thời ban hành văn bản bảo đảm phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về tổ chức sắp xếp bộ máy, mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và kịp thời xử lý những vấn đề thực tiễn, Bộ Tài chính đề xuất xây dựng Dự thảo Nghị định theo trình tự, thủ tục rút gọn.
