QR xuyên biên giới kéo dòng chi tiêu quốc tế vào Việt Nam

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng phát biểu tại Hội thảo.

Từ quét QR trong nước đến thanh toán xuyên biên giới

Từ một phương thức thanh toán đã quen thuộc trong nước, mã QR đang được mở rộng thành công cụ thanh toán xuyên biên giới, cho phép khách quốc tế sử dụng ứng dụng quen thuộc để chi tiêu tại Việt Nam và người Việt thanh toán khi ra nước ngoài.

Tại Hội thảo “Thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới qua mã QR: Động lực mới cho bán lẻ và du lịch” do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy phối hợp với Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) và Công ty cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) tổ chức vào ngày 25/9/2026, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng cho biết, Việt Nam đã đạt được những bước tiến rõ nét về thanh toán không dùng tiền mặt.

Hạ tầng thanh toán ngày càng hiện đại, các phương thức thanh toán số ngày càng phổ biến, trong đó QR đã trở thành phương thức quen thuộc với người dân và doanh nghiệp.

Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, trong 8 tháng năm 2026, giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng 34,56% về số lượng và 13,26% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Giao dịch qua Internet tăng 46,57% về số lượng và 21,77% về giá trị; qua điện thoại di động tăng lần lượt 35,33% và 2,39%.

Riêng thanh toán qua QR đạt 311 triệu giao dịch, với giá trị 274,2 nghìn tỷ đồng, tăng 6,66% về số lượng và 25,85% về giá trị.

Nền tảng sử dụng QR rộng trong nước đang tạo điều kiện để mở rộng ra các giao dịch xuyên biên giới. Ngân hàng Nhà nước đã triển khai hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam với Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore, đồng thời tiếp tục triển khai với một số quốc gia khác.

Số liệu từ NAPAS cho thấy, các kết nối này đã bắt đầu chuyển thành giao dịch thực tế với tốc độ tăng khá cao. Trong 8 tháng năm 2026, số lượng giao dịch của du khách Thái Lan, Lào và Campuchia tại Việt Nam tăng 8 lần, giá trị giao dịch tăng 6 lần so với cùng kỳ năm 2025. Ở chiều ngược lại, giao dịch của người Việt Nam tại ba thị trường này tăng 5 lần về số lượng và 4 lần về giá trị.

Trung Quốc là thị trường được mở rộng kết nối sau nhóm các nước Đông Nam Á. NAPAS công bố dịch vụ qua kết nối với UPI vào tháng 12/2025, Alipay vào tháng 4/2026 và Weixin Pay vào tháng 8/2026. Chỉ sau 4 tháng mở rộng kết nối, đến tháng 8/2026, giao dịch của du khách Trung Quốc sử dụng ứng dụng thanh toán của Trung Quốc quét VietQRGlobal tại Việt Nam đã tăng gấp 3 lần về số lượng và gấp 4 lần về giá trị so với tháng 4/2026.

Với Singapore, NAPAS đã hoàn thành kết nối thanh toán QR xuyên biên giới theo cả hai chiều, gồm khách hàng Singapore thanh toán tại Việt Nam và khách hàng Việt Nam thanh toán tại Singapore. Với Hàn Quốc, chiều thanh toán của khách hàng Hàn Quốc tại Việt Nam đã hoàn tất và đang tiếp tục mở rộng chiều ngược lại.

Theo ông Nguyễn Đăng Hùng, Phó Tổng giám đốc NAPAS, việc phát triển từ thanh toán nội địa sang xuyên biên giới cũng đặt ra yêu cầu thay đổi mô hình phục vụ doanh nghiệp. Thanh toán P2P QR chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu tại điểm bán, trong khi doanh nghiệp cần thêm các chức năng như hoàn trả, tra cứu, xử lý phát sinh, tra soát, đối soát và quy trình bảo đảm quyền lợi của các bên.

Quang cảnh Hội thảo.

Điểm bán có thêm khách, giảm chi phí chấp nhận thanh toán

Một trong những lợi ích trực tiếp của QR xuyên biên giới nằm ở khả năng đưa phương thức thanh toán quen thuộc của du khách tới các điểm bán tại Việt Nam.

Khách quốc tế có thể dùng chính ứng dụng thanh toán quen thuộc tại nước mình để quét mã QR. Ngược lại, người Việt Nam khi ra nước ngoài có thể sử dụng ứng dụng ngân hàng hoặc phương tiện thanh toán quen thuộc để thực hiện giao dịch.

Với các điểm chấp nhận thanh toán, lợi ích còn nằm ở chi phí. Chi phí chấp nhận thanh toán qua VietQRGlobal dự kiến khoảng 1,5% giá trị giao dịch, thấp hơn mức 2,4 - 3% đối với các loại thẻ quốc tế phát hành ngoài Việt Nam. Như vậy, chi phí chấp nhận thanh toán có thể thấp hơn khoảng 37,5 - 50% so với thẻ quốc tế.

Tương ứng, với 1 tỷ đồng doanh số thanh toán của khách nước ngoài, mức phí dự kiến qua VietQRGlobal khoảng 15 triệu đồng, trong khi nếu thanh toán bằng thẻ quốc tế, chi phí có thể vào khoảng 24 - 30 triệu đồng.

Đại diện Vietcombank cho biết, ngân hàng đã tích hợp QR nội địa, QR quốc tế, QR chuyển khoản và QR thanh toán vào VCB One QR. Nhờ đó, đơn vị cung ứng hàng hóa, dịch vụ chỉ cần một mã QR để chấp nhận nhiều loại hình thanh toán, giúp quá trình triển khai đơn giản và thuận tiện hơn.

Tuy nhiên, việc hoàn thành kết nối kỹ thuật mới là bước đầu. Theo Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng, phát triển thanh toán bán lẻ xuyên biên giới qua QR cần được nhìn rộng hơn, từ kết nối hạ tầng tới kết nối người dân và doanh nghiệp; từ kết nối hệ thống tới hỗ trợ dòng chảy của du lịch, bán lẻ, thương mại và dịch vụ.

Theo ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán, thanh toán QR xuyên biên giới không chỉ là câu chuyện của công nghệ thanh toán, mà còn là một cấu phần của hạ tầng kinh tế số, hỗ trợ trực tiếp cho giao thương, du lịch và tiêu dùng.

Vì thế, một hành lang thanh toán không chỉ cần vận hành về mặt kỹ thuật, mà còn phải có mạng lưới điểm chấp nhận đủ rộng, chi phí hợp lý, trải nghiệm thuận tiện và tạo ra giao dịch kinh tế thực.

Song song với mở rộng mạng lưới, an toàn giao dịch là điều kiện xuyên suốt. Khi thanh toán vượt qua biên giới quốc gia, giao dịch liên quan tới nhiều chủ thể, hệ thống và khuôn khổ pháp lý hơn. Do đó, yêu cầu về an toàn, bảo mật, phòng chống gian lận, phòng chống rửa tiền, bảo vệ dữ liệu và quyền lợi khách hàng cũng gia tăng.