 |
| Nam Mỹ đang nổi lên là một thị trường giàu tiềm năng cho hàng hóa Việt Nam. |
Thị trường nhiều tiềm năng, dư địa còn lớn
Chia sẻ tại Hội thảo “Cơ hội và thách thức phát triển thị trường Nam Mỹ” do Trung tâm Hỗ trợ xúc tiến thương mại và đầu tư (PROMOCEN) và Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) tổ chức sáng 28/5, bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Phó Giám đốc PROMOCEN cho biết, những năm gần đây, quan hệ thương mại giữa Việt Nam và khu vực Nam Mỹ ghi nhận xu hướng tăng trưởng tích cực, với kim ngạch song phương duy trì ở mức hàng chục tỷ USD mỗi năm.
Các thị trường trọng điểm của Việt Nam tại khu vực hiện gồm Brazil, Argentina, Chile, Peru và Colombia; trong đó Brazil là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại Mỹ Latinh và Nam Mỹ.
Theo bà Thủy, cơ cấu hàng hóa giữa hai bên mang tính bổ trợ khá rõ nét. Việt Nam xuất khẩu sang Nam Mỹ chủ yếu các mặt hàng điện thoại, điện tử, dệt may, giày dép, thủy sản, gạo, cà phê và hàng tiêu dùng; trong khi nhập khẩu ngô, đậu tương, bông, nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, da thuộc và khoáng sản phục vụ sản xuất công nghiệp.
“Nam Mỹ vẫn được đánh giá là thị trường còn nhiều dư địa phát triển cho hàng hóa Việt Nam trong trung và dài hạn, nhất là trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống”, bà Thủy nhấn mạnh.
Một trong những động lực thúc đẩy thương mại song phương là các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Đặc biệt, Chile và Peru đều là thành viên CPTPP, giúp hàng hóa Việt Nam có lợi thế đáng kể về thuế quan. Đồng thời, tiến trình thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam và khối MERCOSUR cũng đang mở ra kỳ vọng lớn cho doanh nghiệp hai bên.
Chia sẻ tại Hội thảo, bà Ngô Thu Hương, Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Chile đánh giá Chile là một trong những thị trường ổn định, minh bạch và có sức mua cao tại khu vực Mỹ Latinh.
Chile hiện có hơn 20 triệu dân nhưng GDP bình quân đầu người năm 2025 đạt khoảng 17.880 USD/người, thuộc nhóm cao nhất khu vực. Quốc gia này cũng sở hữu mạng lưới 35 hiệp định thương mại tự do với hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Đáng chú ý, nhờ các hiệp định VCFTA và CPTPP, phần lớn dòng thuế nhập khẩu giữa Việt Nam và Chile đã về 0%, tạo lợi thế cạnh tranh đáng kể cho hàng Việt.
Theo số liệu Hải quan Chile được bà Hương dẫn lại, năm 2025, thương mại song phương Việt Nam - Chile đạt hơn 2 tỷ USD, tăng hơn 40% so với năm 2024. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt trên 1,7 tỷ USD, tăng gần 50% và gấp 6,5 lần so với thời điểm trước khi VCFTA có hiệu lực. Việt Nam hiện đứng thứ 9 trong số các nước cung cấp hàng hóa cho Chile nhưng mới chiếm khoảng 2% thị phần nhập khẩu, cho thấy dư địa mở rộng còn rất lớn.
Các nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam tại Chile hiện gồm điện thoại, linh kiện điện tử, giày dép, dệt may, đồ gỗ và hàng điện tử gia dụng. Ngoài ra, nhiều mặt hàng như gạo thơm, cà phê chế biến, thủy sản, thực phẩm tiện lợi, nội thất đa năng, sản phẩm thân thiện môi trường… cũng được đánh giá có nhiều dư địa tăng trưởng trong thời gian tới.
Theo bà Hương, xu hướng tiêu dùng tại Chile đang chuyển mạnh sang tiêu dùng xanh, tiêu dùng có trách nhiệm. Người tiêu dùng ngày càng ưu tiên sản phẩm chất lượng cao, thiết kế hiện đại, thân thiện môi trường và có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Đây vừa là cơ hội, vừa là động lực để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao tiêu chuẩn sản xuất, xây dựng thương hiệu và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực.
“Doanh nghiệp cần chuyển từ cạnh tranh giá thấp sang phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, chú trọng chất lượng, thiết kế, thương hiệu và yếu tố xanh, bền vững”, bà Hương khuyến nghị.
Nâng năng lực tuân thủ để mở rộng thị phần
Ở góc độ khác, ông Ngô Mạnh Khôi, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Argentina cho rằng, khu vực Nam Mỹ nói chung và Argentina nói riêng vẫn là thị trường giàu tiềm năng cho hàng Việt, dù ngắn hạn còn chịu tác động từ biến động kinh tế toàn cầu, lạm phát và chi phí logistics tăng cao.
Theo ông Khôi, một dấu mốc đặc biệt quan trọng là tháng 12/2025, Việt Nam và khối MERCOSUR đã chính thức tuyên bố khởi động đàm phán Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - MERCOSUR sau nhiều năm vận động.
“Khi các rào cản thuế quan được cắt giảm, các mặt hàng dệt may, da giày, điện tử, đồ gỗ nội thất và cà phê của Việt Nam sẽ có lợi thế cạnh tranh rất lớn tại thị trường Nam Mỹ”, ông Khôi nhận định.
Bên cạnh đó, xu hướng người tiêu dùng Argentina tìm kiếm các sản phẩm có giá cả hợp lý nhưng vẫn bảo đảm chất lượng cũng mở ra cơ hội cho hàng Việt Nam. Theo đại diện Thương vụ Việt Nam tại Argentina, các sản phẩm như cà phê, hạt điều, giày dép, đồ gia dụng và hàng tiêu dùng Việt Nam đang được đối tác Argentina đánh giá cao về chất lượng và mẫu mã.
Đặc biệt, trong bối cảnh Argentina thúc đẩy phục hồi sản xuất và từng bước nới lỏng thủ tục nhập khẩu, nhu cầu đối với máy móc, thiết bị, linh kiện điện tử, vật tư phục vụ công nghiệp và nông nghiệp được dự báo tiếp tục gia tăng, mở thêm dư địa cho doanh nghiệp Việt Nam.
Dù tiềm năng lớn, các chuyên gia cũng chỉ ra hàng loạt thách thức mà doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt khi tiếp cận thị trường Nam Mỹ như khoảng cách địa lý xa, thời gian vận chuyển kéo dài từ 45-55 ngày, chi phí logistics cao và chịu tác động mạnh từ biến động địa chính trị toàn cầu.
Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn SPS, TBT, bao bì xanh, bảo vệ môi trường và quy định ghi nhãn bằng tiếng Tây Ban Nha đối với nhiều nhóm hàng xuất khẩu vào Chile.
Các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực tuân thủ ngay từ đầu; chú trọng xây dựng thương hiệu, đầu tư công nghệ bảo quản, đóng gói, tối ưu logistics và tăng cường hiện diện tại các hội chợ, hoạt động xúc tiến thương mại quốc tế.
Cùng với đó, doanh nghiệp cần chuyển hướng sang các phân khúc trung và cao cấp; ưu tiên các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, thân thiện môi trường, phù hợp xu hướng tiêu dùng xanh và đáp ứng tốt yêu cầu vận chuyển đường dài.
Theo các cơ quan thương vụ, thay vì cạnh tranh chủ yếu bằng giá, doanh nghiệp Việt Nam cần tập trung nâng cao chất lượng, thiết kế, khả năng truy xuất nguồn gốc và chiến lược phát triển thị trường dài hạn. Đồng thời, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do để mở rộng thị phần và gia tăng hiện diện hàng Việt tại Nam Mỹ.
Các chuyên gia nhận định, nếu chuẩn bị tốt về chất lượng sản phẩm, năng lực tuân thủ và chiến lược tiếp cận thị trường, Nam Mỹ hoàn toàn có thể trở thành một trong những động lực tăng trưởng xuất khẩu quan trọng của Việt Nam trong giai đoạn tới.
