Lừa đảo trực tuyến giảm 20%, doanh nghiệp vẫn đối mặt nhiều rủi ro
![]() |
| Trong 9 tháng đầu năm 2026, tình hình tội phạm lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam giảm khoảng 20% so với cùng kỳ năm trước. Ảnh: Công an TP. Cần Thơ. |
Tội phạm thay đổi thủ đoạn, gia tăng lừa đảo trên nền tảng số
Thông tin tại Tọa đàm “Xây dựng mạng lưới cảnh báo rủi ro trực tuyến tại Việt Nam”, Đại tá Nguyễn Huy Lục, Trưởng phòng, Cục An ninh mạng (Bộ Công an), cho biết trước diễn biến phức tạp của tội phạm mạng, các cơ quan chức năng đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hạn chế tình trạng sử dụng tài khoản không chính chủ. Trọng tâm là chuẩn hóa thông tin thuê bao di động, ngăn chặn SIM rác, tăng cường xác thực sinh trắc học và kiểm soát gian lận trong quá trình định danh khách hàng điện tử (eKYC).
Cùng với đó, việc kết nối dữ liệu căn cước công dân để làm sạch thông tin tài khoản được đẩy mạnh, góp phần nâng cao khả năng xác minh danh tính người sử dụng. Tuy nhiên, các đối tượng phạm tội tiếp tục thay đổi phương thức, chuyển sang sử dụng ứng dụng mạng xã hội, cuộc gọi qua nền tảng bên thứ ba và tiền mã hóa để thực hiện hành vi lừa đảo.
Theo Đại tá Nguyễn Huy Lục, Cục An ninh mạng đã tăng cường phối hợp với các doanh nghiệp công nghệ, nền tảng mạng xã hội xuyên biên giới nhằm xử lý hành vi vi phạm. Cơ quan chức năng trực tiếp thông báo các vi phạm, yêu cầu nền tảng tuân thủ quy định pháp luật Việt Nam, đồng thời đẩy mạnh hoạt động phối hợp phục vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm.
![]() |
| Đại tá Nguyễn Huy Lục, Trưởng phòng, Cục An ninh mạng (Bộ Công an). |
Đáng chú ý, tháng 12/2025, Cục An ninh mạng phối hợp với Công an tỉnh Đồng Nai triệt phá các đường dây lừa đảo xuyên biên giới hoạt động tại Campuchia. Kết quả điều tra xác định các đối tượng đã thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt khoảng 101 triệu USD, tương đương 2.600 tỷ đồng, của công dân Việt Nam.
Bên cạnh hoạt động đấu tranh, xử lý vi phạm, công tác tuyên truyền tiếp tục được chú trọng. Cục An ninh mạng phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông gửi tin nhắn cảnh báo, đồng thời tăng cường cung cấp thông tin về phương thức, thủ đoạn lừa đảo qua các phương tiện truyền thông, giúp người dân nâng cao nhận thức và chủ động phòng ngừa rủi ro.
Doanh nghiệp chỉ ra khoảng trống trong chia sẻ dữ liệu cảnh báo
Tại tọa đàm, đại diện nhiều doanh nghiệp cho rằng điểm nghẽn lớn trong phòng, chống lừa đảo trực tuyến hiện nay là thiếu cơ chế kết nối, chia sẻ thông tin giữa các tổ chức. Trong khi một vụ lừa đảo thường trải qua nhiều khâu, mỗi doanh nghiệp chỉ có khả năng giám sát hoạt động thuộc phạm vi quản lý, dẫn đến khó phát hiện toàn bộ quá trình phạm tội.
Ông Lương Duy Hoài, Tổng Giám đốc điều hành Giao Hàng Nhanh, cho biết doanh nghiệp xử lý hơn 400 triệu đơn hàng mỗi năm, kết nối khoảng một triệu người bán với hàng chục triệu người mua. Tổng giá trị giao dịch đạt khoảng 4 tỷ USD. Với quy mô hoạt động lớn, nguy cơ phát sinh giao dịch có dấu hiệu gian lận cũng rất đáng chú ý.
Theo ông Hoài, có thời điểm Giao Hàng Nhanh ghi nhận khoảng 20.000 giao dịch nghi vấn lừa đảo mỗi tháng. Doanh nghiệp đã ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data), AI và học máy (Machine Learning) để phát hiện bất thường liên quan đến người bán, người mua, hướng tới ngăn chặn gian lận trước khi hàng hóa được giao hoặc tiền bị chiếm đoạt.
Tuy nhiên, ông Hoài thừa nhận hệ thống giám sát của doanh nghiệp giao nhận chỉ bao quát quá trình vận chuyển hàng hóa. Những hoạt động diễn ra trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội hay hệ thống thanh toán nằm ngoài phạm vi quan sát. Khi xảy ra vụ việc, các bên chủ yếu liên hệ xác minh thủ công, thiếu cơ chế chia sẻ dữ liệu có tính hệ thống.
![]() |
| Ông Nguyễn Xuân Học, Giám đốc Công nghệ Ngân hàng TMCP Quân đội (MB). |
Ở lĩnh vực ngân hàng, ông Nguyễn Xuân Học, Giám đốc Công nghệ Ngân hàng TMCP Quân đội (MB), cũng chỉ ra hạn chế tương tự. Theo ông, mỗi ngân hàng hiện chủ yếu tự phát hiện, khoanh vùng và xử lý những dấu hiệu lừa đảo trong hệ thống của mình. Thông tin về tài khoản nghi vấn, website giả mạo và kịch bản lừa đảo chưa được chia sẻ rộng rãi.
Ông Học cho biết MB đã kết nối, khai thác dữ liệu SIMO của Ngân hàng Nhà nước và cơ sở dữ liệu về tài khoản lừa đảo của Bộ Công an trong hơn một năm qua. Việc kết hợp thông tin nội bộ với dữ liệu cơ quan quản lý đã giúp ngân hàng phát hiện, ngăn chặn nhiều giao dịch nghi vấn trước khi tiền được chuyển đi.
Theo đại diện MB, để nâng cao hiệu quả phòng ngừa, cần hình thành mạng lưới chia sẻ dữ liệu có sự tham gia của ngân hàng, ví điện tử, doanh nghiệp thương mại điện tử, giao vận và cơ quan chức năng. Mạng lưới phải hỗ trợ cảnh báo sớm, đồng thời tạo điều kiện truy vết, phối hợp xử lý nhanh chóng khi phát sinh hành vi lừa đảo.
Xây dựng mạng lưới cảnh báo liên ngành, chủ động ngăn chặn lừa đảo
Trước những hạn chế trong kết nối thông tin, sáng kiến Mạng lưới cảnh báo rủi ro trực tuyến đa ngành tại Việt Nam được đề xuất, với sự tham gia của cơ quan quản lý và doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực. Mô hình do Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an chủ trì, hướng tới chia sẻ tín hiệu rủi ro theo thời gian thực.
Theo mô hình được giới thiệu, mạng lưới tập trung chia sẻ những chỉ báo kỹ thuật có dấu hiệu liên quan đến lừa đảo như số điện thoại, số tài khoản, đường dẫn website và tài khoản mạng xã hội. Các tín hiệu này mang tính cảnh báo, chưa phải kết luận pháp lý về hành vi vi phạm và không bao gồm dữ liệu cá nhân của nạn nhân.
Thông tin được các thành viên đóng góp sẽ chuyển về đầu mối tập trung AI Central Hub để đối chiếu, phân tích và đánh giá mức độ rủi ro bằng AI. Kết quả sau đó được chia sẻ trở lại cho các tổ chức tham gia, hỗ trợ chủ động cảnh báo khách hàng, lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp và cập nhật kết quả nhằm nâng cao độ chính xác.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (Bộ Công an), nhận định việc thiếu kết nối giữa các hệ thống cảnh báo đang hạn chế khả năng phát hiện và ngăn chặn lừa đảo. Theo ông, cần chuyển phương thức phòng, chống tội phạm sang chủ động nhận diện nguy cơ, tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nền tảng công nghệ.
Tuy nhiên, Đại tá Nguyễn Hồng Quân lưu ý việc chia sẻ tín hiệu rủi ro phải gắn với bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo mật thông tin và tuân thủ pháp luật. Các tổ chức tham gia cần xác định rõ mục đích, phạm vi khai thác, trách nhiệm bảo vệ dữ liệu và cơ chế kiểm soát, tránh phát sinh nguy cơ mới đối với người sử dụng.
Theo thiết kế, mạng lưới vận hành trên nền tảng Anti-Scam Hub, áp dụng cơ chế phân quyền và chia sẻ tín hiệu theo mức độ nhạy cảm. Điểm số rủi ro chỉ mang tính đánh giá, khuyến nghị; các báo cáo ở trạng thái Verified mới được xác định là tín hiệu đã qua xác minh, giúp thành viên có cơ sở lựa chọn phương án cảnh báo phù hợp.
Trong bối cảnh tội phạm mạng liên tục thay đổi phương thức hoạt động, việc hình thành mạng lưới cảnh báo liên ngành được kỳ vọng khắc phục tình trạng thông tin phân tán, nâng cao khả năng phát hiện sớm và ngăn chặn hành vi lừa đảo. Sự phối hợp giữa cơ quan chức năng và cộng đồng doanh nghiệp sẽ góp phần xây dựng môi trường giao dịch số an toàn, củng cố niềm tin của người dân.
Tin tức khác
Triển khai 5 nhiệm vụ trọng tâm nâng cao năng lực bảo đảm an ninh mạng ngành Tài chính
Việt Nam vào Top 37 thế giới về năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW: Khoa học công nghệ và chuyển đổi số tạo dấu ấn đột phá
Bộ Tài chính đẩy mạnh ứng dụng AI, hướng tới nâng cao hiệu quả hoạt động công vụ
AI hỗ trợ tối ưu hóa quyết định trong hoạt động tài chính và kinh doanh
AI trong doanh nghiệp nhỏ: Từ tiết kiệm chi phí đến bài toán tạo giá trị kinh tế
Gỡ tâm lý e ngại để doanh nghiệp mạnh dạn tiếp cận nguồn lực Nhà nước
VIDEO: Giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp: Đòn bẩy tài chính nuôi dưỡng nguồn thu bền vững
PODCAST: Làm sạch mã số thuế: Gỡ nút thắt nợ thuế tồn đọng, chuẩn hóa dữ liệu
PODCAST: Sửa Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập: Mở rộng thị trường, tăng cường hậu kiểm
PODCAST: Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn trả lời chất vấn, nhận được nhiều đánh giá tích cực của đại biểu Quốc hội và cử tri cả nước
PODCAST: Bộ Tài chính thúc đẩy hợp tác với Nhật Bản, mở rộng nguồn lực cho phát triển kinh tế
ASEAN - Hàn Quốc: Củng cố năng lực tự cường và kiến tạo động lực tăng trưởng mới
Việt Nam - Chile nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược
ASEAN - Australia tăng cường liên kết kinh tế, củng cố các chuỗi cung ứng chiến lược
Việt Nam đồng hành cùng APEC kiến tạo động lực tăng trưởng mới
Ba trọng tâm chiến lược nâng tầm hợp tác ASEAN - Trung Quốc
Việt Nam thúc đẩy đoàn kết, mở rộng hợp tác trong Cộng đồng Pháp ngữ
Kinh tế bạc phải được đặt trong tổng thể đổi mới mô hình phát triển của đất nước
Thủ tướng Lê Minh Hưng gặp, tiếp xúc song phương với lãnh đạo các nước dự Hội nghị Cấp cao ASEAN 49
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất tăng cường đoàn kết, nâng cao năng lực tự cường và vai trò trung tâm của ASEAN
ASEAN - Hàn Quốc: Củng cố năng lực tự cường và kiến tạo động lực tăng trưởng mới
Mỗi công trình phải tạo thêm năng lực cho nền kinh tế
ASEAN - Australia tăng cường liên kết kinh tế, củng cố các chuỗi cung ứng chiến lược
TP. Hồ Chí Minh đề xuất 3 giải pháp phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc
Kiến tạo môi trường an toàn, khơi thông nguồn lực phát triển kinh tế tư nhân
PETROCONS tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo
Thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại
Ngành xây dựng hướng tới tăng trưởng 2 con số từ động lực khoa học công nghệ










