Ngành xây dựng hướng tới tăng trưởng 2 con số từ động lực khoa học công nghệ
![]() |
| Quang cảnh Hội thảo. |
Ngành xây dựng đóng góp gần 20% vào tăng trưởng GDP
Trong bối cảnh Việt Nam phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số giai đoạn 2026-2030, ngành xây dựng tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng đối với nền kinh tế. Không chỉ trực tiếp đóng góp vào GDP, ngành còn tạo nền tảng phát triển cho các lĩnh vực khác thông qua hệ thống kết cấu hạ tầng, đô thị, nhà ở và dịch vụ vận tải.
Tại Hội thảo về vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đối với tăng trưởng ngành xây dựng, trong khuôn khổ Chuỗi sự kiện khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Xây dựng tổ chức ngày 16/11, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà nhấn mạnh yêu cầu tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới, đặc biệt từ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
![]() |
| Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà. |
Thông tin về kết quả tăng trưởng của ngành, TS. Ngô Anh Tuấn, Giám đốc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng cho biết, trong 9 tháng năm 2026, giá trị tăng thêm của toàn ngành xây dựng tăng 10,31%, cao hơn mức tăng GDP cả nước là 9,01%.
Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng liên tục cải thiện, từ 8,88% trong quý I lên 10,52% trong quý II và 11,31% trong quý III. Cả ba quý, mức tăng trưởng của ngành đều cao hơn tốc độ tăng GDP chung.
Xét theo từng lĩnh vực, hoạt động xây dựng tăng 12,22%, đứng đầu trong 20 ngành kinh tế cấp I; vận tải, kho bãi tăng 11,03%, đứng thứ ba. Tính chung, toàn ngành xây dựng đóng góp 17,42% GDP và 19,71% vào tăng trưởng GDP cả nước.
Cùng với kết quả tăng trưởng, năm 2026 ghi dấu nhiều thành tựu phát triển kết cấu hạ tầng giao thông. Cả nước đã hoàn thành, đưa vào khai thác thêm 395 km đường bộ cao tốc, nâng tổng chiều dài lên 3.345 km. Đặc biệt, tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã được nối thông toàn tuyến, từ Lạng Sơn đến Cà Mau.
Theo ông Tuấn, những kết quả này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của ngành xây dựng đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, để tiếp tục duy trì tăng trưởng cao, vấn đề đặt ra không chỉ là tốc độ mà còn là chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng.
Thực tế, tăng trưởng thời gian qua vẫn phụ thuộc khá nhiều vào mở rộng vốn đầu tư. Trong 9 tháng năm 2026, vốn đầu tư toàn xã hội đạt 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1% so với cùng kỳ; tích lũy tài sản tăng 17,88%.
Đề cập vấn đề này, Thứ trưởng Phạm Minh Hà nhấn mạnh, nguồn lực đầu tư không thể tăng mãi. Vì vậy, ngành xây dựng cần làm rõ động lực tăng trưởng trong giai đoạn tới, nhất là khả năng đóng góp của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Theo các mục tiêu đến năm 2030 được nêu tại hội thảo, năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) phải đóng góp trên 55% vào tăng trưởng, năng suất lao động tăng bình quân 8,5%/năm, hệ số ICOR ở mức 4,5-4,8 và kinh tế số chiếm khoảng 30% GDP.
Những yêu cầu này đặt ra nhiệm vụ nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, rút ngắn thời gian thi công, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả khai thác công trình, qua đó duy trì tăng trưởng cao của ngành, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số.
Khoa học công nghệ từng bước nâng cao hiệu quả tăng trưởng
Theo TS. Ngô Anh Tuấn, thời gian qua, ngành xây dựng đã hình thành những nền tảng quan trọng để thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, từ hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn, phát triển dữ liệu đến nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực doanh nghiệp.
![]() |
| Bộ Xây dựng đã ban hành 135 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, biên soạn 1.603 tiêu chuẩn quốc gia. Cả 10 cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã vận hành, đồng bộ với Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Ảnh: Internet. |
Đến nay, Bộ Xây dựng đã ban hành 135 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, biên soạn 1.603 tiêu chuẩn quốc gia. Cả 10 cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã vận hành, đồng bộ với Trung tâm Dữ liệu quốc gia.
Chuyển đổi số trong quản lý nhà nước cũng mang lại hiệu quả cụ thể. Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính giảm 54,6%, tương đương khoảng 6.869 tỷ đồng; thời gian giải quyết thủ tục giảm 53,7%.
Trong hoạt động nghiên cứu, từ 761 đề xuất của 53 cơ quan, đơn vị, Bộ Xây dựng đã lựa chọn 138 sản phẩm, giải pháp tiêu biểu để giới thiệu và nhân rộng. Một số ứng dụng đã mang lại hiệu quả trực tiếp, như giải pháp trí tuệ nhân tạo tại Cảng Đà Nẵng giúp rút ngắn 10-15 giây cho mỗi lượt thao tác; ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) tại các dự án thí điểm có thể rút ngắn 12-15% thời gian thi công.
Đối với lĩnh vực đường bộ, ông Nguyễn Mạnh Thắng, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi phương thức quản lý, khai thác và bảo trì kết cấu hạ tầng.
Hiện hệ thống giao thông thông minh (ITS) có thể giúp rút ngắn khoảng 35-45% thời gian phát hiện, xử lý sự cố. Thu phí điện tử không dừng đạt tỷ lệ triển khai trên 96%, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác mạng lưới đường bộ.
Trong xây dựng và bảo trì, công nghệ tái chế có thể sử dụng tới 75% cốt liệu cũ. Bê tông tính năng siêu cao (UHPC) có thể kéo dài tuổi thọ công trình cầu thêm 25-30 năm khi sửa chữa, thay thế bản mặt cầu cũ, đồng thời giảm khoảng 50% thời gian đóng đường.
Những kết quả này cho thấy khả năng ứng dụng khoa học công nghệ nhằm tiết kiệm nguồn lực, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả đầu tư, khai thác hạ tầng.
Tuy nhiên, Thứ trưởng Phạm Minh Hà cho biết, việc triển khai công nghệ chiến lược, đổi mới sáng tạo trong ngành vẫn đang ở giai đoạn đầu. Nhiều kết quả nghiên cứu chưa được đưa vào ứng dụng thực tiễn. Đây là vấn đề cần tập trung khắc phục để khoa học công nghệ đóng góp thiết thực hơn vào tăng trưởng.
Tập trung giải pháp tạo động lực tăng trưởng 2 con số
Để khoa học công nghệ thực sự trở thành động lực tăng trưởng, Thứ trưởng Phạm Minh Hà đề nghị tập trung xác định những lĩnh vực, công đoạn trong quy hoạch, đầu tư, xây dựng và khai thác công trình mà ứng dụng công nghệ có thể mang lại hiệu quả lớn nhất, đặc biệt trong giảm chi phí, rút ngắn thời gian và nâng cao chất lượng.
Đồng thời, cần nhận diện những điểm nghẽn về cơ chế, tiêu chuẩn, định mức, hệ thống thử nghiệm, dữ liệu và nguồn lực; xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm, sản phẩm đầu ra, đơn vị ứng dụng và vai trò của doanh nghiệp.
“Kết quả phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần được đánh giá bằng những chỉ tiêu cụ thể về thời gian, chi phí, năng suất và giá trị gia tăng, thay vì chỉ đếm số lượng đề tài hay sản phẩm nghiên cứu”, Thứ trưởng Phạm Minh Hà nhấn mạnh.
Về giải pháp cụ thể, TS. Ngô Anh Tuấn đề xuất tiếp tục triển khai BIM theo lộ trình, đẩy mạnh số hóa định mức, giá vật liệu, phát triển vật liệu xanh, vật liệu mới nhằm kiểm soát chi phí, hạn chế phát sinh khối lượng và rút ngắn tiến độ thi công.
Đối với vận tải và logistics, cần nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng hiện có thông qua giao thông thông minh, bảo trì dựa trên dữ liệu và liên thông giữa các phương thức vận tải, hướng tới mục tiêu đưa chi phí logistics về mức 12-15% GDP.
Trong lĩnh vực đường sắt, cần gắn các dự án đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị với nghiên cứu, chuyển giao và làm chủ công nghệ, từng bước hình thành ngành công nghiệp đường sắt trong nước.
![]() |
| Ngành xây dựng thúc đẩy công nghiệp hóa thi công nhằm giảm chi phí, rút ngắn thời gian thực hiện dự án. Ảnh: Internet. |
Đối với nhà ở và bất động sản, cần hoàn thiện hệ thống thông tin thị trường, phát triển thiết kế điển hình nhà ở xã hội và thúc đẩy công nghiệp hóa thi công nhằm giảm chi phí, rút ngắn thời gian thực hiện dự án.
Riêng lĩnh vực đường bộ, ông Nguyễn Mạnh Thắng cho biết, Cục Đường bộ Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành mạng lưới 5.000 km đường cao tốc thông minh, trên nền tảng hiện đại, đồng bộ, xanh và bền vững.
Để hiện thực hóa mục tiêu, Cục tập trung hoàn thiện tiêu chuẩn đối với công nghệ, vật liệu mới; xây dựng cơ sở dữ liệu đường bộ quốc gia; phát triển hệ thống giao thông thông minh và ứng dụng AI trong quản lý, bảo trì.
Cùng với đó, cần đẩy mạnh ứng dụng vật liệu tái chế, công nghệ bảo trì tiên tiến, tăng cường hợp tác quốc tế, chuyển giao công nghệ và phát triển nhân lực số. Qua đó, nâng cao năng lực khai thác hạ tầng, khơi thông các huyết mạch logistics quốc gia, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Về tổ chức thực hiện, TS. Ngô Anh Tuấn đề xuất Bộ Xây dựng lựa chọn, công bố những bài toán lớn theo từng lĩnh vực, gắn với nhu cầu thực tiễn của dự án và doanh nghiệp; lấy hiệu quả ứng dụng làm thước đo đánh giá kết quả nghiên cứu.
Đáng chú ý, ông đề xuất Bộ Tài chính đưa các lĩnh vực của ngành xây dựng vào chương trình thử nghiệm tính toán TFP trong năm 2027, tạo cơ sở đánh giá cụ thể hơn đóng góp của từng lĩnh vực vào tăng trưởng.
Thứ trưởng Phạm Minh Hà khẳng định, Bộ Xây dựng sẽ tổng hợp, tiếp thu các ý kiến tại hội thảo để hoàn thiện kế hoạch, nhiệm vụ và giải pháp phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, gắn với mục tiêu tăng trưởng của ngành trong các giai đoạn tiếp theo.
Tin tức khác
Ba trọng tâm chiến lược nâng tầm hợp tác ASEAN - Trung Quốc
Tăng trưởng kinh tế phải gắn với hiệu quả sử dụng nguồn lực
VSIP đầu tư hơn 7.200 tỷ đồng tại Đà Nẵng; Samyang Foods chi 4.200 tỷ đồng mở rộng sản xuất tại Bắc Ninh
Truy xuất nguồn gốc: Nền tảng nâng cao chất lượng và giá trị nông sản Việt
Việc sửa đổi Luật Đầu tư mang nhiều trọng trách lớn
Thủ tướng tới Philippines, bắt đầu chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN
Kinh tế sáng tạo: Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở dư địa tăng trưởng mới
VIDEO: Giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp: Đòn bẩy tài chính nuôi dưỡng nguồn thu bền vững
PODCAST: Làm sạch mã số thuế: Gỡ nút thắt nợ thuế tồn đọng, chuẩn hóa dữ liệu
PODCAST: Sửa Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập: Mở rộng thị trường, tăng cường hậu kiểm
PODCAST: Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn trả lời chất vấn, nhận được nhiều đánh giá tích cực của đại biểu Quốc hội và cử tri cả nước
PODCAST: Bộ Tài chính thúc đẩy hợp tác với Nhật Bản, mở rộng nguồn lực cho phát triển kinh tế
Việt Nam đồng hành cùng APEC kiến tạo động lực tăng trưởng mới
Ba trọng tâm chiến lược nâng tầm hợp tác ASEAN - Trung Quốc
Việt Nam thúc đẩy đoàn kết, mở rộng hợp tác trong Cộng đồng Pháp ngữ
Kinh tế bạc phải được đặt trong tổng thể đổi mới mô hình phát triển của đất nước
Thủ tướng Lê Minh Hưng gặp, tiếp xúc song phương với lãnh đạo các nước dự Hội nghị Cấp cao ASEAN 49
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất tăng cường đoàn kết, nâng cao năng lực tự cường và vai trò trung tâm của ASEAN
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất thúc đẩy hợp tác khoa học, công nghệ trong không gian Pháp ngữ
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith tại Campuchia
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp lãnh đạo các nước dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20
Ngành xây dựng hướng tới tăng trưởng 2 con số từ động lực khoa học công nghệ
Việt Nam đồng hành cùng APEC kiến tạo động lực tăng trưởng mới
Quảng Ninh tăng tốc về đích, hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 13%
Ba trọng tâm chiến lược nâng tầm hợp tác ASEAN - Trung Quốc
Tăng trưởng kinh tế phải gắn với hiệu quả sử dụng nguồn lực
VSIP đầu tư hơn 7.200 tỷ đồng tại Đà Nẵng; Samyang Foods chi 4.200 tỷ đồng mở rộng sản xuất tại Bắc Ninh
Truy xuất nguồn gốc: Nền tảng nâng cao chất lượng và giá trị nông sản Việt
Việc sửa đổi Luật Đầu tư mang nhiều trọng trách lớn












