Khẩn trương hoàn thiện 12 dự án luật, nghị quyết trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2

Toàn cảnh phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 8/2026. Nguồn: Chinhphu.vn

Chiều ngày 18/8, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 8/2026 để xem xét, cho ý kiến đối với 12 dự án luật, nghị quyết dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

Khối lượng lập pháp lớn, yêu cầu cao về tiến độ và chất lượng

Phát biểu khai mạc phiên họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh thời gian qua, Chính phủ và Quốc hội đã phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, toàn diện trong công tác xây dựng pháp luật, kịp thời thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng, nhất là các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các chỉ đạo của lãnh đạo cấp có thẩm quyền.

Cùng với đó, công tác xây dựng pháp luật tập trung xử lý những vấn đề vướng mắc, các “điểm nghẽn” trong quy định pháp luật, đáp ứng yêu cầu cấp bách của thực tiễn, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội và thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số.

Tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, trong thời gian ngắn, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua 9 luật và 5 nghị quyết, với tỷ lệ biểu quyết tán thành rất cao. Trong số này có nhiều dự án luật, nghị quyết tạo động lực cho phát triển như các luật về thuế, Luật Thủ đô và các nghị quyết về phát triển kinh tế – xã hội.

Ngay tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất đang diễn ra, Chính phủ dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua 18 dự án luật, nghị quyết và cho ý kiến bước đầu đối với 6 dự án luật. Đây là những chính sách mới, có tác động lớn đến phát triển kinh tế – xã hội, hoạt động của người dân và doanh nghiệp, đồng thời thể chế hóa kịp thời nhiều kết luận, chỉ đạo của Trung ương.

Theo Thủ tướng, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI dự kiến diễn ra vào tháng 10/2026, khối lượng công việc lập pháp Chính phủ trình Quốc hội rất lớn, khoảng 40 dự án luật, nghị quyết và có thể tiếp tục được điều chỉnh, bổ sung. Nhiều dự án có tính chất phức tạp, phạm vi tác động rộng, đặt ra yêu cầu cao đối với công tác chuẩn bị. Do đó, trách nhiệm của Chính phủ, từng bộ trưởng, trưởng ngành là rất lớn, từ việc chuẩn bị nội dung, đánh giá chính sách đến hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm tiến độ và chất lượng các dự án luật.

Các nội dung được Chính phủ xem xét tại phiên họp lần này tập trung vào nhiều lĩnh vực trọng yếu như thuế, chứng khoán, đầu tư; an ninh quốc gia, an ninh năng lượng, an ninh dữ liệu; an toàn thực phẩm, y tế; lao động, an sinh xã hội, bình đẳng giới; quản lý vũ khí, phòng cháy, chữa cháy; xây dựng, ban hành và tổ chức thực thi văn bản quy phạm pháp luật.

Đáng chú ý, nhiều dự án sửa đổi đồng thời nhiều luật, đòi hỏi phải đặc biệt chú trọng tính đồng bộ, thống nhất và khả thi của hệ thống pháp luật. Các chính sách cũng tác động trực tiếp đến môi trường đầu tư, kinh doanh và quyền, lợi ích của người dân, doanh nghiệp.

Một yêu cầu xuyên suốt là gắn xây dựng pháp luật với đổi mới phương thức quản lý, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật.

Chính phủ cho ý kiến 11 dự án luật, 1 nghị quyết

Tại phiên họp, Chính phủ đã xem xét, cho ý kiến đối với 11 dự án luật và 1 nghị quyết dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2.

Các dự án gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế tài nguyên; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập.

Cùng với đó là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ, Luật Việc làm; Luật An toàn, vệ sinh lao động (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội.

Trong nhóm lĩnh vực an ninh, trật tự, Chính phủ xem xét Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Trong lĩnh vực năng lượng, Chính phủ xem xét Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Trong lĩnh vực y tế và bảo đảm an sinh, Chính phủ cho ý kiến đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược và Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia.

Dự án cuối cùng là Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Do các tài liệu, dự thảo đã được chuẩn bị kỹ lưỡng, theo chỉ đạo của Thủ tướng, các thành viên Chính phủ tập trung thảo luận vào những nội dung quan trọng, vấn đề lớn, nhất là các vấn đề còn có ý kiến khác nhau và những nội dung cần Chính phủ thảo luận, quyết định. Trong đó, trọng tâm rà soát là việc thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, kết luận, chỉ đạo của cấp có thẩm quyền; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn; bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi của chính sách.

Chính phủ cũng tập trung nhận diện các quy định có nguy cơ chồng chéo, mâu thuẫn hoặc tạo ra “điểm nghẽn” mới; đồng thời yêu cầu phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, thực chất nhưng phải gắn với nguồn lực, nhân lực và công cụ thực hiện.

Việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; rà soát thời điểm có hiệu lực, điều khoản chuyển tiếp, nội dung giao quy định chi tiết cũng được đặc biệt lưu ý. Mục tiêu là chủ động chuẩn bị đồng thời các văn bản hướng dẫn, không để xảy ra khoảng trống pháp lý, bảo đảm luật có thể triển khai ngay khi có hiệu lực.

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại phiên họp. Nguồn: Chinhphu.vn

Tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn trong từng lĩnh vực

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị các bộ trưởng, trưởng ngành trực tiếp chỉ đạo việc tiếp thu tối đa ý kiến của thành viên Chính phủ, ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp và kết luận tại phiên họp.

Các cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát toàn diện để bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất, đồng bộ và khả thi; khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm chất lượng và tiến độ trình Quốc hội.

Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu rà soát kỹ từng chính sách, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của cấp có thẩm quyền, nhất là Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan.

Các quy định về nghĩa vụ tài chính của tổ chức, cá nhân cần được đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm rõ ràng, minh bạch, khả thi; đồng thời nghiên cứu chính sách thuế ưu đãi phù hợp đối với doanh nghiệp cung cấp suất ăn trường học. Thủ tướng yêu cầu các cơ chế, chính sách thuế đơn giản, dễ áp dụng.

Với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế tài nguyên, yêu cầu đặt ra là bảo đảm thống nhất giữa pháp luật về tài nguyên, địa chất, khoáng sản với các quy định pháp luật liên quan. Các nội dung về đối tượng chịu thuế, sản lượng tính thuế, giá tính thuế và thuế suất tài nguyên cần được rà soát theo hướng minh bạch, khả thi, hiệu quả, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cắt giảm thủ tục hành chính.

Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và nhà đầu tư; đồng thời phát triển thị trường chứng khoán an toàn, minh bạch, trở thành kênh huy động vốn hiệu quả cho nền kinh tế, không để phát sinh khoảng trống pháp lý ảnh hưởng đến an toàn thị trường và quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.

Với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập, trọng tâm là bảo đảm đồng bộ với pháp luật liên quan, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và kỷ luật tài chính, đồng thời tháo gỡ các khó khăn trong quá trình thực hiện, nhất là trên môi trường điện tử.

Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, cần khắc phục những bất cập trong thực tiễn, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Các thủ tục, tiêu chuẩn, quy chuẩn và điều kiện về phòng cháy, chữa cháy tiếp tục được rà soát theo hướng kiểm soát chặt nhưng đơn giản hóa thủ tục cho người dân, doanh nghiệp.

Về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, Thủ tướng yêu cầu rà soát các quy định về đối tượng tham gia theo hướng tiếp tục mở rộng diện bao phủ, phù hợp với thông lệ quốc tế và xu hướng phát triển. Chính sách phải rõ ràng, ổn định, khả thi, thuận lợi cho người lao động, người sử dụng lao động và cơ quan thực thi.

Đối với Hội đồng Quản lý Bảo hiểm xã hội, Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu, hoàn thiện các quy định nhằm bảo đảm an toàn, phát huy hiệu quả Quỹ Bảo hiểm xã hội, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch.

Đáng chú ý, với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, Thủ tướng yêu cầu rà soát, đồng bộ các quy định pháp luật nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số, đồng thời tạo điều kiện cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Dự án luật cũng phải bảo đảm thống nhất với các luật liên quan, nhất là Luật Đầu tư, Luật Quản lý nợ công và thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng, Nghị quyết số 253/2025/QH15 về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030.

Thủ tướng yêu cầu làm rõ các nguyên tắc xử lý những vấn đề nhà đầu tư quan tâm như giải tỏa công suất, giá mua điện, đơn vị mua điện; đồng thời lưu ý trách nhiệm của Bộ Công Thương trong bảo đảm tiến độ triển khai các dự án điện theo quy hoạch.

Trong lĩnh vực y tế, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu rà soát các quy định nhằm cắt giảm chi phí trung gian, qua đó giúp thuốc và thiết bị y tế đến tay người bệnh với giá thành thấp nhất.

Chủ động từ sớm, không để dồn việc vào sát kỳ họp

Chỉ rõ các nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, trưởng ngành có nội dung trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, đợt 2 bắt đầu từ ngày 19/8, tập trung cao nhất cho việc tiếp thu, giải trình và chỉnh lý.

Các cơ quan phải bám sát chương trình kỳ họp, phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội, kịp thời xử lý những vấn đề còn ý kiến khác nhau, giải trình đầy đủ ý kiến của đại biểu Quốc hội, hướng tới việc các dự án luật, nghị quyết được thông qua với sự tán thành, nhất trí cao.

Đối với Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, các bộ, ngành được yêu cầu khẩn trương hoàn thiện các dự án dự kiến trình, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu, bảo đảm chất lượng và tiến độ.

Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, trưởng ngành tiếp tục trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, chủ động chuẩn bị từ sớm, không để dồn việc vào sát kỳ họp. Trong quá trình xây dựng luật, nghị quyết, cần rà soát kỹ sự cần thiết, tính hợp pháp, điều khoản chuyển tiếp, thời điểm có hiệu lực và nội dung giao quy định chi tiết; đồng thời chủ động chuẩn bị dự thảo các văn bản hướng dẫn để bảo đảm luật có thể triển khai ngay khi có hiệu lực.

Chuẩn bị cho Phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật thứ hai trong tháng 8, Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, trưởng ngành tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, ưu tiên nguồn lực để hoàn thiện hồ sơ các dự án luật, nghị quyết trình Chính phủ. Trong đó, có nhiều dự án quan trọng như Luật về văn bản quy phạm pháp luật thay thế Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Luật Đấu thầu (sửa đổi), Luật Phát triển công nghiệp văn hóa và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.

Đối với việc tổng rà soát hệ thống pháp luật, các bộ, ngành tiếp tục khẩn trương triển khai, chủ động nhận diện và xử lý những quy định mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập. Đặc biệt, các quy định liên quan đến Luật Đất đai sẽ được sửa đổi, bổ sung cũng cần được rà soát kỹ, bảo đảm bám sát các quan điểm, chủ trương và chỉ đạo của Trung ương.