Chuyển dịch năng lượng xanh, khơi thông nguồn lực cho phát triển bền vững
![]() |
| Theo các chuyên gia, bài toán về năng lượng cho phát triển bền vững đang cần lời giải. Ảnh: BTC |
Áp lực an ninh năng lượng ngày càng lớn
Thông tin tại Diễn đàn “Năng lượng cho phát triển bền vững” do Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp cùng các cơ quan tổ chức ngày 19/11, các chuyên gia nhận định nhu cầu năng lượng tại Việt Nam đang tăng nhanh cùng quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa và chuyển đổi số.
Theo thống kê của Bộ Công Thương, giai đoạn 2021–2025, sản lượng điện thương phẩm tăng bình quân 8–9%/năm, cao hơn tốc độ tăng trưởng GDP. Đến 10 tháng năm 2026, mức tăng đạt 9,84%, hệ số đàn hồi điện/GDP ở mức 1,1–1,2.
Áp lực cung ứng sẽ lớn hơn khi Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân hai con số trong giai đoạn 2026–2030. TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết, để đáp ứng mục tiêu này, điện thương phẩm cần tăng 11–12%/năm; điện khí đốt dự kiến tăng 13,2%/năm và tỷ trọng năng lượng tái tạo trong tổng cung năng lượng sơ cấp cần đạt 26,1% vào năm 2030.
Một thách thức đáng chú ý là mức độ phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài ngày càng tăng. Theo ông Nguyễn Đức Hiển, tỷ lệ phụ thuộc năng lượng nhập khẩu của Việt Nam đã tăng từ 8,4% năm 2015 lên 44% năm 2025. Trong cơ cấu năng lượng sơ cấp, than chiếm 55%, dầu mỏ khoảng 26%, khí đốt khoảng 5%, năng lượng tái tạo và điện năng xấp xỉ 13%. Từ năm 2025, sản lượng than nhập khẩu đã vượt sản lượng khai thác trong nước; các nhà máy lọc dầu nội địa mới đáp ứng khoảng 70% nhu cầu xăng dầu.
![]() |
| TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương. Ảnh: BTC |
Trong khi yêu cầu đa dạng hóa nguồn cung ngày càng cấp thiết, tiến độ các dự án năng lượng trọng điểm vẫn còn chậm. Theo ông Nguyễn Đức Hiển, trong mục tiêu công suất điện khí LNG 22.524 MW theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, hiện mới có 1.600 MW đi vào vận hành tại Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4. Các chuỗi dự án khí Lô B và Cá Voi Xanh tiếp tục chậm tiến độ.
Nguyên nhân chủ yếu nằm ở vướng mắc pháp lý và cơ chế tài chính, như cơ chế chuyển ngang giá nhiên liệu khí sang giá điện, tỷ lệ bao tiêu sản lượng điện tối thiểu (Qc) và cơ chế chia sẻ rủi ro dài hạn cho nhà đầu tư. Quy định mỗi dự án phải tự xây dựng kho chứa riêng cũng làm tăng chi phí, chưa tận dụng được nguồn lực đầu tư tập trung.
Đối với điện gió ngoài khơi, việc giao tọa độ khảo sát, đo gió biển và chồng lấn không gian sử dụng biển vẫn là trở ngại. Năng lực tự chủ công nghiệp năng lượng cũng còn hạn chế. Doanh nghiệp PTSC đã xuất khẩu chân đế điện gió sang UAE và Đài Loan nhưng thép chuyên dụng vẫn phải nhập khẩu, khiến giá trị gia tăng giữ lại trong nước thấp.
Khơi thông dòng vốn cho chuyển dịch xanh
Bên cạnh yêu cầu bảo đảm nguồn cung, các tiêu chuẩn phát thải từ thị trường quốc tế, trong đó có Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), đang tạo sức ép buộc doanh nghiệp sản xuất xanh hóa chuỗi cung ứng.
Ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực dệt may, xây dựng và năng lượng đã chuyển hướng sản xuất theo mô hình tăng trưởng xanh, tuần hoàn, giảm phát thải carbon. Một số doanh nghiệp yêu cầu tích hợp điện mặt trời ngay từ giai đoạn thiết kế nhà xưởng. Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu, thời gian hoàn vốn và thiếu công cụ tài chính phù hợp vẫn là những rào cản lớn.
Từ thực tế doanh nghiệp, ông Phạm Đăng An, Phó Tổng Giám đốc Vũ Phong Group cho rằng, thị trường không thiếu nguồn vốn cho chuyển dịch năng lượng tại các nhà máy. Vấn đề là các dự án điện mặt trời mái nhà chưa giúp đơn vị cấp vốn định giá rủi ro rõ ràng. Trong khi đó, nhiều nhà máy có nhu cầu sử dụng điện sạch để đáp ứng yêu cầu của đối tác nhưng không muốn tự đầu tư hoặc gánh rủi ro tài chính đối với tài sản dài hạn nằm ngoài hoạt động kinh doanh cốt lõi.
![]() |
| Khơi thông dòng vốn cho năng lượng xanh, bền vững. Ảnh: BTC |
Để khơi thông dòng vốn, ông Phạm Đăng An kiến nghị ba giải pháp: xây dựng lộ trình chính sách có tính dự báo cao và thời gian chuyển tiếp rõ ràng; ban hành hợp đồng mẫu cho cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) qua đường dây riêng, tạo điều kiện tập hợp các dự án nhỏ thành danh mục đầu tư lớn; đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý hệ thống pin lưu trữ điện năng (BESS) nhằm điều hòa phụ tải khi tỷ trọng năng lượng tái tạo tăng.
Ở góc độ quản lý, ông Huỳnh Anh Tuyên, Phó Trưởng đại diện Văn phòng Bộ Công Thương tại khu vực miền Trung - miền Nam cho biết, Quy hoạch điện VIII, Quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia và Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị ban hành tháng 8/2025 đã xác định định hướng đa dạng hóa nguồn cung, mở rộng sự tham gia của kinh tế tư nhân, coi năng lượng là bộ phận trọng yếu của an ninh quốc gia.
Theo ông Tuyên, miền Nam có tiềm năng phát triển năng lượng mặt trời tại Đông Nam Bộ và điện gió dọc bờ biển Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, lưới điện truyền tải chưa theo kịp tốc độ phát triển nguồn phát; các cơ chế DPPA, lưu trữ năng lượng và điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu vẫn cần được hoàn thiện để phù hợp thực tiễn.
Chuyển dịch năng lượng đòi hỏi nguồn vốn lớn, công nghệ tiên tiến và sự phối hợp giữa Nhà nước với doanh nghiệp. Vì vậy, bên cạnh hoàn thiện chính sách, cắt giảm thủ tục hành chính và bảo đảm quyền lợi nhà đầu tư, cần tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ, huy động vốn và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng năng lượng.
Tin tức khác
Chủ tịch Vietnam Airlines: Kết nối Việt - Trung mở rộng giao thương APEC
Đưa AI thành động lực tăng trưởng mới của kinh tế Việt Nam
Giá xăng dầu trong nước tiếp tục giảm sâu từ 15h ngày 19/11
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Cấp cao APEC 2026
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính thức tiếp nhận vai trò Chủ nhà APEC 2027
Thúc đẩy hợp tác thực chất với Singapore và Hàn Quốc bên lề APEC 2026
Kinh tế thế giới phân mảnh, giá trị của APEC càng rõ hơn
VIDEO: 255 thủ tục thuế, hải quan, kho bạc chính thức xóa bỏ rào cản địa giới hành chính
PODCAST: Chính sách giảm và gia hạn thuế 366,6 nghìn tỷ đồng tạo bệ phóng giúp doanh nghiệp tái đầu tư
PODCAST: Hướng dẫn người nộp thuế tra cứu và chủ động gỡ bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh
PODCAST: Freelancer và KOL cần nắm rõ quy định mới về thuế thu nhập cá nhân từ tháng 7 năm 2026
PODCAST: Sửa Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập: Mở rộng thị trường, tăng cường hậu kiểm
Chính phủ được điều chỉnh quy định của luật trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách
Chiều nay, Quốc hội xem xét chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp
Xây dựng Nền tảng số quốc gia về lưu trữ, hướng tới quản lý dữ liệu tập trung, thống nhất
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thúc đẩy hợp tác thực chất giữa Việt Nam và tỉnh Vân Nam
Tổng rà soát hệ thống pháp luật: Không để điểm nghẽn cản trở phát triển
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Cấp cao APEC 2026
Thúc đẩy đối thoại, hợp tác kinh tế APEC vì thịnh vượng chung
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính thức tiếp nhận vai trò Chủ nhà APEC 2027
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ chuyển giao vai trò Chủ nhà APEC 2027
Chuyển dịch năng lượng xanh, khơi thông nguồn lực cho phát triển bền vững
Chuyển giá trị văn hóa thành động lực tăng trưởng
Chủ tịch Vietnam Airlines: Kết nối Việt - Trung mở rộng giao thương APEC
Đưa AI thành động lực tăng trưởng mới của kinh tế Việt Nam
Giá xăng dầu trong nước tiếp tục giảm sâu từ 15h ngày 19/11
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Cấp cao APEC 2026
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính thức tiếp nhận vai trò Chủ nhà APEC 2027
Thúc đẩy hợp tác thực chất với Singapore và Hàn Quốc bên lề APEC 2026











