Giao dịch hàng hóa phái sinh: Minh bạch giá tham chiếu, kết nối thị trường thực
![]() |
| Đại biểu Nguyễn Trường Giang (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng). Ảnh: VPQH |
Tránh khoảng trống pháp lý khi tổ chức thị trường giao ngay
Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Trường Giang (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng) cơ bản nhất trí với nội dung dự thảo Luật, đồng thời đề nghị rà soát, bổ sung quy định về phạm vi điều chỉnh, đặc biệt đối với thị trường hàng hóa giao ngay tập trung qua Sở Giao dịch hàng hóa.
Theo đại biểu, phạm vi điều chỉnh có vai trò nền tảng, xác định giới hạn tác động, thẩm quyền quản lý và tính đồng bộ của hệ thống pháp luật. Tuy nhiên, dự thảo Luật hiện tập trung điều chỉnh các sản phẩm phái sinh và thị trường phái sinh, trong khi phần nền tảng là thị trường hàng hóa giao ngay tập trung qua Sở Giao dịch hàng hóa chưa được quy định đầy đủ, rõ ràng.
Đại biểu cho rằng, thị trường giao ngay tập trung chính là nền tảng trực tiếp tạo ra chỉ số giá tham chiếu minh bạch, cung cấp dữ liệu giá để vận hành các hợp đồng phái sinh. Nếu tách rời thị trường giao ngay khỏi khung quản trị chung, mối liên kết giữa quá trình hình thành giá thực tế và hoạt động phòng ngừa rủi ro thông qua công cụ phái sinh có thể bị đứt gãy.
Khi đó, thị trường phái sinh sẽ thiếu nguồn hàng vật chất thực tế, làm giảm hiệu quả phòng ngừa rủi ro biến động giá của doanh nghiệp, đồng thời gia tăng nguy cơ thao túng thị trường.
Một vấn đề khác được đại biểu Nguyễn Trường Giang lưu ý là Điều 55 của dự thảo Luật dự kiến bãi bỏ toàn bộ các quy định từ Điều 63 đến Điều 73 của Luật Thương mại năm 2005. Đây hiện là hành lang pháp lý điều chỉnh hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở Giao dịch hàng hóa.
Theo đại biểu, nếu bãi bỏ các quy định này nhưng dự thảo Luật lại không đưa giao dịch giao ngay tập trung qua Sở Giao dịch hàng hóa vào phạm vi điều chỉnh thì có thể dẫn đến khoảng trống pháp lý. Các hoạt động liên quan đến hệ thống giao dịch giao ngay, hạ tầng kho bãi, kiểm định chất lượng và cơ chế bảo đảm thực hiện hợp đồng sẽ thiếu cơ sở pháp lý để triển khai.
Đáng chú ý, dự thảo Luật tại khoản 9 Điều 12 và Điều 32 đã cho phép Sở Giao dịch hàng hóa tổ chức thị trường giao ngay tập trung song song với thị trường phái sinh. Tuy nhiên, việc chưa quy định đầy đủ thị trường giao ngay tập trung trong phạm vi điều chỉnh tại Điều 1 có thể tạo ra sự thiếu thống nhất giữa các điều khoản.
Từ những phân tích trên, đại biểu Nguyễn Trường Giang đề nghị bổ sung quy định về tổ chức thị trường hàng hóa giao ngay tập trung qua Sở Giao dịch hàng hóa vào phạm vi điều chỉnh tại khoản 1 Điều 1 và các nội dung cụ thể của dự thảo Luật.
Đại biểu cũng đề xuất, nếu mở rộng phạm vi điều chỉnh để bao gồm cả thị trường giao ngay tập trung thì cần nghiên cứu đổi tên luật thành Luật Giao dịch hàng hóa qua sàn giao dịch hàng hóa, tương tự cách tiếp cận của Luật Chứng khoán khi điều chỉnh nhiều loại hình giao dịch, bao gồm cả chứng khoán phái sinh.
Thị trường giao ngay cần gắn với nhu cầu thực tế của người sản xuất
Cùng quan tâm đến nội dung này, đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Đồng Nai) đánh giá đây là một đạo luật mới và khó, có ý nghĩa tạo khuôn khổ cho xu hướng giao dịch hàng hóa hiện đại, đáp ứng yêu cầu hội nhập và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp Việt Nam.
![]() |
| Đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Đồng Nai). Ảnh: VPQH |
Theo đại biểu, mục tiêu cao nhất của việc ban hành luật là tạo lập trật tự kinh tế trong sản xuất, kinh doanh, giúp người sản xuất và doanh nghiệp phòng ngừa biến động giá, nâng cao giá trị sản phẩm.
“Việt Nam có thế mạnh lớn về nông sản và chúng ta cần chuyển lợi thế từ sản xuất thành lợi thế về chất lượng, thương hiệu, tổ chức thị trường và khả năng tham gia định giá”, đại biểu nhấn mạnh.
Đại biểu Trịnh Xuân An cho rằng, thị trường giao ngay có tổ chức giúp chuẩn hóa hàng hóa, minh bạch thông tin và tạo dữ liệu giá; trong khi thị trường phái sinh giúp quản trị rủi ro phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Hai thị trường có khả năng hỗ trợ, bổ sung cho nhau.
Do đó, đại biểu đề nghị tiếp tục làm rõ phạm vi điều chỉnh tại Điều 1, trong đó bổ sung nội dung đối với thị trường giao ngay tập trung. Đồng thời, cần nghiên cứu tách Điều 32 thành các phần quy định riêng về thị trường giao ngay tập trung và thị trường phái sinh để bảo đảm rõ ràng, dễ áp dụng.
Đối với thị trường giao ngay tập trung, đại biểu đề nghị làm rõ 3 nhóm nội dung gồm: điều kiện hàng hóa và thông tin giao dịch; xác lập và thực hiện giao dịch; trách nhiệm khi vi phạm.
Một điểm đáng chú ý trong ý kiến của đại biểu là tổ chức thị trường giao ngay phải tính đến điều kiện thực tế của từng loại hàng hóa, địa bàn và chi phí logistics, tránh tạo thêm gánh nặng cho người sản xuất.
Đại biểu đề nghị rà soát Điều 29, Điều 30 theo hướng tận dụng hệ thống kho hiện có, kết nối nguồn nguyên liệu, cơ sở chế biến và trung tâm logistics; phương thức giao nhận cần phù hợp với từng loại hàng hóa.
“Tập trung giao dịch không có nghĩa là tập trung toàn bộ hàng hóa về một địa điểm”, đại biểu Trịnh Xuân An lưu ý.
Theo đại biểu, nếu chi phí vận chuyển, lưu kho và kiểm định quá cao thì người sản xuất sẽ khó tiếp cận thị trường. Vì vậy, việc tổ chức giao dịch tập trung cần phù hợp với đặc điểm thị trường, địa hình và địa bàn, nhất là đối với những mặt hàng có thế mạnh như cà phê, nhằm giảm chi phí logistics, chi phí trung gian và tạo điều kiện đưa hàng hóa đến thị trường thông qua Sở Giao dịch.
![]() |
| Đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long). Ảnh: VPQH |
Cùng quan tâm đến vấn đền này, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long) tập trung phân tích yêu cầu hình thành giá tham chiếu và kết nối thị trường giao ngay với thị trường phái sinh. Theo đại biểu, đây là vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận thông tin và xác định giá bán của người sản xuất.
Đại biểu đồng tình với quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 27 của dự thảo Luật về yêu cầu giá tham chiếu, giá thanh toán phải khách quan, minh bạch, có thể kiểm chứng và công khai phương pháp xác định. Tuy nhiên, đối với nông sản Việt Nam, cần đặc biệt quan tâm đến tính đại diện của giá tham chiếu so với giá thu mua thực tế tại vùng sản xuất.
Đại biểu lấy ví dụ, giá gạo trên thị trường quốc tế có thể khác với giá lúa tại Đồng bằng sông Cửu Long do khác biệt về chất lượng, chi phí chế biến, vận chuyển và điều kiện giao nhận.
“Nếu giá phái sinh không phản ánh phù hợp biến động giá nông sản thực tế thì công cụ phòng ngừa rủi ro sẽ khó phát huy hiệu quả”, đại biểu Thạch Phước Bình phân tích.
Từ đó, đại biểu đề nghị hoàn thiện khoản 3 Điều 27 theo hướng làm rõ yêu cầu công khai nguồn dữ liệu và phương pháp xác định giá tham chiếu, có tính đến chất lượng, vùng sản xuất và địa điểm giao nhận.
Đồng thời, cần hoàn thiện cơ chế kết nối giữa thị trường giao ngay tập trung và thị trường phái sinh, tăng cường công bố thông tin, giám sát liên thị trường và phòng ngừa thao túng giá.
Tin tức khác
Chuyển giá trị văn hóa thành động lực tăng trưởng
Chủ tịch Vietnam Airlines: Kết nối Việt - Trung mở rộng giao thương APEC
Đưa AI thành động lực tăng trưởng mới của kinh tế Việt Nam
Giá xăng dầu trong nước tiếp tục giảm sâu từ 15h ngày 19/11
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Cấp cao APEC 2026
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính thức tiếp nhận vai trò Chủ nhà APEC 2027
Thúc đẩy hợp tác thực chất với Singapore và Hàn Quốc bên lề APEC 2026
VIDEO: 255 thủ tục thuế, hải quan, kho bạc chính thức xóa bỏ rào cản địa giới hành chính
PODCAST: Chính sách giảm và gia hạn thuế 366,6 nghìn tỷ đồng tạo bệ phóng giúp doanh nghiệp tái đầu tư
PODCAST: Hướng dẫn người nộp thuế tra cứu và chủ động gỡ bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh
PODCAST: Freelancer và KOL cần nắm rõ quy định mới về thuế thu nhập cá nhân từ tháng 7 năm 2026
PODCAST: Sửa Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập: Mở rộng thị trường, tăng cường hậu kiểm
Giao dịch hàng hóa phái sinh: Minh bạch giá tham chiếu, kết nối thị trường thực
Trường Đại học Tài chính - Marketing: Bền bỉ hành trình gieo mầm tri thức
Xung lực mới cho quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Azerbaijan
Chính phủ được điều chỉnh quy định của luật trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách
Chiều nay, Quốc hội xem xét chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp
Xây dựng Nền tảng số quốc gia về lưu trữ, hướng tới quản lý dữ liệu tập trung, thống nhất
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thúc đẩy hợp tác thực chất giữa Việt Nam và tỉnh Vân Nam
Tổng rà soát hệ thống pháp luật: Không để điểm nghẽn cản trở phát triển
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Cấp cao APEC 2026
Giao dịch hàng hóa phái sinh: Minh bạch giá tham chiếu, kết nối thị trường thực
Chuyển dịch năng lượng xanh, khơi thông nguồn lực cho phát triển bền vững
Chuyển giá trị văn hóa thành động lực tăng trưởng
Chủ tịch Vietnam Airlines: Kết nối Việt - Trung mở rộng giao thương APEC
Đưa AI thành động lực tăng trưởng mới của kinh tế Việt Nam
Giá xăng dầu trong nước tiếp tục giảm sâu từ 15h ngày 19/11
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Cấp cao APEC 2026
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính thức tiếp nhận vai trò Chủ nhà APEC 2027











