Thực hiện quy định về xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tài chính và UBCKNN đã công khai đăng tải Bảng tổng hợp ý kiến, tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 197/2015/TT-BTC quy định về hành nghề chứng khoán, làm rõ nhiều nội dung trọng tâm liên quan đến chứng chỉ, quản lý người hành nghề và chuyển đổi sang hình thức điện tử.
 |
| Chuẩn hóa hành nghề chứng khoán gắn với yêu cầu phát triển thị trường. |
Theo Bảng tổng hợp được công bố, có 11 ý kiến tham gia góp ý từ các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và hiệp hội trong lĩnh vực chứng khoán; trong đó một số đơn vị thống nhất với dự thảo, số còn lại tập trung góp ý chi tiết vào từng điều khoản cụ thể.
Một trong những nội dung nhận được nhiều ý kiến là khái niệm và phạm vi điều chỉnh liên quan đến chứng chỉ hành nghề chứng khoán. Một số công ty chứng khoán và Hiệp hội Kinh doanh chứng khoán Việt Nam (VASB) đề nghị bổ sung hoặc làm rõ khái niệm “người hành nghề chứng khoán”, cũng như mở rộng đối tượng tổ chức sử dụng người hành nghề, trong đó có đề xuất gắn với việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa. Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo cho biết không tiếp thu các đề xuất này do khái niệm “người hành nghề chứng khoán” đã được quy định rõ tại Luật Chứng khoán 2019; đồng thời, các nội dung liên quan đến thí điểm tài sản mã hóa sẽ được hướng dẫn bằng văn bản riêng, không thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư này.
Đối với nội dung về chứng chỉ chuyên môn, VASB kiến nghị bổ sung một chứng chỉ riêng về đạo đức nghề nghiệp chứng khoán. Cơ quan soạn thảo cho rằng đạo đức nghề nghiệp là nội dung quan trọng, song không phải là một chứng chỉ chuyên môn độc lập theo Luật Chứng khoán. Trên thực tế, nội dung này đã được lồng ghép trong các chương trình đào tạo hiện hành và phù hợp với thông lệ quốc tế, do đó không bổ sung chứng chỉ riêng như đề xuất.
Liên quan đến điều kiện miễn tham gia một số khóa học chuyên môn, UBCKNN đã tiếp thu ý kiến góp ý theo hướng quy định rõ hơn các ngành đào tạo thuộc “khối kinh tế” để đảm bảo thống nhất trong quá trình áp dụng. Theo đó, các ngành như Kinh tế học, Kinh doanh, Tài chính – Ngân hàng – Bảo hiểm, Kế toán – Kiểm toán được xác định cụ thể nhằm tạo thuận lợi cho người học và cơ sở đào tạo.
Một nội dung khác thu hút nhiều ý kiến là việc công nhận chứng chỉ quốc tế tương đương chứng chỉ chuyên môn về chứng khoán. Một số doanh nghiệp đề xuất bổ sung các chứng chỉ quốc tế như FRM, CAIA, PRM. Cơ quan soạn thảo cho biết sẽ tiếp tục tổng hợp, đánh giá nhu cầu thực tiễn và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét trong quá trình hoàn thiện chính sách, thay vì quy định ngay trong dự thảo Thông tư.
Đáng chú ý, dự thảo Thông tư quy định lộ trình chuyển đổi chứng chỉ hành nghề chứng khoán bản giấy sang chứng chỉ điện tử, nhằm hiện đại hóa công tác quản lý người hành nghề. Nhiều công ty chứng khoán đề nghị làm rõ thủ tục, thời hạn và hậu quả pháp lý trong trường hợp không chuyển đổi đúng hạn. Trên cơ sở đó, UBCKNN đã chỉnh sửa, làm rõ quy định theo hướng người hành nghề chỉ được ghi nhận trạng thái hành nghề khi thông tin đã được cập nhật trên hệ thống công nghệ thông tin quản lý người hành nghề chứng khoán; đồng thời quy định rõ thời hạn chuyển đổi để đảm bảo tính khả thi và thống nhất với Luật Chứng khoán.
Về tập huấn kiến thức hành nghề chứng khoán, nhiều ý kiến cho rằng quy định bắt buộc tham gia hàng năm có thể tạo áp lực cho người hành nghề. Cơ quan soạn thảo khẳng định yêu cầu tập huấn là cần thiết, phù hợp với kinh nghiệm quốc tế và các lĩnh vực tương đồng như kế toán, kiểm toán, nhằm đảm bảo người hành nghề thường xuyên cập nhật kiến thức. Trên cơ sở góp ý, dự thảo đã điều chỉnh thời điểm chính thức triển khai quy định tập huấn kiến thức từ ngày 01/01/2027, phù hợp với mức độ sẵn sàng của hạ tầng và công tác tổ chức.
Theo ông Bùi Nguyên Khoa - Phó Trưởng phòng, Phòng Phân tích nghiên cứu – Công ty Cổ phần Chứng khoán BIDV (BSC), việc UBCKNN đẩy mạnh tham vấn công khai, lấy ý kiến rộng rãi là điểm đổi mới trong quá trình xây dựng chính sách. Thay bằng bị động trước các chính sách, các thành phần tham gia thị trường có quyền tham gia, góp ý chính sách phù hợp hơn với thực tế thị trường. Sự thay đổi này mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho công ty chứng khoán. Các công ty chứng khoán có thêm thời gian nghiên cứu, đóng góp ý kiến từ thực tiễn hoạt động. Các thành viên thị trường cũng có thêm thời gian chuẩn bị, điều chỉnh hệ thống, quy trình nội bộ trước khi văn bản chính thức có hiệu lực, đồng thời chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết trước khi văn bản chính thức có hiệu lực.
“Việc tham vấn rộng rãi cũng là thông lệ của các thị trường phát triển góp phần hạn chế những cú sốc chính sách và tăng tính ổn định cho thị trường”, ông Khoa cho biết.
