Duy trì đà phát triển quan hệ Việt Nam - Lào, thúc đẩy các dự án kết nối chiến lược

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu tại cuộc họp. Ảnh VGP.

Đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam vào Lào tăng mạnh

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, trong 6 tháng đầu năm 2026, quan hệ chính trị giữa hai nước tiếp tục được tăng cường, các thỏa thuận và tuyên bố chung của lãnh đạo cấp cao được các bộ, ngành, địa phương tích cực triển khai thực hiện.

Hợp tác quốc phòng, an ninh tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong quan hệ song phương, góp phần bảo đảm ổn định chính trị, giữ vững quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội của mỗi nước.

Lĩnh vực đầu tư ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Trong nửa đầu năm 2026, tổng vốn đăng ký đầu tư mới của doanh nghiệp Việt Nam tại Lào đạt 306 triệu USD, tăng gấp 2,2 lần so với cùng kỳ năm 2025. Các dự án tập trung chủ yếu vào lĩnh vực khai khoáng, năng lượng và nông nghiệp.

Tính đến nay, tổng vốn đầu tư lũy kế của Việt Nam tại Lào đạt khoảng 6,6 tỷ USD với 289 dự án còn hiệu lực, tiếp tục khẳng định vị thế của Việt Nam là một trong những nhà đầu tư nước ngoài hàng đầu tại Lào.

Hợp tác năng lượng, đặc biệt trong lĩnh vực mua bán điện và than, cơ bản đạt các mục tiêu đề ra. Bên cạnh đó, hợp tác giáo dục, đào tạo và văn hóa tiếp tục được hai nước ưu tiên thúc đẩy, đạt nhiều kết quả quan trọng.

Việt Nam cũng tiếp tục chia sẻ với Lào kinh nghiệm trong quản lý kinh tế vĩ mô, cải cách doanh nghiệp nhà nước và xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Bên cạnh những kết quả đạt được, các đại biểu cho rằng hợp tác giữa hai nước vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc cần tiếp tục tháo gỡ. Tiến độ triển khai một số dự án hạ tầng giao thông kết nối chiến lược còn chậm; quy mô thương mại song phương chưa tương xứng với tiềm năng và mối quan hệ đặc biệt giữa hai nước; một số cơ chế phối hợp và chính sách ưu đãi đầu tư cần tiếp tục được hoàn thiện để tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương phát biểu tại cuộc họp. Ảnh VGP.

Trên cơ sở đó, các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp đã tập trung thảo luận các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác Việt Nam - Lào trong giai đoạn tới theo tinh thần các thỏa thuận cấp cao, Chiến lược hợp tác Việt Nam - Lào giai đoạn 2026 - 2035, Hiệp định hợp tác song phương giai đoạn 2026 - 2030 và Kế hoạch hợp tác năm 2026.

Các ý kiến thống nhất cho rằng cần tiếp tục củng cố nền tảng quan hệ chính trị, quốc phòng và an ninh; nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ chế Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Lào nhằm kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh, đồng thời tăng cường phối hợp trong các vấn đề chiến lược liên quan đến an ninh và phát triển của mỗi nước.

Trong lĩnh vực kinh tế, hai bên xác định cần tạo bước đột phá mới trong thương mại, đầu tư và kết nối hạ tầng, phấn đấu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt mục tiêu 10 tỷ USD trong những năm tới.

Các đại biểu cũng đề xuất đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án kết nối trọng điểm như tuyến cao tốc Hà Nội - Vientiane, tuyến đường sắt Vũng Áng - Vientiane; tăng cường kết nối logistics với hệ thống cảng biển của Việt Nam, đặc biệt là cảng Vũng Áng; đồng thời thúc đẩy các dự án hợp tác năng lượng mới như kho dự trữ xăng dầu và đường dây truyền tải điện 500 kV.

Tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung triển khai hiệu quả các hiệp định, thỏa thuận và kế hoạch hợp tác đã được lãnh đạo hai nước thống nhất.

Đối với các dự án đầu tư quy mô lớn của doanh nghiệp Việt Nam tại Lào trong lĩnh vực khai khoáng, nông nghiệp sạch và trồng cây công nghiệp, Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Tài chính khẩn trương báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý theo đúng quy định pháp luật trên cơ sở đánh giá đầy đủ hiệu quả kinh tế và các tác động liên quan.

Về kết nối hạ tầng giao thông, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu đẩy nhanh tiến độ triển khai tuyến cao tốc Hà Nội - Vientiane và tuyến đường sắt Vũng Áng - Vientiane; đồng thời nghiên cứu phương án xây dựng tuyến cao tốc từ cảng Vũng Áng đến cửa khẩu Nậm Cắn (Quảng Trị), bảo đảm hiệu quả tổng thể của dự án.

Toàn cảnh buổi họp. Ảnh VGP.

Trong lĩnh vực năng lượng, Bộ Công Thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam được giao chủ động rà soát nhu cầu, kịp thời báo cáo Chính phủ về các đề xuất mua điện từ Lào, hợp tác mua bán than và điện; đồng thời khẩn trương nghiên cứu, triển khai dự án kho dự trữ xăng dầu và đường dây truyền tải điện 500 kV tại khu vực Bắc Lào.

Đối với các dự án đầu tư mới, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan chủ động trao đổi, thống nhất với phía Lào để lựa chọn các dự án phù hợp, bảo đảm hiệu quả đầu tư và khả năng cân đối nguồn lực.

Liên quan đến các kiến nghị của doanh nghiệp Việt Nam đang hoạt động tại Lào, Bộ Tài chính được giao tổng hợp, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu và làm việc với phía Lào nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về chính sách thuế, phí, hạn ngạch và thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Phó Thủ tướng Thường trực cũng yêu cầu Bộ Tài chính tiếp tục phát huy vai trò cơ quan thường trực của Ủy ban Hợp tác Việt Nam - Lào, tích cực đôn đốc các bộ, ngành, địa phương triển khai các nhiệm vụ theo Kế hoạch hợp tác năm 2026.

Các bộ, ngành và địa phương được yêu cầu thường xuyên tổ chức các đoàn công tác sang Lào để kiểm tra thực tế, đôn đốc tiến độ các dự án hợp tác, kịp thời xử lý hoặc kiến nghị xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh, góp phần đưa quan hệ hợp tác Việt Nam - Lào phát triển ngày càng hiệu quả, thực chất và bền vững.