 |
| Toàn cảnh Hội nghị. |
Nâng cao chất lượng lập dự toán
Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Chu Đức Lam, Vụ trưởng Vụ Tài chính - Kinh tế ngành (Bộ Tài chính) cho biết, đây là hội nghị chuyên sâu về công tác xây dựng dự toán ngân sách nhà nước năm 2027 được Bộ Tài chính tổ chức theo đúng cam kết với các bộ, ngành từ cuối năm trước. Hội nghị thu hút đông đảo lãnh đạo, cán bộ làm công tác tài chính - kế hoạch của các bộ, cơ quan trung ương cùng đại diện Kiểm toán Nhà nước tham dự để cùng trao đổi, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình lập dự toán.
Theo ông Chu Đức Lam, 2027 là năm đầu tiên công tác xây dựng dự toán ngân sách gắn với việc đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ theo chỉ số KPI. Việc lập dự toán không sát thực tế, phải điều chỉnh nhiều trong năm sẽ là một tiêu chí xem xét trách nhiệm của cơ quan, đơn vị.
“Tinh thần xuyên suốt là dự toán phải được xây dựng đầy đủ, hạn chế tối đa tình trạng lập thiếu rồi phải xin bổ sung hoặc lập thừa dẫn đến phải hủy, trả lại dự toán”, ông Chu Đức Lam nhấn mạnh.
 |
| Ông Chu Đức Lam, Vụ trưởng Vụ Tài chính - Kinh tế ngành (Bộ Tài chính) phát biểu khai mạc Hội nghị. |
Theo lãnh đạo Vụ Tài chính - Kinh tế ngành, mặc dù không thể bảo đảm dự toán chính xác tuyệt đối, song các bộ, ngành cần nâng cao chất lượng dự báo, rà soát đầy đủ các nhiệm vụ phát sinh ngay từ đầu năm, chủ động trao đổi với cơ quan tài chính để tháo gỡ khó khăn trước khi hoàn thiện hồ sơ dự toán.
Gợi mở những vấn đề còn tồn tại qua công tác kiểm toán ngân sách, ông Lê Đình Thăng, Kiểm toán trưởng Kiểm toán Nhà nước chuyên ngành II cho rằng, yêu cầu quản lý ngân sách hiện nay đã thay đổi rất nhiều, đòi hỏi các cơ quan phải thay đổi tư duy lập dự toán.
Theo ông Lê Đình Thăng, từ năm 2026, việc hủy dự toán hoặc chuyển nguồn lớn không còn được xem là bình thường mà sẽ gắn với việc xem xét trách nhiệm của tập thể, cá nhân theo các quy định mới của Đảng và Nhà nước. Vì vậy, chất lượng lập dự toán cần được nâng lên ngay từ đầu chu kỳ ngân sách.
 |
| Ông Lê Đình Thăng, Kiểm toán trưởng Kiểm toán Nhà nước chuyên ngành II phát biểu tại Hội nghị. |
Kiểm toán trưởng Kiểm toán Nhà nước chuyên ngành II cũng chỉ ra nhiều tồn tại kéo dài như nguồn phí, lệ phí được để lại chưa xử lý dứt điểm; tình trạng chi vượt dự toán giữa các lĩnh vực; tỷ lệ giải ngân thấp ở một số nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hay việc chuyển nguồn ngân sách còn lớn.
Để khắc phục những bất cập này, ông Lê Đình Thăng đề nghị các bộ, ngành cần xây dựng dự toán trên cơ sở sát thực tế, đồng thời trao đổi với Bộ Tài chính và Kiểm toán Nhà nước nhằm xử lý kịp thời các khó khăn ngay từ khâu lập dự toán thay vì phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện và quyết toán.
Hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm dự toán sát thực tế
Tại Hội nghị, bà Vũ Thị Hải Yến, Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính - Kinh tế ngành đã hướng dẫn chi tiết các yêu cầu khi xây dựng dự toán ngân sách nhà nước năm 2027.
Theo đó, các bộ, cơ quan trung ương phải lập dự toán trên cơ sở đầy đủ hồ sơ pháp lý, thuyết minh rõ căn cứ tính toán, không đề xuất tăng dự toán nhưng thiếu cơ sở chứng minh hoặc không tính giảm đối với các nhiệm vụ đã kết thúc. Việc xây dựng dự toán chi thường xuyên phải chi tiết theo từng lĩnh vực, bảo đảm đúng bản chất kinh tế - xã hội, ưu tiên các nhiệm vụ chính trị, chính sách an sinh xã hội và các chương trình đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Các đơn vị cần xác định rõ các yếu tố làm tăng, giảm dự toán so với năm 2026, thực hiện triệt để yêu cầu tiết kiệm, cắt giảm các khoản chi chưa thực sự cần thiết như hội nghị, hội thảo, công tác nước ngoài. Đồng thời, cần tuân thủ đầy đủ các quy định mới về lập dự toán tiền lương, mua sắm tài sản công, sửa chữa, bảo dưỡng tài sản và các nhiệm vụ đặc thù ngoài định mức.
 |
| Lãnh đạo Vụ Tài chính - Kinh tế ngành và Kiểm toán Nhà nước chuyên ngành II giải đáp nhiều ý kiến của các bộ, cơ quan trung ương. |
Bà Vũ Thị Hải Yến cũng lưu ý các bộ, cơ quan trung ương về việc lập dự toán đối với một số nhiệm vụ có thể được bố trí từ cả nguồn chi đầu tư công và chi thường xuyên theo quy định tại Nghị định số 104/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Các nhiệm vụ này gồm giải phóng mặt bằng; lập, thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư; chuẩn bị, phê duyệt dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài; lập, thẩm định, quyết định đầu tư dự án; mua sắm, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp tài sản, trang thiết bị; thuê hàng hóa, dịch vụ; sửa chữa, cải tạo, mở rộng, xây dựng mới các hạng mục công trình trong dự án đã đầu tư; hoạt động quy hoạch và các nhiệm vụ cần thiết khác.
Đối với dự toán chi đầu tư phát triển, bà Vũ Thị Hải Yến cho biết, dự toán phải bao quát toàn bộ nguồn vốn đầu tư phát triển thuộc ngân sách nhà nước, bao gồm vốn ngân sách, vốn vay, vốn viện trợ, nguồn thu tiền sử dụng đất, nguồn thu từ hoạt động xổ số và các nguồn hợp pháp khác. Nội dung lập dự toán bao gồm chi đầu tư công theo quy định của pháp luật về đầu tư công; các khoản chi đầu tư phát triển ngoài phạm vi Luật Đầu tư công theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vốn nhà nước và Quỹ hỗ trợ đầu tư; các khoản chi đầu tư từ nguồn thu hợp pháp của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập.
 |
| Bà Vũ Thị Hải Yến, Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính - Kinh tế ngành hướng dẫn chi tiết các yêu cầu khi xây dựng dự toán ngân sách nhà nước năm 2027. |
Đối với lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, việc lập dự toán thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ để bảo đảm thống nhất trong tổng hợp, rà soát.
Chia sẻ tại Hội nghị, ông Phan Trường Giang, Phó Kiểm toán trưởng Kiểm toán Nhà nước chuyên ngành II nhấn mạnh, vai trò của Kiểm toán Nhà nước khi tham gia ý kiến về dự toán ngân sách là cung cấp góc nhìn độc lập, khách quan dựa trên bằng chứng kiểm toán, thực tiễn quản lý ngân sách và phân tích rủi ro tài khóa.
Theo ông Phan Trường Giang, Kiểm toán Nhà nước tập trung vào 6 nhóm nội dung trọng tâm gồm: đánh giá chất lượng dự toán thu; dự toán chi thường xuyên; dự toán chi đầu tư phát triển; chi cho các lĩnh vực ưu tiên; bội chi, vay nợ và nghĩa vụ tài khóa; đồng thời xem xét việc thực hiện các kiến nghị kiểm toán của những năm trước.
 |
| Ông Phan Trường Giang, Phó Kiểm toán trưởng Kiểm toán Nhà nước chuyên ngành II chia sẻ tại Hội nghị. |
Để nâng cao chất lượng dự toán, Kiểm toán Nhà nước đề xuất nhiều giải pháp như chia sẻ dữ liệu sớm giữa các cơ quan; bổ sung phụ lục riêng về việc thực hiện kiến nghị kiểm toán trong hồ sơ dự toán; chuyển phương thức thảo luận từ so sánh tăng, giảm số liệu sang đánh giá rủi ro tài khóa; xây dựng dự toán theo kết quả đầu ra đối với các chương trình lớn; đồng thời tăng cường phối hợp thường xuyên giữa Bộ Tài chính, Kiểm toán Nhà nước và các cơ quan của Quốc hội.
Theo thông điệp được ông Phan Trường Giang nhấn mạnh tại Hội nghị, mỗi đồng ngân sách không chỉ cần được dự toán đúng, phân bổ đúng và sử dụng đúng mà quan trọng hơn phải tạo ra giá trị công thực chất, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công và sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc gia.
Tại Hội nghị, lãnh đạo Vụ Tài chính - Kinh tế ngành và Kiểm toán Nhà nước chuyên ngành II cũng đã trực tiếp giải đáp nhiều ý kiến của các bộ, cơ quan trung ương trong xây dựng dự toán thu, chi ngân sách năm 2027 liên quan đến nhiệm vụ mua sắm, sửa chữa; hệ thống biểu mẫu lập dự toán; nguyên tắc, tiêu chí lập dự toán ngân sách nhà nước; kinh phí xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; dự toán chi đầu tư; dự toán với nhiệm vụ khoa học công nghệ, giáo dục...
Hội nghị tập huấn không chỉ giúp các bộ, cơ quan trung ương cập nhật đầy đủ các quy định mới về xây dựng dự toán ngân sách năm 2027 mà còn trở thành diễn đàn để đại diện Bộ Tài chính, Kiểm toán Nhà nước và các đơn vị trao đổi, tháo gỡ những vướng mắc trong thực tiễn. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng dự toán ngay từ khâu chuẩn bị, bảo đảm dự toán sát thực tế, góp phần sử dụng ngân sách hiệu quả, tiết kiệm, đáp ứng yêu cầu quản trị tài chính công trong giai đoạn phát triển mới.
Theo kế hoạch, sáng mai 10/7, 2 cơ quan sẽ tiếp tục dành thời gian trao đổi, tháo gỡ các vướng mắc phát sinh, qua đó hỗ trợ các đơn vị hoàn thiện hồ sơ dự toán bảo đảm chất lượng, đúng quy định và sát yêu cầu thực tiễn.
