Doanh nghiệp Việt muốn bứt phá phải thay đổi tư duy tăng trưởng
![]() |
| Cơ hội tăng trưởng không thiếu, doanh nghiệp Việt cần cách tiếp cận mới. |
Những biến động địa chính trị, sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu cùng tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ đang đặt doanh nghiệp trước nhiều thách thức. Tuy nhiên, đằng sau những sức ép về chi phí, thị trường và khả năng cạnh tranh, các động lực tăng trưởng mới cũng đang hình thành. Vấn đề đặt ra là doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì để nắm bắt cơ hội trong giai đoạn tới.
Chia sẻ tại Hội thảo “Doanh nghiệp Việt 2027: Củng cố nội lực - Kết nối để tạo đà tăng trưởng”, diễn ra chiều 21/11/2026, TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, cho rằng tư duy phát triển của các nền kinh tế đang có những thay đổi đáng chú ý, đặc biệt trong cách tiếp cận cơ hội kinh doanh trước những biến động toàn cầu.
Theo chuyên gia, thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến xung đột địa chính trị, thương mại, năng lượng và công nghệ. Dù khó khăn vẫn hiện hữu, các quốc gia ngày càng quan tâm nhiều hơn đến cơ hội, khát vọng phát triển và những mục tiêu dài hạn. Điều này cho thấy yêu cầu phát triển đã vượt ra ngoài mục tiêu duy trì ổn định, hướng tới chuẩn bị năng lực để tạo bước chuyển sau biến động.
Việt Nam đặt mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045, trong khi nhiều nền kinh tế khu vực cũng đang theo đuổi những tầm nhìn tương tự. Theo TS. Võ Trí Thành, đây là sự thay đổi quan trọng trong tư duy ứng phó khủng hoảng. Các nền kinh tế cần vừa tăng cường khả năng chống chịu, vừa chủ động xây dựng những nền tảng phát triển mới để tận dụng cơ hội trong dài hạn.
Nhận diện không gian tăng trưởng mới, mở rộng cơ hội kinh doanh
Phân tích về triển vọng kinh tế Việt Nam, TS. Võ Trí Thành dẫn chứng tăng trưởng xuất khẩu từ đầu năm đạt khoảng 27%. Đáng chú ý, tỷ trọng thị trường Hoa Kỳ trong tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đã tăng từ khoảng 28% năm 2018 lên mức 33-34%, theo số liệu ông đề cập tại hội thảo.
Tuy nhiên, đằng sau kết quả xuất khẩu tích cực, doanh nghiệp vẫn chịu sức ép đáng kể đối với biên lợi nhuận. Chi phí nguyên vật liệu, logistics và phân phối gia tăng đang ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh. Thực tế này cho thấy tăng trưởng về quy mô chưa đồng nghĩa với cải thiện tương ứng về lợi nhuận, đòi hỏi doanh nghiệp phải chú trọng hơn đến chất lượng tăng trưởng.
![]() |
| TS. Võ Trí Thành Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh |
Theo TS. Võ Trí Thành, khả năng thích nghi của thị trường Việt Nam là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động trong môi trường nhiều biến động. Tuy nhiên, để tạo ra những bước phát triển dài hạn, doanh nghiệp cần thay đổi cách nhìn về thị trường, chủ động nhận diện các xu hướng mới và tìm kiếm cơ hội vượt ra ngoài những lĩnh vực kinh doanh truyền thống.
Một trong những nội dung được chuyên gia đặc biệt nhấn mạnh là sự mở rộng của không gian phát triển kinh tế. Nếu trước đây thị trường thường được xác định theo phạm vi địa lý, ngành nghề hoặc hoạt động trong nước và quốc tế, hiện nay cơ hội kinh doanh đang hình thành trên nhiều chiều không gian, gắn với những tiến bộ nhanh chóng của khoa học và công nghệ.
Theo đó, không gian phát triển đang mở rộng xuống lòng đất, lên vũ trụ, không gian tầm thấp và đặc biệt là môi trường số. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, công nghệ số cùng các ngành công nghệ chiến lược đang tạo ra những thị trường mới, đồng thời làm thay đổi cách thức tổ chức sản xuất, phân phối sản phẩm và tiếp cận khách hàng.
| Bên cạnh những lĩnh vực truyền thống như nông nghiệp, thủy sản, công nghiệp chế biến chế tạo, điện tử, ô tô, logistics và tài chính ngân hàng, các xu hướng kinh tế số, kinh tế xanh, công nghiệp văn hóa và kinh tế chăm sóc sức khỏe đang mở ra nhiều dư địa tăng trưởng. Sự giao thoa giữa các lĩnh vực tạo điều kiện hình thành những mô hình kinh doanh mới, có khả năng khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực. |
Đặc biệt, TS. Võ Trí Thành cho rằng, tư duy phát triển doanh nghiệp đang chuyển dần từ cách tiếp cận chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị sang hệ sinh thái kinh tế. Trong hệ sinh thái đó, dữ liệu trở thành yếu tố kết nối các ngành nghề, doanh nghiệp và khách hàng, giúp hình thành những phương thức hợp tác và tạo giá trị vượt ra ngoài ranh giới kinh doanh truyền thống.
Khi dữ liệu được khai thác hiệu quả, doanh nghiệp có thể nhận diện chính xác hơn nhu cầu thị trường, tối ưu hoạt động và mở rộng hợp tác với các đối tác thuộc nhiều lĩnh vực. Điều này đòi hỏi năng lực quản trị linh hoạt, khả năng ra quyết định nhanh, tinh thần sẵn sàng thử nghiệm và liên tục cải tiến để thích ứng với những thay đổi của môi trường kinh doanh.
Củng cố nội lực, tăng cường liên kết để tạo đà bứt phá
Ở góc độ chính sách, TS. Võ Trí Thành chỉ ra 4 nhóm phản ứng quan trọng của Chính phủ trước những biến động bên ngoài. Đó là tăng cường kết nối quốc tế và quan hệ đối tác; duy trì ổn định kinh tế vĩ mô gắn với nâng cao khả năng chống chịu; triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp; đồng thời xây dựng nền tảng phát triển dài hạn thông qua thể chế, hạ tầng, công nghệ, nhân lực và tài chính.
Theo chuyên gia, những định hướng chính sách này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải chủ động rà soát năng lực nội tại, nâng cao khả năng quản trị rủi ro và tận dụng các cơ hội thị trường. Chính sách hỗ trợ có thể tạo điều kiện thuận lợi, song năng lực thích ứng, đổi mới và tổ chức hoạt động kinh doanh vẫn giữ vai trò quyết định đối với triển vọng phát triển.
Từ góc nhìn cộng đồng doanh nghiệp, ông Trần Văn Minh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội (HANOIBA), nhấn mạnh yêu cầu củng cố nền tảng tài chính, duy trì dòng tiền và nâng cao khả năng chống chịu trước những biến động của thị trường. Đây là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp ổn định hoạt động, đồng thời chuẩn bị nguồn lực cho các kế hoạch tăng trưởng dài hạn.
| Trong bối cảnh chi phí vận hành gia tăng, thị trường xuất khẩu chịu tác động của chính sách thuế quan và những thay đổi trong thương mại quốc tế, việc quản trị dòng tiền, tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động ngày càng trở nên quan trọng. Doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược phát triển phù hợp với năng lực thực tế, bảo đảm sự cân đối giữa mục tiêu tăng trưởng và khả năng kiểm soát rủi ro. |
Đặc biệt, vai trò của liên kết doanh nghiệp được đặt ra như một giải pháp quan trọng nhằm mở rộng cơ hội kinh doanh. Khi nguồn lực riêng lẻ còn hạn chế, việc tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và kết nối thị trường sẽ giúp các doanh nghiệp bổ trợ thế mạnh, mở rộng mạng lưới đối tác, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị.
Cách tiếp cận này có nhiều điểm tương đồng với phân tích của TS. Võ Trí Thành về sự phát triển của các hệ sinh thái kinh tế. Trong môi trường kinh doanh mới, lợi thế cạnh tranh ngày càng phụ thuộc vào khả năng kết nối và phối hợp nguồn lực giữa các chủ thể. Doanh nghiệp có thể mở rộng không gian phát triển thông qua hợp tác, tận dụng thế mạnh của đối tác và cùng khai thác những cơ hội thị trường.
Bên cạnh việc củng cố nội lực, TS. Võ Trí Thành nhấn mạnh doanh nghiệp cần nhanh chóng bắt nhịp với chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Đây đang trở thành những xu hướng định hình lại tiêu chuẩn cạnh tranh, phương thức sản xuất và điều kiện tham gia thị trường. Doanh nghiệp chậm thích ứng có nguy cơ đánh mất lợi thế, thu hẹp cơ hội tham gia chuỗi cung ứng quốc tế.
Cùng với chuyển đổi kép, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy về nguồn lực và quan hệ hợp tác. Thay vì chủ yếu tìm kiếm sự hỗ trợ từ bên ngoài, doanh nghiệp cần hướng tới đồng hành, kết nối và cùng tạo ra giá trị. Cách tiếp cận này cũng đặt ra yêu cầu đổi mới quan hệ giữa Nhà nước và doanh nghiệp theo hướng hợp tác, chia sẻ trách nhiệm và thúc đẩy phát triển.
Một vấn đề quan trọng khác được TS. Võ Trí Thành đề cập là cách phân bổ thời gian và nguồn lực trong quản trị doanh nghiệp. Nếu lãnh đạo dành phần lớn thời gian cho tuân thủ, kiểm soát rủi ro và xử lý công việc thường xuyên, doanh nghiệp có thể duy trì sự ổn định nhưng khó tìm kiếm được những động lực tăng trưởng đột phá trong dài hạn.
Theo chuyên gia, quản trị rủi ro vẫn là yêu cầu cần thiết, song phải song hành với đổi mới sáng tạo và phát triển kinh doanh. Doanh nghiệp cần dành nhiều nguồn lực hơn cho nghiên cứu thị trường, thử nghiệm sản phẩm, cải tiến phương thức quản trị và xây dựng những mô hình hợp tác có khả năng tạo ra giá trị mới, đáp ứng những nhu cầu đang thay đổi của thị trường.
Tin tức khác
Nestlé Việt Nam lần thứ ba được vinh danh Top 1 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam
Tôn Nam Kim khánh thành nhà máy 6.200 tỷ đồng
Ngày hội kết nối và tiêu thụ sản phẩm Hà Tĩnh - Hàng Việt vì người Việt
Viglacera - Hành trình từ Đất & Lửa
Tài chính doanh nghiệp 24/7: THACO huy động 3.000 tỷ đồng trái phiếu, Đại Dũng mở rộng hợp tác tài chính quốc tế
Công ty Cổ phần Tập đoàn Dầu khí An Pha (ASP) đính chính thông tin báo cáo tài chính (Kỳ 3)
Tạo cơ hội hợp tác thiết thực cho địa phương, doanh nghiệp hai nước Việt Nam - Trung Quốc
PODCAST: Chính sách xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp đến hết ngày 30/6/2028: Ai được hưởng?
PODCAST: Tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn lực, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội
PODCAST: Thị trường chứng khoán Việt Nam tuần giao dịch 16-20/11/2026
PODCAST: Bộ Tài chính thúc đẩy hợp tác huy động vốn quốc tế bên lề APEC 2026
VIDEO: 255 thủ tục thuế, hải quan, kho bạc chính thức xóa bỏ rào cản địa giới hành chính
Hoàn thiện thể chế, thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới
Tăng trưởng 2 con số vừa là quyết tâm phát triển, vừa là yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng
Bế mạc Kỳ họp thứ hai: Quốc hội thông qua 38 luật, quyết định nhiều vấn đề quan trọng
Tuyên bố chung giữa Việt Nam và Azerbaijan
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev
Dự án du lịch động lực được hưởng nhiều ưu đãi thuế, miễn giảm tiền thuê đất
Quản lý thuốc, thiết bị y tế theo vòng đời, bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế
Luật sửa đổi, bổ sung Luật An toàn, vệ sinh lao động: Tăng trách nhiệm bảo vệ người lao động
Chính thức bổ sung ngày 27/7 là ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương
Chủ động quản trị xuất siêu, nâng cao hiệu quả thương mại quốc tế
Bộ Tài chính triển khai các giải pháp hỗ trợ kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước
Tăng trưởng 2 con số vừa là quyết tâm phát triển, vừa là yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng
TP. Hồ Chí Minh tăng tốc giải pháp, quyết tâm đạt tăng trưởng 2 con số
Ngày hội kết nối và tiêu thụ sản phẩm Hà Tĩnh - Hàng Việt vì người Việt
Dự án du lịch động lực được hưởng nhiều ưu đãi thuế, miễn giảm tiền thuê đất
Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi): Áp dụng bảng giá đất, hệ số điều chỉnh từ ngày 1/1/2028
Đánh thức nguồn lực di sản, lan tỏa sắc màu văn hóa dân tộc











