Đánh thức nguồn lực di sản, lan tỏa sắc màu văn hóa dân tộc
![]() |
| Lan tỏa giá trị di sản và mở ra không gian để văn hóa đi vào đời sống. |
Đánh thức sắc màu di sản, đưa văn hóa đến gần hơn với cộng đồng
Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị xác định: “Phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước”. Quan điểm này đã đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển văn hóa từ chú trọng bảo tồn, gìn giữ sang kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát huy giá trị, đưa văn hóa trở thành nguồn lực đóng góp trực tiếp cho phát triển kinh tế - xã hội.
Nếu trước đây, công tác quản lý di sản tại nhiều địa phương chủ yếu tập trung bảo vệ nguyên trạng, trùng tu hoặc giới thiệu thông qua các hình thức trưng bày. Trong cách tiếp cận này mới chỉ mang ý nghĩa trong gìn giữ di sản nhưng chưa khai thác đầy đủ tiềm năng văn hóa trong đời sống đương đại. Vì vậy yêu cầu hiện nay thực hiện tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW là đưa di sản ra khỏi trạng thái tĩnh, kết nối với hoạt động sáng tạo, du lịch, giáo dục và nhu cầu hưởng thụ văn hóa của cộng đồng.
Đưa tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW đi vào cuộc sống là các chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 đã, đang và sẽ được tổ chức với đa dạng các hoạt động cùng nhiều hình thức thu hút được đông đảo người dân tham gia tìm hiểu và trải nghiệm. Tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, nhiều nghi lễ truyền thống được tái hiện như Lễ Sóng mun cầu an của đồng bào Dao, Lễ Rija Praong của người Chăm Bà-la-môn, Lễ cúng cơm mới của đồng bào Mông, Lễ mở cửa kho lúa của dân tộc Rơ Mâm và Lễ dâng y Kathina của đồng bào Khmer theo Phật giáo Nam tông.
![]() |
| Nhiều tiết mục dân ca, dân vũ đặc sắc diễn ra tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam trong tháng 11. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp) |
Mỗi nghi lễ không chỉ phản ánh đời sống tín ngưỡng mà còn lưu giữ phong tục, tri thức dân gian và những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Thông qua hoạt động trình diễn, giới thiệu và trải nghiệm, du khách có cơ hội tiếp cận sâu hơn với đời sống văn hóa của các cộng đồng dân tộc.
Bên cạnh đó, chương trình “Sắc hương đại ngàn” kết hợp trình diễn dân ca, dân vũ, nhạc cụ truyền thống và thực cảnh “Vườn tượng biết kể chuyện” tạo nên không gian trải nghiệm đa dạng. Tại 16 không gian làng dân tộc, du khách được tìm hiểu kiến trúc nhà ở, trang phục, phong tục tập quán; quan sát nghệ nhân dệt vải, đan lát, chế tác nhạc cụ và thưởng thức ẩm thực đặc trưng. Khu Làng Chài cũng giới thiệu đời sống ngư dân ba miền thông qua ngư cụ, trang phục, nghề chài lưới và sinh hoạt vùng sông nước.
Điểm đáng chú ý, người dân, nghệ nhân và cộng đồng là những người nắm giữ di sản trực tiếp tham gia giới thiệu, thực hành và trao truyền văn hóa. Từ cách làm này đã đưa di sản đến gần công chúng bằng trải nghiệm thực tế, thay vì chỉ dừng lại ở hoạt động tham quan, quan sát. Khi du khách được tìm hiểu câu chuyện phía sau mỗi nghi lễ, làn điệu dân ca hay sản phẩm thủ công, giá trị văn hóa có thêm cơ hội lan tỏa và hiện diện trong đời sống.
Tại Huế, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức nhiều hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam theo hướng tăng cường kết nối di sản với cộng đồng. Từ ngày 20 cho đến Ngày Di sản văn hoá, tại Đại Nội Huế diễn ra các trò chơi cung đình và dân gian; Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế giới thiệu thơ vua Thiệu Trị qua công nghệ số. Cùng với đó là các chương trình nghệ thuật tôn vinh di sản văn hóa Huế và Việt Nam, hoạt động diễu hành xe đạp chào mừng sự kiện... Đây là hai trong số nhiều sự kiện đã và sẽ diễn ra hưởng ứng Ngày văn hoá Việt Nam năm 2026.
Việc kết hợp hoạt động truyền thống với công nghệ và hình thức trải nghiệm mới góp phần mở rộng khả năng tiếp cận di sản, nhất là đối với giới trẻ. Qua đó, văn hóa không chỉ được bảo tồn trong không gian di tích mà còn trở thành một phần của đời sống cộng đồng, khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm của mỗi người dân trong gìn giữ bản sắc dân tộc.
Từ bảo tồn di sản đến phát triển hệ sinh thái công nghiệp văn hóa
Nếu các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam tạo không gian để giá trị truyền thống lan tỏa thì Nghị quyết 80-NQ/TW đặt ra yêu cầu rộng hơn: chuyển hóa văn hóa thành nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm và động lực phát triển đất nước. Cụ thể hóa định hướng này, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 30/NQ-CP ngày 24/2/2026 về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW, xác định các nhiệm vụ, giải pháp và trách nhiệm triển khai của bộ, ngành, địa phương.
![]() |
| Không chỉ là bảo tồn những giá trị đã có mà còn phải tạo môi trường để văn hóa tham gia vào quá trình sản xuất, kinh doanh và sáng tạo |
Trọng tâm không chỉ là bảo tồn những giá trị đã có mà còn phải tạo môi trường để văn hóa tham gia vào quá trình sản xuất, kinh doanh và sáng tạo. Các địa phương cần khai thác lợi thế về di sản, bản sắc và tri thức truyền thống, đồng thời thúc đẩy sự tham gia của doanh nghiệp, nghệ nhân, nhà sáng tạo và cộng đồng. Qua đó, tài nguyên văn hóa có thể được phát triển thành sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng, đóng góp cho du lịch, công nghiệp văn hóa và tăng trưởng kinh tế.
Đáng chú ý, trong bối cảnh khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số đang thay đổi phương thức sản xuất, quản trị và thụ hưởng văn hóa, chuyển đổi số trở thành yêu cầu quan trọng. Nghị quyết 80-NQ/TW đặt mục tiêu phấn đấu hoàn thành số hóa 100% di sản văn hóa đã được xếp hạng cấp quốc gia, cấp quốc gia đặc biệt trong năm 2026. Đây không đơn thuần là nhiệm vụ lưu trữ tư liệu mà còn tạo nền tảng cho quản lý, nghiên cứu, quảng bá và phát triển các sản phẩm sáng tạo.
Theo GS.TS Từ Thị Loan, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa Thăng Long; Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, để phát huy giá trị di sản trong kỷ nguyên số, cần chuyển từ tư duy số hóa nhằm lưu trữ, bảo tồn sang xây dựng hệ sinh thái dữ liệu di sản phục vụ quản lý, nghiên cứu, sáng tạo và phát triển công nghiệp văn hóa. Theo đó, cần xây dựng chiến lược quốc gia về dữ liệu di sản, hoàn thiện cơ chế quản trị, chia sẻ và khai thác dữ liệu, đồng thời có chính sách đầu tư và huy động nguồn lực xã hội.
Khi được tư liệu hóa, chuẩn hóa và khai thác hợp pháp, dữ liệu di sản có thể trở thành nguồn đầu vào cho nhiều lĩnh vực như điện ảnh, âm nhạc, thiết kế, mỹ thuật, trò chơi điện tử và du lịch trải nghiệm. Những câu chuyện lịch sử, hoa văn truyền thống, kiến trúc cổ hay nghi lễ dân gian có thể được chuyển hóa thành sản phẩm sáng tạo mới, mở rộng thị trường và gia tăng giá trị kinh tế.
Một yêu cầu quan trọng khác là bảo đảm hài hòa lợi ích giữa bảo tồn và khai thác. GS.TS Từ Thị Loan cho rằng cộng đồng nắm giữ di sản cần được tham gia và hưởng lợi công bằng từ các hoạt động khai thác; đồng thời, một phần nguồn thu cần được tái đầu tư cho bảo tồn, hỗ trợ nghệ nhân và trao truyền tri thức truyền thống. Đây là điều kiện để người dân không chỉ tham gia biểu diễn, giới thiệu di sản mà còn có tiếng nói trong quản lý, quyết định và phát huy giá trị văn hóa.
Thực tế cho thấy, nếu cộng đồng được chia sẻ lợi ích và tham gia thực chất sẽ tạo nền tảng khai thác di sản bền vững. Khi đó người dân có sinh kế từ chính giá trị văn hóa của mình, nghệ nhân được ghi nhận và tri thức truyền thống được trao truyền, công tác bảo tồn sẽ gắn chặt hơn với đời sống.
Ngày Văn hóa Việt Nam vì thế không chỉ dừng lại ở một sự kiện kỷ niệm mà còn trở thành hoạt động có sức lan tỏa thường xuyên, gắn với từng địa phương và cộng đồng. Khi Nghị quyết 80-NQ/TW được cụ thể hóa bằng những cơ chế phù hợp, khi công nghệ mở rộng không gian sáng tạo và người dân thực sự trở thành chủ thể bảo tồn, phát huy, thụ hưởng văn hóa, khi đó di sản sẽ được đánh thức với những giá trị mới. Đây cũng là cách Ngày Văn hóa Việt Nam lan tỏa sắc màu văn hóa dân tộc, khơi thông nguồn lực di sản và biến sức mạnh văn hóa thành động lực phát triển đất nước bền vững.
Tin tức khác
VIFC-HCMC thúc đẩy phát triển Sở Giao dịch hàng hóa, hướng tới hình thành giá tham chiếu trong nước
Luật Đầu tư sửa đổi: Mở cơ chế ưu đãi đầu tư đặc biệt, thu hút các dự án chiến lược
Cơ hội mở rộng không gian kinh doanh cho doanh nghiệp Việt
Giao dịch hàng hóa phái sinh: Minh bạch giá tham chiếu, kết nối thị trường thực
Chuyển dịch năng lượng xanh, khơi thông nguồn lực cho phát triển bền vững
Chuyển giá trị văn hóa thành động lực tăng trưởng
Chủ tịch Vietnam Airlines: Kết nối Việt - Trung mở rộng giao thương APEC
VIDEO: 255 thủ tục thuế, hải quan, kho bạc chính thức xóa bỏ rào cản địa giới hành chính
PODCAST: Chính sách giảm và gia hạn thuế 366,6 nghìn tỷ đồng tạo bệ phóng giúp doanh nghiệp tái đầu tư
PODCAST: Hướng dẫn người nộp thuế tra cứu và chủ động gỡ bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh
PODCAST: Freelancer và KOL cần nắm rõ quy định mới về thuế thu nhập cá nhân từ tháng 7 năm 2026
PODCAST: Sửa Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập: Mở rộng thị trường, tăng cường hậu kiểm
Chung một đại dương, cùng một tương lai: Dấu ấn Việt Nam tại APEC 2026
Việt Nam - Azerbaijan thúc đẩy hợp tác chiến lược, khai thác tiềm năng kinh tế, thương mại và năng lượng
Tạo cơ hội hợp tác thiết thực cho địa phương, doanh nghiệp hai nước Việt Nam - Trung Quốc
Chuyển ngay từ chuẩn bị sang triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Tuần lễ cấp cao APEC và làm việc tại Trung Quốc
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc, thúc đẩy hợp tác thực chất
Giao dịch hàng hóa phái sinh: Minh bạch giá tham chiếu, kết nối thị trường thực
Trường Đại học Tài chính - Marketing: Bền bỉ hành trình gieo mầm tri thức
Xung lực mới cho quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Azerbaijan
Đánh thức nguồn lực di sản, lan tỏa sắc màu văn hóa dân tộc
Việt Nam - Azerbaijan thúc đẩy hợp tác chiến lược, khai thác tiềm năng kinh tế, thương mại và năng lượng
VIFC-HCMC thúc đẩy phát triển Sở Giao dịch hàng hóa, hướng tới hình thành giá tham chiếu trong nước
Luật Đầu tư sửa đổi: Mở cơ chế ưu đãi đầu tư đặc biệt, thu hút các dự án chiến lược
Cơ hội mở rộng không gian kinh doanh cho doanh nghiệp Việt
Giao dịch hàng hóa phái sinh: Minh bạch giá tham chiếu, kết nối thị trường thực
Chuyển dịch năng lượng xanh, khơi thông nguồn lực cho phát triển bền vững
Chuyển giá trị văn hóa thành động lực tăng trưởng











