Doanh nghiệp nhà nước phát huy vai trò trụ cột góp sức cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế

Doanh nghiệp nhà nước tiếp tục dẫn dắt, góp sức vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp

Theo Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2026 của Bộ Tài chính, công tác phát triển doanh nghiệp nhà nước tiếp tục được triển khai đồng bộ cả về hoàn thiện thể chế, quản lý vốn nhà nước và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 57/2026/NĐ-CP ngày 12/2/2026 về cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho quá trình sắp xếp, đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước trong giai đoạn mới.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 67/2026/TT-BTC ngày 16/6/2026 bãi bỏ một số quy định không còn phù hợp trong lĩnh vực quản lý tài chính doanh nghiệp; đồng thời ban hành Quyết định số 1760/QĐ-BTC ngày 1/7/2026, công bố Thông tư số 45/2013/TT-BTC và Thông tư số 48/2019/TT-BTC tiếp tục có hiệu lực cho đến khi có văn bản thay thế, bảo đảm tính liên tục của hệ thống chính sách.

Song song với việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, Bộ Tài chính đang tích cực xây dựng Đề án “Phương án sắp xếp doanh nghiệp nhà nước và bộ máy bên trong các doanh nghiệp thuộc thẩm quyền quản lý của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và địa phương phù hợp tình hình mới” theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương tổng kết thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW.

Đến nay, Bộ Tài chính đã hoàn thiện dự thảo phương án, lấy ý kiến của 44 cơ quan đại diện chủ sở hữu, đồng thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng về phạm vi nội dung và lộ trình hoàn thiện trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Không chỉ tập trung hoàn thiện thể chế, Bộ Tài chính còn triển khai đồng thời 9 đề án thuộc thẩm quyền Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và 3 đề án thuộc thẩm quyền Bộ Tài chính liên quan đến cơ chế quản lý tài chính, cơ cấu lại doanh nghiệp và chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp.

Cùng với đó, Bộ đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo giao chỉ tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026-2030 và năm 2026 đối với doanh nghiệp nhà nước. Đến nay, 100% bộ, cơ quan ngang bộ và khoảng 80% địa phương đã hoàn thành việc báo cáo giao mục tiêu tăng trưởng.

Một nội dung đáng chú ý khác là Bộ Tài chính đang hoàn thiện Danh mục doanh nghiệp nhà nước mạnh, quy mô lớn, đồng thời triển khai kế hoạch giám sát trực tiếp đối với cơ quan đại diện chủ sở hữu trong hoạt động quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp theo Quyết định số 854/QĐ-BTC ngày 7/4/2026.

Doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế

Đối với các doanh nghiệp do Bộ Tài chính làm cơ quan đại diện chủ sở hữu, Bộ đã giao chỉ tiêu tăng trưởng năm 2026 cho 13 doanh nghiệp theo Quyết định số 1322/QĐ-BTC ngày 29/5/2026; trình Thủ tướng Chính phủ giao chỉ tiêu đối với 7 doanh nghiệp khác và phê duyệt Đề án cơ cấu lại Tổng công ty Đường sắt Việt Nam giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035.

Bộ Tài chính cũng chủ động tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, xử lý các vướng mắc về đầu tư, tài chính, đồng thời xây dựng các kịch bản ứng phó với biến động kinh tế quốc tế nhằm bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh diễn ra ổn định.

Nhờ những giải pháp đồng bộ, kết quả sản xuất, kinh doanh của 20 doanh nghiệp do Bộ Tài chính làm đại diện chủ sở hữu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu hợp nhất ước đạt khoảng 1,356 triệu tỷ đồng, bằng 56,9% kế hoạch năm, tăng 26,7% so với cùng kỳ năm 2025.

Lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt khoảng 88.300 tỷ đồng, bằng 77,24% kế hoạch năm, tăng 10% so với cùng kỳ. Nộp ngân sách nhà nước đạt khoảng 103.000 tỷ đồng, bằng 54,14% kế hoạch năm, tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước.

Không chỉ duy trì hiệu quả sản xuất, kinh doanh, các doanh nghiệp nhà nước còn tiếp tục bảo đảm cung ứng đầy đủ điện, xăng dầu, than, dịch vụ hàng không, vận tải đường sắt, cảng biển và logistics; đồng thời đẩy nhanh tiến độ nhiều dự án trọng điểm quốc gia trong các lĩnh vực năng lượng, giao thông, hàng không và hạ tầng logistics.

Những kết quả này góp phần quan trọng vào việc giữ vững các cân đối lớn của nền kinh tế, hỗ trợ tăng trưởng, ổn định thị trường và tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, bối cảnh 6 tháng cuối năm 2026 vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường khi kinh tế thế giới tiếp tục phục hồi chậm, chịu tác động của xung đột địa chính trị, biến động giá năng lượng, chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn và xu hướng phân mảnh thương mại.

Tuy nhiên, kinh tế Việt Nam được nhiều tổ chức quốc tế đánh giá tích cực. IMF dự báo tăng trưởng khoảng 7,1%, ADB dự báo 7,2%, trong khi Ngân hàng Thế giới (World Bank) dự báo đạt 6,8%. Các động lực tăng trưởng tiếp tục đến từ sản xuất công nghiệp, xuất khẩu, tiêu dùng trong nước, đầu tư công và thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính xác định tiếp tục hoàn thiện thể chế phát triển các khu vực kinh tế, lấy doanh nghiệp làm trung tâm của quá trình hoạch định chính sách; tập trung cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất, nguồn vốn tín dụng và mua sắm công; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển khoa học - công nghệ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Đặc biệt, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục chỉ đạo các tập đoàn, tổng công ty nhà nước quyết tâm hoàn thành các chỉ tiêu tăng trưởng được giao; đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm quốc gia; phát huy vai trò lực lượng chủ lực trong bảo đảm an ninh năng lượng, ổn định các thị trường thiết yếu và đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số theo định hướng của Chính phủ.

Với những kết quả đạt được trong nửa đầu năm cùng việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp, khu vực doanh nghiệp nhà nước được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt, tạo sức lan tỏa đối với các thành phần kinh tế, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn phát triển mới.