Dấu ấn Việt Nam trong thế giới biến động

Diễn ra trong bối cảnh thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều biến động - một trong những điểm nhấn thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng quốc tế đó là lần đầu tiên Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề khai mạc tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23.

Bài phát biểu không chỉ phản ánh vị thế, uy tín ngày càng cao của Việt Nam, mà còn gửi đi thông điệp chiến lược về cách ứng xử của các quốc gia trong một thế giới đầy biến động, đồng thời cho thấy bước phát triển mới trong tư duy đối ngoại của Việt Nam từ hội nhập để phát triển đến chủ động đóng góp, kiến tạo hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực cũng như trên phạm vi toàn cầu.

Khẳng định vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế

Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 diễn ra tại Singapore trong bối cảnh môi trường an ninh quốc tế tiếp tục đối mặt với những biến động phức tạp. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, nhiều cuộc xung đột kéo dài chưa tìm được lối ra, trong khi các thách thức an ninh phi truyền thống như biến đổi khí hậu, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo hay thông tin sai lệch đang đặt ra những yêu cầu mới đối với quản trị toàn cầu. Trong bối cảnh đó, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được mời phát biểu dẫn đề tại phiên Khai mạc mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một hoạt động đối ngoại thông thường.

Bài phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ phản ánh vị thế, uy tín ngày càng cao của Việt Nam, mà còn gửi đi thông điệp chiến lược về cách ứng xử của các quốc gia trong một thế giới đầy biến động. Ảnh: TTXVN.

Có thể thấy, trong suốt hơn hai thập kỷ hình thành và phát triển, Đối thoại Shangri-La đã trở thành một trong những diễn đàn chiến lược có ảnh hưởng nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đây là nơi quy tụ các nhà lãnh đạo, bộ trưởng quốc phòng, học giả và chuyên gia hàng đầu thế giới để trao đổi về các vấn đề hòa bình, an ninh và phát triển.

Trong lịch sử của diễn đàn, vị trí phát biểu dẫn đề thường được dành cho lãnh đạo các cường quốc hoặc những quốc gia có vai trò đặc biệt trong cấu trúc an ninh khu vực. Vì vậy, việc người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam đảm nhiệm vai trò này là sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với vị thế, uy tín cũng như những đóng góp ngày càng quan trọng của Việt Nam đối với các vấn đề chung của khu vực và thế giới.

Từ một quốc gia từng phải tập trung nguồn lực cho công cuộc tái thiết sau chiến tranh, Việt Nam ngày nay đã trở thành nền kinh tế năng động, là đối tác tin cậy của nhiều quốc gia, đồng thời là thành viên tích cực và có trách nhiệm trong các cơ chế đa phương quan trọng.

Những dấu ấn trong năm Chủ tịch ASEAN 2020 và nhiệm kỳ Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc 2020-2021 không chỉ phản ánh năng lực hội nhập quốc tế của Việt Nam, mà còn cho thấy sự trưởng thành của nền ngoại giao Việt Nam hiện đại, từ vai trò tham gia tích cực đến đóng góp ngày càng chủ động vào quá trình xây dựng đồng thuận và xử lý các vấn đề chung của cộng đồng quốc tế.

Việc được mời phát biểu dẫn đề tại Shangri-La lần này vì thế là kết quả của cả một quá trình tích lũy uy tín quốc tế. Qua đó cũng phản ánh sự đánh giá ngày càng cao của cộng đồng quốc tế đối với vai trò của Việt Nam trong kiến tạo hòa bình và thúc đẩy hợp tác khu vực.

Điều tạo nên dấu ấn đặc biệt của bài phát biểu không chỉ nằm ở vị trí diễn đàn, mà còn ở nội dung và cách tiếp cận. Với chủ đề “Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động” - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra một cách nhìn sâu hơn về những thách thức mà thế giới đang phải đối mặt khi nhận diện ba cuộc khủng hoảng mang tính nền tảng gồm: khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược.

Đây là điểm đáng chú ý bởi trong khi nhiều cuộc thảo luận quốc tế thường tập trung vào các điểm nóng, các cuộc xung đột hoặc cạnh tranh giữa các nước lớn, Việt Nam lại lựa chọn tiếp cận từ những nguyên nhân sâu xa đang tạo ra bất ổn trên phạm vi toàn cầu.

Cách tiếp cận đó cho thấy Việt Nam không chỉ quan tâm đến việc bảo vệ lợi ích và môi trường hòa bình cho riêng mình, mà còn chủ động tham gia tìm kiếm các giải pháp cho những vấn đề chung của thế giới.

Đặc biệt, thông điệp xuyên suốt bài phát biểu thể hiện sự chuyển dịch rõ nét từ tư duy ứng phó sang tư duy kiến tạo; từ xử lý khủng hoảng sau khi xảy ra sang chủ động phòng ngừa rủi ro từ sớm, từ xa; từ việc nhấn mạnh các nguyên tắc sang đề xuất các cơ chế hợp tác có khả năng vận hành hiệu quả trong thực tiễn.

Tại Shangri-La, Việt Nam đã đặt ra một vấn đề lớn hơn: cần cùng nhau xây dựng những nền tảng nào để duy trì hòa bình và phát triển bền vững trong tương lai. Các nhóm giải pháp được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất phản ánh rõ nét tinh thần đó. Đó là củng cố vai trò của luật pháp quốc tế và đối thoại; xây dựng cấu trúc khu vực mở, bao trùm với ASEAN giữ vai trò trung tâm; tăng cường an ninh con người; xây dựng các chuẩn mực đối với công nghệ mới; bảo vệ không gian thông tin; thúc đẩy ngoại giao phòng ngừa và xây dựng lòng tin chiến lược.

Hội nhập để cùng kiến tạo tương lai thịnh vượng

Một trong những giá trị sâu sắc nhất của thông điệp Shangri-La 2026 nằm ở việc phản ánh bước trưởng thành mới của nền ngoại giao Việt Nam sau gần 40 năm đổi mới. Trong nhiều năm qua, thế giới biết đến Việt Nam là quốc gia kiên trì đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế; là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Tinh thần đó tiếp tục được khẳng định tại Shangri-La. Tuy nhiên, điểm mới là Việt Nam không chỉ tham gia các diễn đàn quốc tế để chia sẻ quan điểm hay bảo vệ lợi ích chính đáng của mình, mà đang từng bước chủ động đề xuất sáng kiến, giải pháp và cách tiếp cận nhằm đóng góp vào quá trình quản trị các vấn đề khu vực và toàn cầu.

Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gia tăng, Việt Nam tiếp tục khẳng định lập trường nhất quán về tôn trọng luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực.

Những thông điệp đó không chỉ phản ánh lợi ích quốc gia, dân tộc, mà còn phù hợp với nguyện vọng chung của nhiều quốc gia trong khu vực đang mong muốn duy trì một môi trường hòa bình, ổn định để phát triển.

Nhìn rộng hơn, tinh thần “chủ động kiến tạo” được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tại Shangri-La không chỉ là một định hướng đối ngoại, mà còn phản ánh tư duy phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới.

Đó là tư duy chủ động thích ứng với những biến động của thế giới; chủ động tham gia định hình môi trường phát triển; chủ động đóng góp vào việc xây dựng các cơ chế hợp tác vì lợi ích chung của khu vực và cộng đồng quốc tế.

Nếu như trước đây Việt Nam hội nhập để tạo dựng điều kiện cho phát triển đất nước, thì hiện nay, Việt Nam đang từng bước hội nhập để cùng kiến tạo tương lai. Từ một dân tộc từng trải qua nhiều mất mát bởi chiến tranh, Việt Nam ngày nay mang đến cho thế giới thông điệp về hòa bình, đối thoại, hợp tác và phát triển bền vững.

Bởi vậy, dấu ấn của Việt Nam tại Shangri-La 2026 không chỉ nằm ở việc được trao một vị trí danh dự tại diễn đàn an ninh hàng đầu khu vực, mà điều đặc biệt quan trọng là Việt Nam đã thể hiện hình ảnh một quốc gia tự tin, bản lĩnh, có trách nhiệm và sẵn sàng đóng góp nhiều hơn cho hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung.

Đó cũng chính là hình ảnh của Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới từ một quốc gia hội nhập thành công trở thành một chủ thể kiến tạo có trách nhiệm trong khu vực và thế giới.