 |
| Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp) đặc biệt đồng tình với việc tăng phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương. Ảnh: VPQH |
Hợp nhất 2 luật để tinh gọn quản lý, khơi thông nguồn lực
Chiều ngày 22/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất). Các đại biểu cơ bản đồng tình với chủ trương hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công, cho rằng đây là bước đi phù hợp nhằm thống nhất quản trị ngân sách, đầu tư công, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và giảm thủ tục hành chính.
Đại biểu Lê Hữu Trí (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Khánh Hòa) cho rằng, việc hợp nhất là định hướng “hoàn toàn đúng đắn”, phù hợp với yêu cầu quản trị tài chính và quản trị đầu tư công hiện đại. Theo đại biểu, việc hợp nhất sẽ giúp tập trung đầu mối, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giảm tầng nấc quản lý, giảm thủ tục hành chính, đồng thời nâng cao hiệu quả quản trị nguồn ngân sách nhà nước và đầu tư công.
Đại biểu cũng thống nhất với định hướng tích hợp kế hoạch tài chính 5 năm và kế hoạch đầu tư công trung hạn; dự toán ngân sách nhà nước hằng năm và kế hoạch đầu tư công hằng năm. Đồng thời, đại biểu đồng tình với việc tích hợp ban hành nguyên tắc, tiêu chí, định mức chi đầu tư và chi thường xuyên từ nguồn ngân sách nhà nước trong một nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Từ góc độ quản lý nguồn lực, đại biểu Cil Bri (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng) thống nhất với việc tích hợp kế hoạch đầu tư công trung hạn vào kế hoạch tài chính 5 năm, bởi việc xem xét đồng thời nhu cầu đầu tư, khả năng cân đối nguồn lực và phương án phân bổ vốn có thể nâng cao tính chủ động, thống nhất trong quản lý nguồn lực công.
Đại biểu lưu ý việc tích hợp phải bảo đảm không làm mất đi những nội dung đặc thù vốn là nền tảng của quản lý đầu tư công. Trong kế hoạch tài chính 5 năm cần làm rõ định hướng phân bổ nguồn lực, cơ cấu vốn theo ngành, lĩnh vực, chương trình, dự án trọng điểm, nguyên tắc và tiêu chí phân bổ vốn, đối tượng ưu tiên và danh mục đầu tư.
Phân cấp mạnh đi cùng nguồn lực và trách nhiệm
Một trong những nội dung nhận được sự đồng thuận của các đại biểu là tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý ngân sách và đầu tư công.
Đại biểu Lê Hữu Trí cho rằng phân cấp mạnh cho địa phương là phù hợp, giúp địa phương chủ động, linh hoạt hơn trong quản lý, điều hành ngân sách và quyết định các hoạt động đầu tư công, qua đó giảm cơ chế “xin - cho”, nhưng vẫn phải bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương.
Theo đại biểu, cùng với phân cấp cần quy định chặt chẽ, rõ ràng về tiêu chí, điều kiện, nguyên tắc và trách nhiệm sử dụng ngân sách nhà nước; đồng thời có cơ chế kiểm soát, giám sát, bảo đảm kỷ cương, kỷ luật tài chính và đầu tư công.
Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp) đặc biệt đồng tình với việc tăng phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương, trong đó có cấp xã.
Theo đại biểu, việc trao quyền chủ động cho cấp xã trong thu, chi và phân bổ ngân sách là “một bước tiến rõ rệt” trong phân cấp. Trên cơ sở đó, tỉnh sẽ phân bổ cụ thể các nguồn thu, nguồn ngân sách Trung ương và những khoản thu thuộc địa phương để cấp xã có điều kiện chủ động trong điều hành ngân sách.
Đại biểu cũng hoan nghênh việc tiếp tục kế thừa quy định cho phép những địa phương có nguồn thu dồi dào, khả năng ngân sách tốt hỗ trợ các địa phương gặp khó khăn, nhất là trong những trường hợp thiên tai, lũ lụt hoặc các nhiệm vụ chi cần thiết có tính liên tỉnh, liên vùng.
“Đây là một chủ trương rất đúng đắn” nhằm tạo điều kiện cho những địa phương khó khăn về ngân sách có thêm nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ cần thiết, đại biểu Phạm Văn Hòa nhấn mạnh.
 |
| Đại biểu Cil Bri (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng) thống nhất với việc tích hợp kế hoạch đầu tư công trung hạn vào kế hoạch tài chính 5 năm. Ảnh: VPQH |
Đối với cơ chế cho phép UBND cấp tỉnh phân bổ một số nguồn để chi đầu tư mà không phải thực hiện quy trình như trước, đại biểu cho rằng vẫn cần bảo đảm vai trò giám sát của HĐND. Theo đó, UBND cấp tỉnh cần báo cáo bằng văn bản với Thường trực HĐND và HĐND về việc thực hiện để cơ quan dân cử nắm được và thực hiện chức năng giám sát.
Đại biểu Cil Bri cũng nhấn mạnh, phân cấp, phân quyền trong quản lý đầu tư công phải gắn với năng lực, nguồn lực và trách nhiệm. Phân cấp không chỉ đơn thuần là chuyển giao thẩm quyền mà phải đi cùng năng lực tổ chức thực hiện, nguồn lực và cơ chế kiểm soát trách nhiệm. Đặc biệt, đối với cấp xã, đại biểu đề nghị thiết kế cơ chế phân bổ phù hợp với năng lực thực tế của từng địa phương, không áp dụng một cơ chế chung khi điều kiện cán bộ chuyên môn và năng lực quản lý dự án giữa các xã còn khác nhau.
Đại biểu đề nghị làm rõ hơn thẩm quyền của cơ quan dân cử khi tích hợp các kế hoạch. Theo đại biểu, những vấn đề mang tính điều hành có thể được tăng tính linh hoạt, nhưng những nội dung làm thay đổi mục tiêu lớn, tổng mức vốn, cơ cấu nguồn lực và các ưu tiên đầu tư đã được cơ quan dân cử quyết định thì phải thuộc thẩm quyền xem xét, quyết định của cơ quan dân cử.
Đối với điều chỉnh dự toán và chuyển nguồn, đại biểu đề nghị bảo đảm cân đối ngân sách, không làm thay đổi mục tiêu lớn, cơ cấu và tỷ lệ chi đầu tư phát triển đã được quyết định trong kế hoạch tài chính 5 năm. Đặc biệt, cần quy định rõ giới hạn điều chỉnh giữa chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên, đồng thời xác định thời điểm, điều kiện và trách nhiệm giải trình khi điều chỉnh dự toán, qua đó hạn chế tình trạng điều chỉnh quá muộn dẫn đến khó giải ngân và phát sinh chuyển nguồn.
Liên quan việc chuyển nguồn chi đầu tư công và xử lý dự toán cuối năm, đại biểu Cil Bri đề nghị thu hẹp các trường hợp được chuyển nguồn; chỉ áp dụng đối với những dự án có nguyên nhân khách quan, đã hoàn thành các điều kiện cần thiết và có khả năng giải ngân trong thời gian tiếp theo.
