Bộ Tài chính ban hành danh mục 16 nhiệm vụ khoa học và công nghệ thực hiện năm 2027

Bộ Tài chính vừa phê duyệt danh mục đặt hàng tuyển chọn 16 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ thực hiện năm 2027. Ảnh AI minh họa.

Theo Quyết định số 2458/QĐ-BTC, Bộ Tài chính phê duyệt danh mục đặt hàng tuyển chọn nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ thực hiện năm 2027. Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính được giao thông báo rộng rãi danh mục, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân đăng ký tham gia tuyển chọn theo quy định.

Danh mục gồm 16 nhiệm vụ, thời gian thực hiện dự kiến 12 tháng đối với từng nhiệm vụ. Mức trần kinh phí cho mỗi nhiệm vụ từ 370 triệu đồng đến 400 triệu đồng, tổng cộng 6,16 tỷ đồng. Phạm vi nghiên cứu khá rộng, gắn với những vấn đề đang đặt ra trong quản lý tài chính và yêu cầu hoàn thiện chính sách trong giai đoạn mới.

Tập trung vào những vấn đề mới của quản lý tài chính

Một trong những nhóm nhiệm vụ đáng chú ý liên quan đến ứng dụng công nghệ và dữ liệu trong quản lý. Bộ Tài chính đặt hàng nghiên cứu ứng dụng Blockchain trong quản lý thuế và chống gian lận thuế tại Việt Nam, hướng tới đề xuất mô hình, giải pháp, lộ trình triển khai phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế, tăng tính minh bạch và giảm thất thu ngân sách.

Cùng với lĩnh vực thuế, công nghệ chuỗi khối cũng được đặt trong bài toán quản lý mua sắm công. Một nhiệm vụ sẽ nghiên cứu cơ chế tăng cường minh bạch, truy vết và giám sát đấu thầu trong mua sắm công dựa trên Blockchain, qua đó đề xuất mô hình, cơ chế và giải pháp triển khai, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công, phòng chống thất thoát, lãng phí.

Dữ liệu cũng trở thành trọng tâm trong nhiệm vụ hiện đại hóa hệ thống thu thập và xử lý giá tiêu dùng. Nghiên cứu dự kiến xây dựng giải pháp dựa trên nền tảng tích hợp dữ liệu hành chính, dữ liệu bán lẻ và các nguồn dữ liệu số khác, hướng tới nâng cao chất lượng, tính kịp thời, độ bao phủ và hiệu quả biên soạn các chỉ tiêu giá tiêu dùng.

Thiết kế có sự hỗ trợ của AI.

Đối với thị trường tài chính, danh mục dành nhiều nhiệm vụ cho những lĩnh vực mới hoặc đang đặt ra yêu cầu hoàn thiện khuôn khổ quản lý. Trong đó có nghiên cứu tác động của tài sản mã hóa đến thị trường tài chính, từ đó đề xuất khung pháp lý, mô hình đánh giá, giải pháp quản lý, giám sát và kiểm soát rủi ro đối với thị trường tài sản mã hóa.

Bộ Tài chính cũng đặt hàng nghiên cứu hoàn thiện khung chính sách thử nghiệm có kiểm soát đối với đổi mới tài chính trong lĩnh vực chứng khoán tại Việt Nam. Nhiệm vụ tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận, kinh nghiệm quốc tế về xây dựng, vận hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, làm cơ sở đề xuất hoàn thiện chính sách phù hợp với điều kiện trong nước.

Một nhiệm vụ khác hướng tới xây dựng mô hình giám sát dựa trên rủi ro đối với các tổ chức kinh doanh chứng khoán nhằm đáp ứng yêu cầu nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam. Song song với đó là nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí cảnh báo sớm rủi ro trái phiếu doanh nghiệp từ dữ liệu công khai để phục vụ hoạt động giám sát thị trường vốn.

Ở một hướng nghiên cứu dài hạn hơn, danh mục đặt ra nhiệm vụ hoàn thiện chính sách đầu tư quỹ hưu trí nhằm thúc đẩy phát triển thị trường tài chính. Trọng tâm là nghiên cứu cơ sở lý luận, thực trạng, kinh nghiệm quốc tế, từ đó đề xuất giải pháp bảo đảm hoạt động đầu tư quỹ hưu trí an toàn, hiệu quả, bền vững và hỗ trợ sự phát triển của thị trường tài chính.

Mở rộng nghiên cứu phục vụ hoạch định chính sách

Bên cạnh thị trường tài chính và công nghệ, các nhiệm vụ năm 2027 dành sự quan tâm đáng kể tới những động lực phát triển mới. Trong lĩnh vực tài chính xanh, Bộ Tài chính đặt hàng nghiên cứu giải pháp tài chính thúc đẩy hệ sinh thái tài chính xanh, trên cơ sở đánh giá thực trạng trong nước và kinh nghiệm quốc tế về thực thi các công cụ tài chính liên quan.

Đối với khu vực doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, một nhiệm vụ tập trung nghiên cứu chính sách phát triển thị trường vốn đầu tư mạo hiểm hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo ở Việt Nam. Nghiên cứu sẽ đánh giá thực trạng thị trường, tham khảo kinh nghiệm các nước, từ đó đề xuất chính sách phát triển kênh vốn phù hợp cho nhóm doanh nghiệp này.

Danh mục cũng đề cập những vấn đề gắn với biến đổi cơ cấu dân số. Bộ Tài chính đặt hàng xây dựng bộ chỉ tiêu đo lường đóng góp của kinh tế bạc đối với tăng trưởng và phát triển bền vững ở Việt Nam, qua đó cung cấp căn cứ phục vụ hoạch định chính sách thích ứng với già hóa dân số và khai thác tiềm năng của nền kinh tế bạc.

Cùng với đó là nhiệm vụ nghiên cứu đổi mới cơ chế, chính sách thúc đẩy sử dụng lao động ứng phó với già hóa dân số ở Việt Nam. Nội dung nghiên cứu sẽ đánh giá thực trạng cơ chế, chính sách hiện hành, tham khảo kinh nghiệm quốc tế về chính sách tài chính khuyến khích sử dụng lao động, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp với bối cảnh trong nước.

Trong lĩnh vực bảo hiểm, nhiệm vụ đặt ra là hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu thống kê trong bối cảnh kinh tế số. Hệ thống chỉ tiêu được nghiên cứu theo hướng hiện đại, đồng bộ, phục vụ quản lý nhà nước, giám sát thị trường bảo hiểm, hoạch định chính sách và khai thác dữ liệu cho mục tiêu phát triển bền vững của ngành bảo hiểm đến năm 2030.

Một hướng nghiên cứu khác liên quan trực tiếp đến chất lượng hoạt động của ngành Tài chính là xây dựng hệ thống đo lường chất lượng thực thi công vụ dựa trên mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp. Nhiệm vụ hướng tới xây dựng bộ công cụ, chỉ số và cơ chế đánh giá, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, phục vụ cải cách hành chính và nâng cao chất lượng thực thi công vụ.

Danh mục năm 2027 còn có nhiệm vụ xây dựng, đo lường bộ chỉ số cảnh báo sớm rủi ro suy giảm tài chính quốc gia theo chu kỳ và nghiên cứu các vấn đề liên quan đến các hiệp định đầu tư của Việt Nam. Đây là những nghiên cứu hướng tới cung cấp thêm cơ sở khoa học cho quản lý rủi ro, hoạch định và hoàn thiện chính sách trong bối cảnh mới.

Với 16 nhiệm vụ trải rộng từ công nghệ, thuế, chứng khoán, tài sản mã hóa đến tài chính xanh, bảo hiểm, dân số và đầu tư, danh mục đặt hàng năm 2027 cho thấy trọng tâm nghiên cứu gắn khá sát với những yêu cầu mới của ngành Tài chính. Kết quả nghiên cứu được định hướng phục vụ trực tiếp cho quá trình hoàn thiện chính sách, đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả quản trị trong từng lĩnh vực.