Áp lực tỷ giá ngắn hạn tăng lên, nền tảng vĩ mô vẫn mở dư địa ổn định

Theo VNDirect, rủi ro tỷ giá cần được theo dõi.

Tỷ giá đã nhích tăng

Sáng 9/3/2026, tỷ giá trung tâm giữa VND và USD do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố ở mức 25.059 VND/USD, tăng 2 đồng so với ngày 6/3.

Tại các ngân hàng thương mại, giá USD cũng có xu hướng tăng nhẹ. Vietcombank niêm yết USD ở mức 26.031 VND/USD mua vào và 26.311 VND/USD bán ra, cùng tăng 2 đồng ở cả 2 chiều so với phiên trước. Trong khi đó, BIDV điều chỉnh tăng 6 đồng ở chiều mua vào lên 26.035 VND/USD, còn giá bán ra giữ nguyên ở mức 26.309 VND/USD.

Diễn biến này phản ánh phần nào xu hướng của thị trường quốc tế. Trên thị trường quốc tế, chỉ số USD Index (DXY) – thước đo sức mạnh của đồng bạc xanh so với rổ 6 đồng tiền chủ chốt – đang đứng ở mức 98,86 điểm. Trong tuần trước, chỉ số này đã tăng mạnh và có thời điểm lên mức cao nhất trong khoảng 4 tháng, tiến sát ngưỡng tâm lý quan trọng 100 điểm sớm hơn so với dự báo của nhiều nhà phân tích.

Sự phục hồi của đồng USD diễn ra trong bối cảnh tâm lý phòng thủ gia tăng trên các thị trường tài chính toàn cầu khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang. Các cuộc tấn công liên quan đến Mỹ, Israel và Iran đã làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng, khiến dòng vốn quốc tế có xu hướng quay trở lại các tài sản an toàn, trong đó có đồng USD.

Ngay khi xung đột tại Trung Đông có dấu hiệu leo thang, dòng tiền toàn cầu đã phản ứng rất nhanh. Chỉ số DXY tăng khoảng 1,6% trong giai đoạn từ ngày 2 đến 8/3/2026 và tiệm cận mốc 99,2 điểm. Tại thị trường trong nước, giá USD chính thức cũng nhích lên khoảng 0,3% trong 4 phiên gần nhất, giao dịch quanh vùng 25.974 – 26.304 đồng/USD.

Tại họp báo Chính phủ cách đây ít hôm, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết căng thẳng tại Trung Đông đã khiến giá dầu thế giới tăng mạnh, khoảng 8–13% chỉ trong vài ngày, qua đó tạo thêm áp lực lên lạm phát toàn cầu. Trong bối cảnh này, nhiều ngân hàng trung ương lớn đang thận trọng hơn với kế hoạch giảm lãi suất, thậm chí một số tổ chức còn phát tín hiệu về khả năng tăng lãi suất sớm trong tháng 3 để kiểm soát lạm phát, tạo sức ép lên tỷ giá và thị trường tiền tệ trong nước, nên tỷ giá đã nhích lên.

Diễn biến tỷ giá một số đồng tiền trong khu vực từ đầu năm 2026.

Cũng về vấn đề này, PGS.TS. Nguyễn Văn Phương - chuyên gia kinh tế thuộc Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, tỷ giá trong thời gian tới sẽ chịu tác động đan xen của 3 yếu tố lớn, bao gồm xung đột Trung Đông, kỳ vọng chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và triển vọng tăng trưởng – lạm phát toàn cầu.

Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Phương, trong bối cảnh bất ổn gia tăng, đồng USD thường được hưởng lợi nhờ vai trò tài sản trú ẩn. Trong ngắn hạn, thị trường ngoại hối thường trải qua 2 giai đoạn phản ứng sau khi xung đột bùng nổ. Giai đoạn đầu xuất hiện ngay khi căng thẳng leo thang, khi tâm lý lo ngại rủi ro khiến dòng tiền toàn cầu đổ vào các tài sản an toàn như USD. Khi đó, đồng tiền của những quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng hoặc nằm gần khu vực xung đột có thể chịu áp lực giảm giá.

Giai đoạn thứ hai thường xuất hiện khi thị trường bắt đầu đánh giá rõ hơn quy mô và mức độ lan rộng của xung đột. Nếu căng thẳng không leo thang thêm, dòng tiền có thể quay trở lại các tài sản rủi ro hơn như cổ phiếu hay tiền tệ của các nền kinh tế mới nổi, khiến USD dần hạ nhiệt. Ngược lại, nếu chiến sự kéo dài và làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, nguy cơ suy thoái đi kèm lạm phát cao có thể xuất hiện, qua đó tiếp tục hỗ trợ đồng USD trong một khoảng thời gian nhất định.

Vẫn trong kiểm soát nhờ điều hành tỷ giá linh hoạt

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng yếu tố có ảnh hưởng quyết định hơn đối với xu hướng trung hạn của đồng USD vẫn là chính sách tiền tệ của Mỹ. Theo báo cáo mới đây của Công ty Chứng khoán VNDirect, biến số quan trọng nhất đối với thị trường ngoại hối hiện nay nằm ở phản ứng của Fed trước rủi ro lạm phát.

VNDirect cho rằng, trong ngắn hạn, đồng USD có thể tăng giá nhờ vai trò tài sản trú ẩn an toàn và việc Mỹ là quốc gia xuất khẩu ròng năng lượng. Bên cạnh đó, lo ngại rủi ro lạm phát có thể khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trì hoãn việc cắt giảm lãi suất điều hành, qua đó hỗ trợ xu hướng tăng của đồng bạc xanh.

Nhưng trong trung hạn, đồng USD được đánh giá sẽ chịu tác động trái chiều từ nhiều yếu tố. Một mặt, việc Fed trì hoãn hạ lãi suất do nguy cơ lạm phát tiềm ẩn có thể tiếp tục hỗ trợ đồng USD. Mặt khác, nếu xung đột leo thang và kéo dài, rủi ro lạm phát gia tăng có thể làm suy giảm sức mua của người tiêu dùng Mỹ và làm chậm lại đà tăng trưởng kinh tế, từ đó tạo sức ép ngược lên đồng USD. Ngoài ra, đồng bạc xanh cũng chịu tác động suy yếu từ các yếu tố mang tính dài hạn như xu hướng giảm phụ thuộc của thương mại toàn cầu và dự trữ ngoại hối các nước vào USD, cùng với những lo ngại kéo dài về thâm hụt ngân sách và nợ công lớn của Mỹ.

Báo cáo tiền tệ của Công ty Chứng khoán MB (MBS) cũng nhận định, triển vọng tỷ giá năm 2026 được đánh giá chịu tác động đan xen từ nhiều yếu tố. Một mặt, xu hướng suy yếu của USD do sự phân hóa chính sách tiền tệ giữa các nền kinh tế lớn có thể hỗ trợ VND, khi chỉ số DXY được dự báo giảm về quanh 95 điểm từ giữa năm. Sự phục hồi của các đồng tiền chủ chốt và việc chênh lệch lãi suất thu hẹp cũng có thể tạo điều kiện thuận lợi cho các đồng tiền mới nổi, trong đó có VND.

Tuy nhiên, áp lực vẫn tồn tại khi nhu cầu USD trong nước cao, nhập khẩu tăng theo chu kỳ mở rộng sản xuất và khả năng nhập khẩu vàng gia tăng. MBS dự bao, tỷ giá năm 2026 tăng khoảng 2,5 - 3%.

Nhưng theo các chuyên gia, một số yếu tố nền tảng của kinh tế Việt Nam vẫn được đánh giá là hỗ trợ ổn định tỷ giá. Đó là nguồn cung ngoại tệ từ giải ngân FDI ổn định cùng với thặng dư thương mại hàng hóa, cũng như dự trữ ngoại hối ổn định và các công cụ điều hành của NHNN. Do đó, thị trường tiền tệ trong nước được đánh giá vẫn nằm trong tầm kiểm soát, ngay cả khi các cú sốc từ bên ngoài tiếp tục xuất hiện trong ngắn hạn.