 |
| Tỷ giá hạ nhiệt đáng kể trong tháng đầu năm 2026. Ảnh: Internet |
Theo Báo cáo tình hình kinh tế – xã hội tháng 01/2026 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số giá USD trên thị trường thế giới tính đến ngày 29/01/2026 chỉ đạt 98,1 điểm, giảm 0,21% so với tháng trước.
Nguyên nhân chủ yếu do kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ điều chỉnh theo hướng nới lỏng chính sách tiền tệ trong năm 2026, làm giảm sức hấp dẫn của các tài sản định giá bằng USD. Bên cạnh đó, lợi suất trái phiếu Mỹ có xu hướng hạ nhiệt, dòng vốn đầu tư dịch chuyển sang các thị trường và đồng tiền khác, trong khi một số đồng tiền chủ chốt như Euro và Yên Nhật phục hồi tương đối.
Trong nước, chỉ số giá USD tháng 1 giảm 0,29% so với tháng trước, dù vẫn tăng 3,18% so với cùng kỳ, phản ánh xu hướng điều chỉnh mang tính ngắn hạn sau giai đoạn USD tăng mạnh trong năm 2025.
Sang đến giữa tháng 02/2025, trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán dài ngày, ghi nhận trên thị trường cho thấy, tỷ giá trung tâm ở mức quanh 25.050 VND/USD, không thay đổi so với phiên trước đó. Tỷ giá mua giao ngay được niêm yết ở mức 23.848 VND/USD, cao hơn 50 đồng so với tỷ giá sàn. Tỷ giá bán giao ngay được niêm yết ở mức 26.252 VND/USD, thấp hơn 50 đồng so với tỷ giá trần.
 |
| Diễn biến tỷ giá USD/VND và chỉ số DXY. |
Theo phân tích tại Báo cáo trái phiếu – tiền tệ tháng 02/2026 của Công ty Chứng khoán VNDirect, nền tảng hỗ trợ lớn nhất cho tỷ giá USD/VND hiện nay là sự suy yếu tương đối của đồng bạc xanh.
Các dữ liệu kinh tế Mỹ cho thấy nền kinh tế đang hạ nhiệt có kiểm soát, với lạm phát giảm chậm nhưng ổn định, thị trường lao động không còn quá “nóng” và tiêu dùng có dấu hiệu chững lại. Trên cơ sở đó, Fed đã quyết định giữ nguyên vùng lãi suất mục tiêu 3,50 - 3,75% trong cuộc họp cuối tháng 1/2026, sau 3 lần cắt giảm liên tiếp kể từ tháng 9/2025.
Kịch bản cơ sở mà thị trường đang kỳ vọng là Fed sẽ tiếp tục cắt giảm khoảng 50 điểm cơ bản trong cả năm 2026, đưa lãi suất về vùng 3,00 - 3,25%, với thời điểm cắt giảm đầu tiên nhiều khả năng rơi vào tháng 06/2026. Dù lộ trình nới lỏng có phần chậm hơn kỳ vọng trước đó, việc USD không còn dư địa tăng mạnh đã giúp giảm đáng kể áp lực lên các đồng tiền của thị trường mới nổi, trong đó có VND.
Thực tế cho thấy, tỷ giá USD/VND đã giảm khoảng 1,3% trong tháng 01/2026, xuống dưới ngưỡng 26.000 VND/USD. Theo VNDirect, tỷ giá liên ngân hàng cuối tháng 01 đã lùi về quanh 25.950 VND/USD – mức thấp nhất kể từ giữa năm 2025.
Đáng chú ý, với diễn biến hiện tại, khả năng cao một lượng hợp đồng hoán đổi USD kỳ hạn 180 ngày do Ngân hàng Nhà nước bán ra từ cuối tháng 8/2025, với giá thực hiện 26.660 VND/USD, sẽ không được thực hiện khi đáo hạn vào cuối tháng 02/2026. Điều này đồng nghĩa với việc áp lực cung USD từ phía Ngân hàng Nhà nước trong ngắn hạn là không lớn.
Ở góc nhìn khác, báo cáo thị trường tiền tệ của MBS Research đánh giá diễn biến đầu năm 2026 là một “khởi đầu tích cực” của tỷ giá USD/VND. Đồng USD suy yếu mạnh khi chỉ số DXY (chỉ số đo lường sức mạnh đồng USD với một số đồng tiền chủ chốt) rơi về vùng thấp nhất trong gần 4 năm, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và những tín hiệu cho thấy chính quyền Mỹ chấp nhận một đồng USD yếu hơn để hỗ trợ thương mại. Nhờ đó, tỷ giá trong nước đồng loạt giảm ở cả thị trường chính thức và tự do.
Theo MBS Research, xu hướng suy yếu của DXY nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn trong năm 2026 do sự phân hóa chính sách tiền tệ giữa Mỹ và các nền kinh tế lớn khác. Khi chênh lệch lãi suất thu hẹp, các đồng tiền của thị trường mới nổi, bao gồm VND, sẽ được hưởng lợi tương đối.
 |
| Nguồn: VCBS |
Báo cáo vĩ mô tháng 01/2026 của Công ty Chứng khoán VCBS cho rằng, nguồn cung ngoại tệ đang dần cải thiện. Dòng tiền kiều hối thường tăng mạnh trước Tết Nguyên đán, trong khi giá vàng thế giới điều chỉnh giảm sâu từ vùng đỉnh đã làm giảm nhu cầu nắm giữ USD cho các giao dịch vàng phi chính thức.
Bên cạnh đó, tâm lý thị trường được củng cố sau khi các định hướng phát triển và điều hành vĩ mô được làm rõ, góp phần hạn chế các hoạt động đầu cơ ngoại tệ ngắn hạn.
VCBS dự báo tỷ giá USD/VND trong những tháng tiếp theo có thể tiếp tục xu hướng điều chỉnh giảm nhẹ, song biên độ sẽ không lớn như giai đoạn đầu năm. Đây được xem là dư địa thuận lợi để NHNN tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ ổn định, hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao hơn trong năm 2026.
Dù vậy, các tổ chức phân tích cũng lưu ý rằng rủi ro 2 chiều vẫn hiện hữu. Theo VNDirect và MBS, căng thẳng địa chính trị toàn cầu, biến động giá vàng và nhu cầu nhập khẩu phục vụ mở rộng sản xuất có thể khiến áp lực tỷ giá quay trở lại trong những thời điểm nhất định.
Tuy nhiên, xét tổng thể, với nền tảng thặng dư thương mại, giải ngân FDI duy trì tích cực và dự trữ ngoại hối ở mức an toàn, khả năng tỷ giá biến động mạnh là không cao.
Chia sẻ thêm, PGS. TS. Nguyễn Hữu Huân - Trưởng bộ môn Thị trường tài chính, Khoa Ngân hàng, Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) cho rằng, điều hành tỷ giá trong giai đoạn tới cần tiếp tục được đặt trong tổng thể mục tiêu ổn định vĩ mô. Việc phối hợp linh hoạt giữa công cụ tỷ giá, dự trữ ngoại hối và quản lý kỳ vọng thị trường sẽ giúp “khóa” rủi ro lạm phát nhập khẩu và giữ ổn định tâm lý.
Trong bối cảnh Fed và các yếu tố bên ngoài còn khó lường, cách tiếp cận linh hoạt, có kiểm soát của NHNN vẫn là chìa khóa để giảm sốc và duy trì niềm tin vào đồng nội tệ.
