TP. Hồ Chí Minh: Xã, phường nào giải ngân kém, xem xét chuyển vốn cho địa phương khác

Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh chủ trì phiên họp, chỉ đạo giải ngân vốn đầu tư công. Ảnh: T.H

Giải ngân gần 25.000 tỷ đồng, cao hơn cùng kỳ năm trước

Chiều 4/6, chỉ đạo tại phiên họp đánh giá tình hình kinh tế - xã hội tháng 5, 5 tháng đầu năm và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm tháng 6/2026 của UBND TP. Hồ Chí Minh, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được cho biết, kết quả giải ngân vốn đầu tư công của TP. Hồ Chí Minh còn thấp. Do đó, ông chỉ đạo Thành phố tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về mặt bằng, thủ tục đầu tư, tổ chức bộ máy và đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm. Đặc biệt, trong thời gian tới nếu phường, xã nào không tiến triển về kết quả giải ngân, kiên quyết chuyển vốn cho các địa phương khác, nhằm tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế 2 con số.

Báo cáo tại cuộc họp, Giám đốc Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh Hoàng Vũ Thảnh cho biết, giải ngân vốn đầu tư công được Thành phố xác định là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng hàng đầu nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hoàn thiện hệ thống hạ tầng phục vụ phát triển.

Theo Quyết định số 2691/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước năm 2026 giao cho TP. Hồ Chí Minh là 147.599 tỷ đồng.

Đến nay, tổng số vốn đã được Thành phố giao và phân bổ chi tiết đạt 129.199 tỷ đồng, tương đương 87,5% kế hoạch vốn được giao. Phần vốn dự phòng 18.400 tỷ đồng đang được Sở Tài chính phối hợp các đơn vị liên quan hoàn thiện hồ sơ trình HĐND Thành phố xem xét phân bổ trong kỳ họp gần nhất.

Theo báo cáo sơ bộ của Kho bạc Nhà nước khu vực II, tính đến hết ngày 31/5/2026, TP. Hồ Chí Minh đã giải ngân được 24.918 tỷ đồng, đạt 16,9% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao. Nếu không tính khoản tiết kiệm 5% kế hoạch vốn ngân sách địa phương (dự kiến đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng), tỷ lệ giải ngân đạt 17,7%.

Trong đó, vốn ngân sách trung ương giải ngân đạt 337,7 tỷ đồng, tương đương 9,6% kế hoạch; vốn ngân sách địa phương giải ngân đạt 24.581 tỷ đồng, tương đương 17,1% kế hoạch.

Giám đốc Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh Hoàng Vũ Thảnh báo cáo tại phiên họp.

Đáng chú ý, kết quả này đã có sự cải thiện rõ rệt so với cùng kỳ năm 2025. Tỷ lệ giải ngân tăng từ 11% lên 16,9%, tương đương mức tăng 5,9 điểm phần trăm, cho thấy những nỗ lực của Thành phố trong công tác điều hành và tháo gỡ khó khăn cho các dự án.

Riêng lĩnh vực bồi thường, giải phóng mặt bằng - một trong những khâu then chốt quyết định tiến độ dự án - ghi nhận kết quả tích cực. Tổng vốn bố trí cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng năm 2026 là hơn 34.452 tỷ đồng, trong đó đã giải ngân trên 12.341 tỷ đồng, đạt 35,82%.

Nhiều điểm nghẽn cần tháo gỡ

Mặc dù kết quả giải ngân có chuyển biến tích cực, lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh đánh giá tiến độ hiện nay vẫn chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra.

Một trong những nguyên nhân quan trọng là quá trình sắp xếp, tổ chức lại hệ thống quản lý dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn. Trong 5 tháng đầu năm, Thành phố triển khai hợp nhất các ban quản lý dự án chuyên ngành và tổ chức lại hàng chục ban quản lý dự án khu vực, ban bồi thường giải phóng mặt bằng và các đơn vị liên quan.

Quá trình chuyển tiếp này phát sinh nhiều vướng mắc về thủ tục, cơ chế sử dụng con dấu, bàn giao hồ sơ, phân định trách nhiệm giữa các đơn vị cũ và mới. Không ít dự án đã có khối lượng thi công ngoài hiện trường nhưng chưa thể hoàn tất thủ tục thanh toán, dẫn đến chậm giải ngân.

Bên cạnh đó, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Nhiều dự án vẫn đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục đầu tư, lập thiết kế, thẩm định dự toán và lựa chọn nhà thầu nên chưa phát sinh khối lượng thanh toán lớn.

Các khó khăn như bồi thường giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật, thủ tục pháp lý về bãi đổ đất bùn hay tranh chấp hợp đồng quốc tế vẫn tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án.

Đáng chú ý, diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, đặc biệt là xung đột kéo dài tại Trung Đông, đang trực tiếp đẩy chi phí vận tải, năng lượng và nguyên vật liệu xây dựng lên cao. Nguồn cung chưa ổn định khiến nhiều chủ đầu tư và nhà thầu gặp khó khăn trong việc lập dự toán và tổ chức thi công.

Đề xuất điều chuyển gần 8.000 tỷ đồng vốn

Để tạo bước đột phá trong những tháng tới, TP. Hồ Chí Minh đang triển khai hàng loạt giải pháp quyết liệt. Theo đó, Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh đã đề xuất điều chuyển 7.719 tỷ đồng từ các dự án chưa có khả năng giải ngân ngay sang các dự án có nhu cầu vốn cấp bách, đặc biệt là các dự án bồi thường giải phóng mặt bằng và sửa chữa trường học chuẩn bị cho năm học mới.

Tuy nhiên, lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh yêu cầu rà soát thường xuyên tiến độ từng dự án để điều chuyển vốn linh hoạt, tránh tình trạng vốn nằm chờ trong khi nhiều dự án khác thiếu nguồn lực triển khai.

Theo rà soát của Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh, trong tháng 6 sẽ có 14 dự án trọng điểm với tổng số vốn dự kiến giải ngân khoảng 13.241 tỷ đồng, giúp tỷ lệ giải ngân toàn Thành phố tăng thêm khoảng 9 điểm phần trăm.

TP. Hồ Chí Minh triển khai loạt giải pháp đẩu nhanh tốc độ giải ngân vốn đầu tư công. Ảnh: T.H

Nổi bật trong số này là các dự án thuộc đường Vành đai 4 với tổng giá trị giải ngân dự kiến gần 7.000 tỷ đồng; dự án bồi thường, tái định cư phục vụ mở rộng Quốc lộ 1 đoạn qua huyện Bình Chánh với hơn 2.586 tỷ đồng; tuyến metro số 2 Bến Thành - Tham Lương với khoảng 1.600 tỷ đồng.

Ngoài ra còn có nhiều dự án quan trọng khác như mua sắm trang thiết bị cho Bệnh viện Đa khoa khu vực Thủ Đức, Bệnh viện Đa khoa khu vực Củ Chi, dự án Vệ sinh môi trường TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2 và dự án cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Mộc Bài. Với khối lượng giải ngân dự kiến trong tháng 6, TP. Hồ Chí Minh kỳ vọng tỷ lệ giải ngân 6 tháng đầu năm sẽ đạt từ 26% trở lên.

Thành phố đặt mục tiêu giải ngân 40% kế hoạch trong quý II, 70% trong quý III và phấn đấu hoàn thành 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026.