TP. Hồ Chí Minh chế tài mạnh với đơn vị giải ngân đầu tư công chậm, kể cả rút “thẻ đỏ”

Đại diện UBND TP. Hồ Chí Minh báo cáo với Đoàn công tác Chính phủ về tình hình giải ngân đầu tư công. Ảnh: VP

Giải ngân cao hơn cùng kỳ năm 2025 nhưng chưa đạt mục tiêu 40% đề ra

Nội dung trên được Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được nêu trong báo cáo phục vụ buổi làm việc với Đoàn công tác Chính phủ do Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc làm Trưởng đoàn về tình hình thực hiện đầu tư công, tăng trưởng kinh tế và các dự án trọng điểm của thành phố. Cuộc họp có Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận tham dự cùng lãnh đạo một số Bộ, ngành.

Theo Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được, năm 2026, thành phố được Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch vốn đầu tư công 147.599 tỷ đồng, chiếm khoảng 18% tổng kế hoạch vốn đầu tư công cả nước. Đây là quy mô vốn rất lớn, đặt ra áp lực không nhỏ đối với công tác tổ chức thực hiện và giải ngân.

Đến hết tháng 6/2026, tổng vốn giải ngân đạt 51.637 tỷ đồng, tương đương 35% kế hoạch vốn được giao. Lãnh đạo thành phố nhận định, mặc dù chưa đạt mục tiêu 40% đề ra, kết quả này vẫn cao hơn cùng kỳ năm 2025 (tăng từ 30,9% lên 35%), phản ánh sự chuyển biến tích cực trong công tác chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện giải ngân vốn đầu tư công của thành phố trong bối cảnh quy mô vốn được giao rất lớn.

Một trong những động lực quan trọng của công tác giải ngân là việc hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn của thành phố đang được triển khai đồng thời.

Theo báo cáo, hiện có 8 dự án trọng điểm thuộc Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án quan trọng quốc gia ngành giao thông vận tải. Trong đó, 5 dự án do thành phố làm cơ quan chủ quản gồm đường Vành đai 3, đường Vành đai 4, cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Mộc Bài, cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành và dự án thành phần 3 cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu. Ba dự án còn lại do Bộ Xây dựng hoặc Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) làm chủ quản, thành phố phối hợp thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Trong đó, đường Vành đai 3, công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành 100%. Giá trị xây lắp đạt khoảng 78% đối với dự án thành phần 1 và khoảng 70% đối với dự án thành phần 5. Ở dự án cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Mộc Bài, toàn bộ 4 dự án thành phần đã được phê duyệt. Tỷ lệ giải phóng mặt bằng đạt khoảng 75% trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh và 98% tại Tây Ninh. Tuyến chính đã được khởi công ngày 1/7/2026.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được báo cáo về tình hình giải ngân vốn đầu tư công. Ảnh: VP

Song song với hệ thống đường bộ, TP. Hồ Chí Minh cũng đang triển khai chương trình phát triển đường sắt đô thị quy mô lớn với 10 tuyến metro. Trong đó, tuyến Metro Bến Thành - Tham Lương đã khởi công từ tháng 1/2026, còn tuyến Bến Thành - Thủ Thiêm khởi công theo hình thức PPP từ tháng 4/2026. Thành phố cũng đang chuẩn bị đầu tư 8 tuyến khác, hướng tới mục tiêu đưa ít nhất 4 tuyến vào khai thác trước năm 2030.

Đánh giá tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho rằng áp lực tăng trưởng trong những tháng cuối năm vẫn rất lớn. Vì vậy, TP. Hồ Chí Minh cần tiếp tục đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, kích thích tiêu dùng và giảm chi phí cho nền kinh tế.

Bộ Tài chính sẽ phối hợp với thành phố rà soát các cơ chế, chính sách tài chính - ngân sách nhằm tạo thêm dư địa phát triển. Đồng thời, Trung ương sẽ hỗ trợ kinh phí để thành phố đầu tư các dự án trọng điểm kết nối sân bay Long Thành giai đoạn 2026-2030.

Chế tài nghiêm với người đứng đầu và đơn vị chậm trễ

Để hoàn thành mục tiêu giải ngân tối thiểu 70% kế hoạch vào cuối quý III và 100% kế hoạch trong cả năm, TP. Hồ Chí Minh đang xây dựng hàng loạt giải pháp quyết liệt hơn, trong đó nổi bật là tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong thực hiện đầu tư công.

Theo Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được, Thành phố sẽ xây dựng kế hoạch giải ngân theo từng tháng, từng quý đối với từng dự án; tăng cường kiểm tra hiện trường và tổ chức các cuộc giao ban chuyên đề định kỳ để tháo gỡ khó khăn.

Điểm mới đáng chú ý là kết quả giải ngân sẽ được gắn trực tiếp với việc đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu cơ quan, đơn vị. Thành phố sẽ áp dụng hệ thống chỉ số đánh giá hiệu quả (KPI), đồng thời triển khai cơ chế cảnh báo “thẻ vàng”, “thẻ đỏ” đối với các đơn vị có tiến độ giải ngân chậm.

Những đơn vị không hoàn thành nhiệm vụ sẽ bị công khai kết quả giải ngân, kiểm điểm trách nhiệm. Thành phố cũng kiên quyết điều chuyển hoặc thay thế cán bộ thiếu trách nhiệm, né tránh hoặc đùn đẩy công việc.

Một dự án có sử dụng vốn đầu tư công vừa khởi động. Ảnh: Phạm Thọ

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, thủ tục và mặt bằng. Thành phố sẽ tập trung xử lý dứt điểm các vướng mắc liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, chuyển mục đích sử dụng đất, di dời hạ tầng kỹ thuật, nguồn vật liệu xây dựng, cấp phép khai thác mỏ, đấu thầu và các thủ tục đầu tư.

Đối với các thủ tục đủ điều kiện, TP. Hồ Chí Minh sẽ thực hiện theo cơ chế “làm song song” nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án, đồng thời chủ động phối hợp với các bộ, ngành để tháo gỡ những khó khăn vượt thẩm quyền.

Thành phố cũng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình trọng điểm bằng việc huy động tối đa nguồn lực, tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp”, làm việc xuyên ngày nghỉ đối với các hạng mục đủ điều kiện. Trọng tâm là các tuyến vành đai, cao tốc, đường sắt đô thị, 4 dự án BOT cửa ngõ, các công trình chống ngập, chỉnh trang đô thị, cải tạo rạch Xuyên Tâm và xử lý các dự án tồn đọng để sớm đưa vào khai thác, phát huy hiệu quả đầu tư.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được, cho hay thành phố sẽ phát động đợt thi đua 150 ngày nhằm tạo khí thế tăng tốc trong 6 tháng cuối năm; huy động mạnh mẽ cả nguồn lực đầu tư công và đầu tư tư nhân để tạo động lực tăng trưởng.