Cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hỗ trợ hiệu quả hoạt động của các thành phần kinh tế

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ cùng những thách thức ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển bền vững, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang hội tụ thành xu thế phát triển mới - chuyển đổi kép. Đây không chỉ là yêu cầu của quá trình hội nhập quốc tế mà còn là con đường tất yếu để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Bối cảnh này đặt ra trọng trách lớn đối với khu vực kinh tế nhà nước. Bài viết làm rõ vai trò của khu vực kinh tế nhà nước, những cơ hội và thách thức đặt ra trong bối cảnh mới; đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm hỗ trợ khu vực kinh tế nhà nước phát triển bền vững, tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và những chuyển dịch địa chính trị toàn cầu, Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử tiến vào “kỷ nguyên vươn mình” của dân tộc. Bài viết phân tích toàn diện tiến trình đổi mới của Hải quan Việt Nam giai đoạn 2025-2026 trên các phương diện: hoàn thiện thể chế pháp lý, tinh gọn bộ máy hành chính và tăng cường hạ tầng số. Bằng phương pháp phân tích thực tiễn và tổng hợp số liệu, nghiên cứu làm rõ vai trò chuyển dịch mang tính bước ngoặt của ngành Hải quan từ tư duy “quản lý” sang tư duy “phục vụ”, góp phần tối ưu hóa chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy hội nhập quốc tế sâu rộng. Bên cạnh đó, bài viết xác định các “nút thắt” hiện tại và đề xuất định hướng chiến lược hướng tới mục tiêu Hải quan thông minh vào năm 2030.

Thời gian qua, cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài chính chủ yếu tập trung vào cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục. Tuy nhiên, yêu cầu cải cách hiện nay là tái cấu trúc quy trình quản lý trên nền tảng dữ liệu và chuyển đổi số. Trọng tâm không chỉ là giảm thành phần hồ sơ, rút ngắn thời gian xử lý hay tinh giản quy trình trên giấy tờ, mà hướng tới đổi mới phương thức vận hành của cơ quan quản lý nhà nước, thực chất giảm chi phí giao dịch của nền kinh tế và khắc phục tình trạng người dân, doanh nghiệp phải cung cấp lặp lại cùng một thông tin cho nhiều cơ quan. Bài viết phân tích sự chuyển dịch trong cách tiếp cận cải cách thủ tục hành chính, làm rõ vai trò của dữ liệu trong tái cấu trúc quy trình quản lý và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong lĩnh vực tài chính.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ là khu vực có vị trí đặc biệt trong cấu trúc kinh tế Việt Nam: đông về số lượng, rộng về địa bàn, quan trọng về sinh kế và không thể thay thế trong việc nuôi dưỡng nguồn thu ngân sách ở cấp cơ sở. Song đây cũng là nhóm chủ thể có năng lực tài chính hạn chế, trình độ quản trị không đồng đều, khả năng tiếp cận kế toán, công nghệ và tư vấn pháp lý còn nhiều khó khăn.Giai đoạn 2025-2026 ghi nhận chuyển động chính sách đáng chú ý: Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15, Nghị quyết số 198/2025/QH15, Luật số 09/2026/QH16, các nghị quyết về giảm thuế giá trị gia tăng, gia hạn thuế, tiền thuê đất và Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 đã tạo nên một cấu trúc hỗ trợ đa tầng, kết hợp giữa giảm gánh nặng tài chính và cải cách phương thức quản trị thuế. Bài viết phân tích 7 nhóm giải pháp chủ yếu, đánh giá tác động tổng hợp và đề xuất kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả thực thi, theo hướng thuế không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là công cụ phát triển và chính thức hóa khu vực kinh tế tư nhân.

Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng, xuất khẩu, tạo việc làm và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam. Tuy nhiên, liên kết với doanh nghiệp trong nước, chuyển giao công nghệ, tỷ lệ nội địa hóa và năng lực lan tỏa vẫn còn hạn chế. Bài viết phân tích vai trò, những điểm nghẽn chủ yếu và đề xuất giải pháp chuyển từ thu hút vốn đầu tư nước ngoài đơn thuần sang kiến tạo nền tảng đầu tư chiến lược quốc gia, qua đó nâng cao chất lượng, hiệu quả và đóng góp của khu vực này đối với nền kinh tế.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững giai đoạn 2026-2030, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân trở thành yêu cầu cấp thiết. Bài viết phân tích những kết quả nổi bật trong công tác hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, cải thiện môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Kết quả cho thấy Chính phủ đã triển khai mạnh mẽ các giải pháp rà soát văn bản quy phạm pháp luật, cắt giảm điều kiện kinh doanh, đẩy mạnh chuyển đổi số, hỗ trợ tiếp cận vốn, đất đai và nguồn nhân lực chất lượng cao cho doanh nghiệp. Đồng thời, nhiều chỉ số quốc tế và trong nước như SDG, BREADY, LPI, SIPAS, PAR Index, PCI ghi nhận sự cải thiện tích cực của môi trường kinh doanh Việt Nam. Tuy nhiên, vẫn tồn tại những hạn chế liên quan đến tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, chất lượng thực thi thủ tục hành chính, năng lực chuyển đổi số và khả năng tiếp cận nguồn lực của doanh nghiệp tư nhân. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng dịch vụ công, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững khu vực kinh tế tư nhân trong thời gian tới.

Cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của quá trình cải cách hành chính ở Việt Nam trong những năm gần đây. Nhờ việc rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa nhiều thủ tục, thời gian giải quyết hồ sơ ở nhiều lĩnh vực như đăng ký kinh doanh, cấp giấy phép đầu tư, đất đai, thuế, hải quan và bảo hiểm xã hội đã được rút ngắn đáng kể. Những kết quả đạt được không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước mà còn thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, công khai và minh bạch. Trong thời gian tới, Việt Nam tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo quan trọng để xây dựng nền hành chính phục vụ, phát triển và hội nhập.