Chính sách tiền tệ đóng góp tích cực vào ổn định kinh tế vĩ mô

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Thanh Hà.

Phóng viên: Xin Phó Thống đốc cho biết những kết quả nổi bật của ngành Ngân hàng trong điều hành chính sách tiền tệ có ý nghĩa như thế nào đối với việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2025?

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà: Năm 2025 là một năm đầy khó khăn, thách thức đối với điều hành kinh tế vĩ mô nói chung và công tác điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) nói riêng khi kinh tế, tài chính toàn cầu tiếp tục biến động phức tạp, khó lường, nhiều vấn đề vượt ngoài dự báo; bất ổn địa chính trị, cộng hưởng với chính sách thuế quan từ các quốc gia lớn, càng làm gia tăng tính bất định của kinh tế toàn cầu. Cùng với các sức ép từ bên ngoài, nền kinh tế Việt Nam cũng đối mặt với nhiều thách thức nội tại.

Bám sát chủ trương của Đảng, nghị quyết của Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, NHNN kiên định điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, thận trọng, hài hòa nhiều mục tiêu: kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng, ổn định thị trường tiền tệ - ngoại hối, duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý, tạo điều kiện cho doanh nghiệp và người dân tiếp cận tín dụng với chi phí phù hợp. Chính sách tiền tệ được triển khai đồng bộ, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác, phản ứng kịp thời trước diễn biến trong nước và quốc tế.

Các giải pháp điều hành tín dụng tiếp tục được triển khai hiệu quả, hướng dòng vốn vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng theo chỉ đạo của Chính phủ, đồng thời kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. Nhờ đó, mặt bằng lãi suất cho vay tiếp tục xu hướng giảm; đến ngày 30/11/2025, lãi suất cho vay bình quân của các khoản giải ngân mới ở mức 6,96%/năm, tương đương cuối năm 2024.

Thị trường ngoại tệ vận hành thông suốt, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ; tỷ giá USD/VND diễn biến linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường.

Qua đó, ngành Ngân hàng đóng góp tích cực vào kết quả phát triển kinh tế - xã hội: kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, GDP tăng khoảng 8,02%, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm.

Phóng viên: Riêng về tín dụng, ngành Ngân hàng đã triển khai các giải pháp như thế nào để vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, thưa Phó Thống đốc?

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà: Trong năm 2025, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, NHNN công khai nguyên tắc giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng ngay từ đầu năm và điều chỉnh phù hợp vào giữa năm. Các tổ chức tín dụng được chỉ đạo đẩy mạnh cho vay phục vụ sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng; ưu tiên các lĩnh vực then chốt, dự án trọng điểm, khả thi; kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực rủi ro; cải cách thủ tục, đẩy mạnh chuyển đổi số, tiết giảm chi phí để giảm lãi suất cho vay.

NHNN đồng thời triển khai mạnh mẽ chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp; tổ chức 13 hội nghị tại các địa phương nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Các chương trình tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ tiếp tục được mở rộng, như tín dụng nông, lâm, thủy sản; cho vay thực hiện Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao; tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông, công nghệ chiến lược; cho vay nhà ở xã hội.

Trước diễn biến thiên tai phức tạp trong năm 2025, NHNN kịp thời chỉ đạo các tổ chức tín dụng triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ người dân, doanh nghiệp bị ảnh hưởng như cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi, cho vay mới khôi phục sản xuất.

Toàn ngành đã dành hơn 2.300 tỷ đồng cho các chương trình an sinh xã hội; các ngân hàng thương mại cơ cấu nợ cho hơn 2.200 khách hàng, giảm lãi cho trên 69.000 khách hàng và giải ngân hơn 2.200 tỷ đồng cho vay phục hồi sau bão lũ. Ngân hàng Chính sách xã hội triển khai chính sách giảm lãi suất 2%/năm cho khoảng 4 triệu khách hàng tại 26 tỉnh, thành phố.

Việc triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp trên đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng tín dụng, đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn tín dụng cho nền kinh tế. Theo đó, tăng trưởng tín dụng các tháng năm 2025 đều tăng cao hơn so với cùng kỳ năm 2024 và duy trì xu hướng tháng sau cao hơn tháng trước, đến ngày 31/12/2025, dư nợ tín dụng nền kinh tế đạt khoảng 18,58 triệu tỷ đồng, tăng 19,01% so với cuối năm 2024.

Phóng viên: Trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ không còn nhiều, Phó Thống đốc nhận định ra sao về vai trò điều phối giữa chính sách tiền tệ, tài khóa và thị trường vốn trong năm 2026 và giai đoạn tới?

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà: Chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa là hai trụ cột quan trọng của điều hành kinh tế vĩ mô. Chính sách tiền tệ tác động trực tiếp và gián tiếp đến tiêu dùng, đầu tư, xuất khẩu thông qua điều hành lãi suất, tỷ giá, tín dụng; đồng thời kiểm soát lạm phát để tạo môi trường ổn định cho sản xuất, kinh doanh, thu hút đầu tư và tăng trưởng bền vững.

Thời gian qua, NHNN phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính và các bộ, ngành trong điều hành chính sách, trao đổi thông tin về thị trường tiền tệ, trái phiếu Chính phủ, điều hành ngân quỹ nhà nước, qua đó nâng cao hiệu quả phối hợp giữa chính sách tiền tệ và tài khóa. Giai đoạn 2026 - 2030, cần tiếp tục nâng cao chất lượng phối hợp giữa các chính sách trên cơ sở bám sát thực tiễn, để phát huy hiệu quả và thực hiện mục tiêu giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Thực tế tại Việt Nam cũng như kinh nghiệm quốc tế đã cho thấy chính sách tiền tệ cần ưu tiên mục tiêu dài hạn là kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Chính sách tài khóa với công cụ chi tiêu tài khóa, đầu tư công, và điều chỉnh các sắc thuế tác động trực tiếp vào tiêu dùng, đầu tư, thu hút FDI, xuất khẩu của quốc gia, theo đó là tổng cầu, tăng trưởng kinh tế.

Bên cạnh đó, một vai trò quan trọng nữa của chi tiêu ngân sách đối với tăng trưởng là thông qua “hiệu ứng vốn mồi”: triển khai các dự án đầu tư công sẽ kéo theo đầu tư tư nhân, tạo công ăn việc làm và kích thích tiêu dùng. Có thể nói, chính sách tài khóa có vai trò rất lớn trong thúc đẩy tổng cầu của nền kinh tế.

Song song với chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa, các chính sách thúc đẩy phát triển thị trường vốn (thị trường cổ phiếu, trái phiếu) cũng đóng vai trò là “xương sống” của nền kinh tế, giúp huy động vốn trung, dài hạn hiệu quả cho doanh nghiệp, Chính phủ để đầu tư sản xuất, cơ sở hạ tầng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giảm sự phụ thuộc vào nguồn vốn tín dụng ngân hàng.

Qua đó góp phần phân bổ nguồn lực hiệu quả và tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo, hướng tới một hệ thống tài chính đa dạng, minh bạch, an toàn và bền vững.

Thời gian qua, NHNN phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính và các bộ, ngành trong điều hành chính sách, trao đổi thông tin về thị trường tiền tệ, trái phiếu Chính phủ, điều hành ngân quỹ nhà nước, qua đó nâng cao hiệu quả phối hợp giữa chính sách tiền tệ và tài khóa. Những kết quả tích cực trong ổn định vĩ mô và nâng cao uy tín quốc gia đã góp phần cải thiện xếp hạng tín nhiệm, tạo thuận lợi cho phát hành trái phiếu Chính phủ và thu hút nhà đầu tư.

Giai đoạn 2026 - 2030, cần tiếp tục nâng cao chất lượng phối hợp giữa các chính sách trên cơ sở bám sát thực tiễn, để phát huy hiệu quả và thực hiện mục tiêu giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Trong đó, trọng tâm là nâng cao chất lượng phối hợp giữa các chính sách trên cơ sở bám sát diễn biến thực tiễn, chia sẻ thông tin kịp thời, đồng thời phát huy đúng vai trò của từng chính sách để hướng tới phát triển bền vững.

Với bối cảnh dư địa của chính sách tiền tệ được đánh giá là rất hạn hẹp như hiện nay, cần tập trung ưu tiên mở rộng chính sách tài khóa có trọng tâm, trọng điểm, là trụ cột để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ hiệu quả cho chính sách tiền tệ. Đồng thời, cần tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp thúc đẩy sự phát triển an toàn, bền vững của thị trường vốn trở thành kênh cung ứng vốn trung, dài hạn chủ yếu cho nền kinh tế, qua đó đảm bảo đáp ứng tốt nhu cầu vốn cho tăng trưởng cao thời gian tới.

Phóng viên: Trước những biến động dự báo trong năm 2026, xin Phó Thống đốc chia sẻ về định hướng điều hành chính sách tiền tệ của NHNN?

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà: Năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nền kinh tế Việt Nam với độ mở cao sẽ chịu tác động trực tiếp, trong khi yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao đi đôi với duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Trong bối cảnh đó, NHNN sẽ tiếp tục kiên định điều hành chính sách tiền tệ với ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững; đồng thời phát huy bài học kinh nghiệm từ giai đoạn 2021 - 2025 để có quyết định điều hành đồng bộ các công cụ và giải pháp với thời điểm và liều lượng hợp lý, phù hợp với bối cảnh thực tiễn.

Chính sách tiền tệ tiếp tục tăng cường phối hợp với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác để giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, củng cố các cân đối lớn của nền kinh tế, đặc biệt trong giai đoạn đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số chưa tăng nhanh năng suất lao động - động lực chính cho tăng trưởng.

Đồng thời, NHNN tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế theo chỉ đạo của Chính phủ; kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro; tăng cường rà soát, đơn giản hóa thủ tục cấp tín dụng, áp dụng chuyển đổi số vào quy trình cấp tín dụng, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng, đảm bảo chặt chẽ, an toàn.

Cùng với đó, NHNN tiếp tục hoàn thiện thể chế pháp luật ngân hàng; nâng cao năng lực thanh tra, giám sát; thúc đẩy chuyển đổi số; bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định tỷ giá… Những giải pháp này sẽ tạo nền tảng ổn định, hỗ trợ điều hành chính sách tiền tệ hiệu quả, duy trì thanh khoản, ổn định tỷ giá, đồng thời đảm bảo niềm tin của người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Phó Thống đốc!

Theo Đặc san Kinh tế - Tài chính 2026