Bộ Công Thương yêu cầu đảm bảo an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp tại Trung Đông

Bộ Công Thương vừa có văn bản gửi các thương nhân đầu mối kinh doanh, sản xuất và phân phối xăng dầu yêu cầu chủ động nguồn cung, thực hiện nghiêm kế hoạch nhập khẩu, dự trữ và bảo đảm cung ứng đầy đủ xăng dầu cho thị trường trong nước.

Các doanh nghiệp chủ động nguồn cung

Bộ Công Thương vừa có văn bản gửi các thương nhân đầu mối kinh doanh, sản xuất và phân phối xăng dầu yêu cầu chủ động nguồn cung, thực hiện nghiêm kế hoạch nhập khẩu, dự trữ và bảo đảm cung ứng đầy đủ xăng dầu cho thị trường trong nước trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông.

Ngày 9/3/2026, Bộ Công Thương ban hành Công văn số 1488/BCT-TTTN về việc bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông, gửi các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, thương nhân đầu mối sản xuất xăng dầu và thương nhân phân phối xăng dầu.

Theo Bộ Công Thương, bối cảnh Mỹ và Israel tấn công quân sự vào Iran, cùng với việc chiến sự Nga - Ukraine vẫn tiếp diễn đã khiến giá dầu thô và giá xăng dầu thành phẩm trên thị trường quốc tế tăng cao, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh năng lượng, hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Bộ Công Thương triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung ứng đủ xăng dầu cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp.

Để chủ động ứng phó với các biến động của thị trường năng lượng thế giới, Bộ Công Thương cho biết, đã và đang triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung ứng đủ xăng dầu cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp, qua đó góp phần kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.

Bộ Công Thương yêu cầu các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu thực hiện nghiêm túc tổng nguồn xăng dầu tối thiểu năm 2026 đã được phân giao, bao gồm cả số lượng và chủng loại. Đồng thời, các doanh nghiệp cần chủ động dự báo tình hình thị trường, xây dựng phương án ứng phó phù hợp, đa dạng hóa nguồn cung xăng dầu từ cả nguồn trong nước và nhập khẩu, bảo đảm duy trì dự trữ xăng dầu theo quy định.

Bên cạnh đó, các thương nhân đầu mối phải bảo đảm thực hiện kế hoạch nhập khẩu xăng dầu và mua hàng từ các nhà máy sản xuất trong nước trong tháng 3/2026 theo kế hoạch đã đăng ký với Bộ Công Thương, đồng thời khẩn trương xây dựng kế hoạch nhập khẩu xăng dầu cho tháng 4/2026.

Đối với các thương nhân đầu mối sản xuất xăng dầu, Bộ Công Thương yêu cầu có giải pháp bảo đảm nguồn nhập khẩu dầu thô ổn định, tiếp tục đa dạng hóa nguồn cung trong thời gian tới, nhằm đáp ứng đủ nhu cầu xăng dầu của thị trường trong nước. Các nhà máy lọc dầu như Dung Quất và Nghi Sơn phải duy trì vận hành ổn định, bảo đảm an toàn về phòng cháy chữa cháy và môi trường.

Bảo đảm thị trường hoạt động thông suốt

Trong trường hợp các nhà máy phải tạm dừng vận hành do bảo trì, bảo dưỡng hoặc sự cố kỹ thuật dẫn đến ảnh hưởng sản lượng xăng dầu, doanh nghiệp phải báo cáo ngay Bộ Công Thương để kịp thời có biện pháp xử lý.

Đặc biệt, Bộ Công Thương yêu cầu các thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối xăng dầu tuyệt đối không găm hàng chờ tăng giá, không để xảy ra tình trạng gián đoạn nguồn cung trong toàn hệ thống kinh doanh xăng dầu, từ doanh nghiệp đầu mối, thương nhân phân phối đến các cửa hàng bán lẻ.

Các doanh nghiệp cần chủ động chia sẻ nguồn cung và lợi nhuận hợp lý trong hệ thống phân phối nhằm bảo đảm hoạt động cung ứng xăng dầu cho thị trường được duy trì thông suốt. Đồng thời, cần bố trí đủ nhân lực, tổ chức trực hoặc tăng ca để bảo đảm các cửa hàng bán lẻ xăng dầu hoạt động thường xuyên, liên tục.

Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện trách nhiệm bảo đảm nguồn cung xăng dầu của các doanh nghiệp; giám sát hoạt động nhập khẩu, mua hàng từ các nhà máy sản xuất trong nước cũng như việc dự trữ lưu thông xăng dầu. Các hành vi vi phạm, nếu phát hiện, sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.

Theo Bộ Công Thương, năm 2025, tổng nguồn xăng dầu tiêu thụ nội địa của Việt Nam đạt khoảng 28,6 triệu m³/tấn, tương đương bình quân 2,2-2,3 triệu m³/tấn mỗi tháng. Dù nước ta đã có hai nhà máy lọc dầu lớn là Nghi Sơn và Bình Sơn, song một phần nhu cầu thị trường vẫn phải được bù đắp bằng nguồn nhập khẩu. Vì vậy, trong trường hợp nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn kéo dài, nguy cơ thiếu hụt cục bộ xăng dầu tại một số địa phương là hoàn toàn có thể xảy ra.

Trước diễn biến phức tạp của tình hình, ngay khi chiến sự bùng phát, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có những chỉ đạo kịp thời nhằm chủ động ứng phó. Các bộ, ngành và địa phương được phân công nhiệm vụ cụ thể, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Ngày 4/3/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 385/QĐ-TTg thành lập Tổ Công tác bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông. Tổ công tác do Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn làm Tổ trưởng, có nhiệm vụ theo dõi sát diễn biến thị trường, rà soát nguồn cung và báo cáo tình hình hằng ngày để kịp thời tham mưu các giải pháp điều hành.

Song song với đó, Bộ Công Thương đã chủ động xây dựng các kế hoạch và phương án kiểm soát thị trường xăng dầu; chỉ đạo, đôn đốc các nhà máy lọc dầu và toàn bộ chuỗi cung ứng xăng dầu trong nước từ thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối đến hệ thống bán lẻ tập trung tháo gỡ khó khăn, tìm kiếm nguồn cung mới và duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh, bảo đảm nguồn xăng dầu cung ứng ra thị trường được duy trì liên tục; chỉ đạo các địa phương, Sở Công Thương và lực lượng quản lý thị trường tăng cường giám sát, kiểm tra hoạt động kinh doanh xăng dầu, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm như găm hàng, bán sai giá niêm yết hoặc ngừng bán hàng không đúng quy định.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính đang xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ các phương án bình ổn giá xăng dầu, trong đó có việc sử dụng Quỹ bình ổn giá. Đồng thời, các bộ, ngành cũng đang phối hợp báo cáo Chính phủ để triển khai các biện pháp hỗ trợ khác như đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường và nhiều giải pháp điều hành phù hợp nhằm bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho nền kinh tế.

Chung tay bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Bên cạnh các giải pháp điều hành của Nhà nước, Bộ Công Thương nhấn mạnh, việc sử dụng xăng dầu tiết kiệm và hiệu quả từ mỗi cá nhân và doanh nghiệp cũng là yếu tố quan trọng góp phần giảm áp lực lên nguồn cung năng lượng.

Bộ Công Thương khuyến nghị người dân, hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân khi không cần thiết, ưu tiên đi chung xe hoặc sử dụng phương tiện giao thông công cộng là những giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả. Đồng thời, bảo dưỡng phương tiện định kỳ, kiểm tra áp suất lốp, thay dầu nhớt đúng hạn và tắt máy khi dừng đỗ lâu có thể giúp giảm từ 10 - 15% lượng nhiên liệu tiêu hao. Việc duy trì tốc độ lái xe ổn định, hạn chế tăng - giảm ga đột ngột cũng góp phần tiết kiệm đáng kể lượng xăng tiêu thụ.

Về lâu dài, người dân có thể cân nhắc chuyển đổi sang các phương tiện tiết kiệm năng lượng như xe điện, xe hybrid hoặc sử dụng nhiên liệu sinh học E5/E10 theo lộ trình dự kiến triển khai từ ngày 1/6/2026.

Đối với doanh nghiệp, cần xây dựng định mức tiêu hao nhiên liệu cho từng quy trình sản xuất, vận tải và áp dụng hệ thống quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn ISO 50001. Bên cạnh đó, tối ưu hóa hoạt động logistics, sắp xếp tuyến vận chuyển hợp lý, tăng tải trọng mỗi chuyến hàng và giảm số lượt xe chạy rỗng cũng giúp giảm đáng kể lượng nhiên liệu tiêu thụ.

Ngoài ra, đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng, nâng cấp máy móc thiết bị và chuyển đổi sang các nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió cho các hoạt động phụ trợ cũng là hướng đi cần được khuyến khích. Trong một số lĩnh vực phù hợp, doanh nghiệp có thể áp dụng hình thức làm việc từ xa để giảm nhu cầu đi lại và vận chuyển.