 |
| Công tác quản lý hàng dự trữ quốc gia ngày càng được hiện đại hóa, ứng dụng công nghệ tiên tiến. |
Tháng 5/2026, Cục Dự trữ Nhà nước tổ chức buổi họp tham vấn triển khai dự án xây dựng Trung tâm Giám sát và Điều hành dự trữ quốc gia. Từ đây, có thể bước đầu thấy được một tư duy mới đang được định hình trong quản lý nguồn lực dự trữ quốc gia.
Theo đó, trên cơ sở quy trình nghiệp vụ đã được tin học hóa, khi đi vào vận hành, Trung tâm sẽ giúp việc theo dõi, giám sát và chỉ đạo điều hành được thực hiện công khai, minh bạch, thông suốt từ lãnh đạo Cục Dự trữ Nhà nước đến các thủ kho tại từng điểm kho trên toàn quốc.
Trước đó, tháng 12/2025, dự án Kho dự trữ Thái Bình tại xã Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên đã được triển khai. Mục tiêu của dự án là hướng đến một mô hình kiểu mẫu về kho dự trữ thông minh; áp dụng công nghệ bảo quản tiên tiến, tự động hóa một số khâu xuất - nhập, hệ thống giám sát môi trường kho, quản lý dữ liệu tập trung; đáng chú ý là sẽ kết nối số trong điều hành và quản lý tài sản dự trữ quốc gia.
Phát biểu tại Hội nghị triển khai dự án, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận nhấn mạnh: Kho dự trữ Thái Bình không chỉ là một công trình xây dựng thuần túy, mà phải được xác định là một mắt xích quan trọng trong lộ trình hiện đại hóa hệ thống kho dự trữ quốc gia. Yêu cầu đặt ra đối với dự án là rất cao: Xây dựng kho phải đi đôi với xây dựng công nghệ, xây dựng phương thức quản lý và tổ chức vận hành hiện đại.
Hai dự án tiêu biểu cho thấy nỗ lực hiện đại hóa mạnh mẽ của ngành Dự trữ Nhà nước. Tuy nhiên, có lẽ đây là mới chỉ là một phần diện mạo “tương lai”, còn để đáp ứng các yêu cầu nhiệm vụ rất lớn đang đặt ra, chiến lược phát triển ngành Dự trữ Nhà nước cũng đang tính đến rất cụ thể các giải pháp để thúc đẩy quá trình hiện đại hóa mạnh mẽ hơn.
Dự thảo Chiến lược Dự trữ quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (phiên bản ngày 24/3/2026), đã đề cập đến quan điểm phát triển dự trữ quốc gia theo hướng hiện đại, linh hoạt, số hóa. Nhiều vấn đề mới được nêu ra, cho thấy một tư duy quản trị rất mới.
Đơn cử việc mạng lưới kho dự trữ quốc gia sẽ được tái cấu trúc theo mô hình “đa tầng - cụm hóa - liên hoàn”. Hiện đại hóa hạ tầng kho theo mô hình thông minh - xanh - an toàn - tự động hóa, ứng dụng AI, loT và công nghệ số trong quản lý, vận hành và bảo quản; nâng cao năng lực giám sát thời gian thực và khả năng chống chịu hệ thống.
Cùng với đó là yêu cầu xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu dự trữ quốc gia tập trung, thống nhất và liên thông giữa trung ương - địa phương - doanh nghiệp; bảo đảm cập nhật theo thời gian thực và từng bước hình thành chuỗi quản trị khép kín, liên thông từ khâu lập kế hoạch, tổ chức dự trữ, nhập - xuất, bảo quản đến điều hành xuất cấp trong các tình huống đột xuất, khẩn cấp.
Ngoài ra, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) trong phân tích rủi ro, dự báo nhu cầu và tối ưu hóa cơ cấu, danh mục hàng hóa dự trữ… cũng sẽ được triển khai; từ đây, sẽ hình thành năng lực dự báo sớm, mô phỏng kịch bản và hỗ trợ ra quyết định điều hành. Cùng với đó là việc triển khai hệ thống giám sát thông minh (IoT) tại các kho và trung tâm logistics, từng bước số hóa toàn bộ quy trình nghiệp vụ, tiến tới mô hình quản trị dự trữ không giấy tờ…
Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 6/1/2026 về phát triển kinh tế nhà nước đã nêu nhiệm vụ, giải pháp với dự trữ quốc gia. Đó là: tăng cường hợp tác quốc tế, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm trong lĩnh vực dự trữ quốc gia của các quốc gia tiên tiến trong khu vực và trên thế giới; nghiên cứu cơ chế chia sẻ nguồn lực cần thiết, nhất là qua cơ chế dự trữ khu vực ASEAN, ASEAN 3… để tăng tính kịp thời, chủ động, hiệu quả trong xử lý các tình huống khẩn cấp.
Cần nhấn mạnh đến các cụm từ khóa như “cơ chế chia sẻ nguồn lực cần thiết” hay “cơ chế dự trữ khu vực ASEAN, ASEAN 3”... Đây là quan điểm rất mới. Nếu như trước kia, dự trữ quốc gia chỉ tham gia hỗ trợ đối ngoại, cứu trợ nhân đạo quốc tế theo cách thuần túy, thì trong bối cảnh mới, vai trò đã được nâng cao hơn. Nguồn lực dự trữ quốc gia và công tác dự trữ quốc gia cũng đã được mở rộng phạm vi, không gian.
 |
| Thể chế về dự trữ quốc gia đang ngày càng được hoàn thiện, đáp ứng các yêu cầu nhiệm vụ đặt ra ngày càng lớn. |
Cụ thể hóa các yêu cầu đặt ra trong Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị, đòi hỏi phải chủ động hội nhập và tham gia các cơ chế an ninh nguồn lực quốc tế, đặc biệt trong ASEAN, ASEAN 3 và các mạng lưới ứng phó khẩn cấp toàn cầu. Hợp tác song phương, đa phương về dự trữ quốc gia sẽ được thúc đẩy; kết nối, chia sẻ thông tin và cảnh báo sớm về thị trường, chuỗi cung ứng và rủi ro nguồn cung, trên cơ sở bảo đảm an ninh, an toàn thông tín và bí mật nhà nước.
Như vậy, nguồn lực dự trữ quốc gia phải tính đến cả việc huy động nguồn lực bên ngoài, tương ứng là cả việc cung ứng, hỗ trợ nguồn lực dự trữ tới các quốc gia theo cơ chế thỏa thuận chia sẻ. Như vậy, Dự trữ Nhà nước sẽ được nâng tầm trong xu thế chiều sâu hợp tác quốc tế.
Ngoài ra, Nghị quyết số 79-NQ/TW cũng đặt ra yêu cầu: nghiên cứu xây dựng cơ chế đặc thù trong mua, bán, nhập, xuất, chuyển đổi mục đích, luân chuyển hàng dự trữ quốc gia để chủ động, linh hoạt, kịp thời, bảo đảm yêu cầu trong mọi tình huống; có cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp tham gia một số hoạt động dự trữ quốc gia theo nguyên tắc thị trường.
Ngay trong năm 2026, tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ đầu năm, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận đã yêu cầu Cục Dự trữ Nhà nước tập trung ngay vào những nội dung trọng tâm, từng bước để cụ thể hóa các định hướng lớn của Đảng, Nhà nước về dự trữ quốc gia. Theo đó, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách trong lĩnh vực dự trữ quốc gia; tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính; quản lý chặt chẽ ngân sách, tài sản và hàng dự trữ quốc gia. Đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa quản lý dự trữ quốc gia, ứng dụng công nghệ trong quản lý kho, hàng hóa, dữ liệu, từng bước xây dựng hệ thống Dự trữ Nhà nước hiện đại, chuyên nghiệp.
Tiếp thu các chỉ đạo từ Lãnh đạo Bộ Tài chính, ông Bùi Tuấn Minh, Cục trưởng Cục Dự trữ Nhà nước bày tỏ quyết tâm cao, tiếp tục nỗ lực cố gắng để sẵn sàng hoàn thành tốt các nhiệm vụ thường xuyên; đồng thời, tập trung nguồn lực cho công tác tham mưu hoàn thiện thể chế, tập trung mạnh vào công tác chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản lý, đáp ứng các yêu cầu thực tiễn đã và đang đặt ra ngày càng lớn.
Những chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ Tài chính đang dần được cụ thể hóa, minh chứng tiêu biểu chính là 2 dự án đang từng bước xây dựng. Cùng với đó, các nghị định, thông tư và cả chiến lược phát triển dự trữ quốc gia đã và đang được từng bước hoàn thiện qua các phiên bản dự thảo, sớm trình các cơ quan chức năng ban hành theo thẩm quyền.
| Với tầm nhìn chiến lược của Đảng, có thể khẳng định, giai đoạn tới sẽ là một chương rất mới với với ngành Dự trữ Nhà nước. Vị trí, vai trò được nâng tầm chiến lược và các yêu cầu nhiệm vụ được đặt ra với những trọng trách cũng ngày một lớn hơn. 70 năm của ngành Dự trữ Nhà nước là hành trình cống hiến thầm lặng, bền bỉ, nhưng vô cùng tự hào. Từ những hũ gạo thô sơ của thời binh lửa, đến sứ mệnh “trụ đỡ chiến lược” cho nền kinh tế. Bước vào kỷ nguyên mới, những cán bộ làm công tác dự trữ quốc gia hôm nay mang theo niềm tự hào của truyền thống lịch sử, hướng tương lai với niềm tin, khát vọng lớn. Khát vọng về một ngành Dự trữ đạt quy mô 2% GDP, tinh gọn về bộ máy, hiện đại về công nghệ và sứ mệnh vươn tầm quốc tế. Đó là mệnh lệnh của thời đại, là lời hứa trước nhân dân, để bản anh hùng ca thầm lặng của ngành Dự trữ Nhà nước được tiếp nối đầy tự hào. |
