TP. Hồ Chí Minh: Quy hoạch đô thị cần gắn với phục vụ nhân tài

Các diễn giả chia sẻ tại Tọa đàm. Ảnh: BTC

Tăng trưởng và năng lực cạnh tranh dài hạn

Tại Tọa đàm “TP. Hồ Chí Minh: Bài toán thu hút nhân lực tinh hoa quốc tế cho kỷ nguyên tăng trưởng mới” được Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam Bộ (VTV Nam Bộ) tổ chức sáng 30/9/2026, ông Quách Ngọc Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh chia sẻ, dưới định hướng của Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, không gian phát triển của TP. Hồ Chí Minh đang được tổ chức theo ba cực tăng trưởng.

Trong đó, khu vực trung tâm, gồm vùng nội đô TP Hồ Chí Minh truyền thống, tập trung phát triển trung tâm tài chính quốc tế, thương mại, dịch vụ chuyên môn, giáo dục, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Tiêu chí thu hút đầu tư của Thành phố được mở rộng từ quy mô vốn đăng ký sang hiệu quả tài chính, hàm lượng công nghệ, tiêu chuẩn xanh và năng lượng tái tạo. 9 tháng năm 2026, vốn FDI đăng ký tại TP. Hồ Chí Minh đạt hơn 17,2 tỷ USD, tăng hơn 4 lần so với cùng kỳ năm 2025 và vượt 56,6% mục tiêu cả năm.

TP. Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn phát triển mới với việc mở rộng không gian kinh tế, tái cấu trúc các động lực tăng trưởng và từng bước hình thành cấu trúc đô thị đa trung tâm.

Ông Quách Ngọc Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: BTC

Thành phố đang chuyển từ tư duy thu hút đầu tư dựa vào số lượng, đất đai và lao động giá rẻ sang ưu tiên chất lượng. Trong quá trình này, nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là yếu tố quan trọng đối với chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh dài hạn. Khi các lĩnh vực công nghệ cao, kinh tế số, tài chính, bán dẫn, AI, R&D, logistics và dịch vụ giá trị gia tăng cao phát triển, yêu cầu về nhân lực cũng thay đổi. Cuộc cạnh tranh giữa các đô thị ngày càng gắn với khả năng thu hút chuyên gia và lao động trình độ cao.

Cùng với thu hút FDI chất lượng cao, Thành phố cần gắn chiến lược đầu tư với phát triển nhân lực, tăng hợp tác đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ; cải thiện môi trường đầu tư, tăng liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước và tạo điều kiện về môi trường sống, làm việc cho nhân lực chất lượng cao.

Mô hình “đô thị tích hợp”

Tại Tọa đàm, các chuyên gia, diễn giả nhìn nhận, nếu nhân lực là điều kiện để doanh nghiệp FDI hoạt động ổn định và mở rộng dự án, thì chất lượng đô thị lại là yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thu hút và giữ chân nhóm nhân lực này.

Khi các trung tâm việc làm mới, nguồn cung nhà ở phù hợp vẫn tập trung nhiều tại khu vực trung tâm cũ. Khoảng cách giữa nơi ở và nơi làm việc có thể trở thành rào cản đối với việc thu hút nhân lực chất lượng cao.

Ông Võ Kiệt, Giám đốc - Trưởng Bộ phận tiếp thị nhà ở CBRE Việt Nam cho biết, sau khi TP. Hồ Chí Minh sáp nhập giá nhà tại khu vực lõi trung tâm tăng cao, trong khi giá thuê chưa tăng tương xứng, gây áp lực lên hiệu suất khai thác cho thuê. Hạ tầng giao thông giúp các khu vực ngoài vùng lõi kết nối tốt hơn với trung tâm.

Chuyên gia này chia sẻ, TP. Hồ Chí Minh có khoảng 14,05 triệu dân tương tác thực tế, trong đó 4,88 triệu người thuộc lực lượng lao động từ 18 - 49 tuổi và hơn 75.000 chuyên gia làm việc trong các lĩnh vực công nghệ cao. Đây là nhóm khách hàng tiềm năng của thị trường nhà thuê. CBRE ghi nhận các dự án cách ga Metro dưới 5 phút đi bộ có mức thặng dư giá thuê từ 12 - 25%.

“Đối với khách thuê là tầng lớp chuyên gia, họ sẽ nhằm đến lựa chọn hệ sinh thái toàn diện bao gồm nhà ở và các dịch vụ đi kèm, nhất là chất lượng quản lý. Hiện nay, TP. Hồ Chí Minh có hơn 75.000 người là chuyên gia làm việc trong các lĩnh vực công nghệ cao, đây là nhóm khách hàng tiềm năng đảm bảo hiệu suất cho thuê cho nhà đầu tư”.

Ông Võ Kiệt, Giám đốc - Trưởng Bộ phận tiếp thị nhà ở CBRE Việt Nam. Ảnh: BTC

Ông Angus Liew, Chủ tịch Gamuda Land Việt Nam cho rằng, ngoài chuyện yêu cầu về những trang thiết bị nội thất, nhân tài cũng cần tìm kiếm cộng đồng sống và các yếu tố tiện ích xung quanh. Những kết nối giao thông, cơ sở hạ tầng thuận tiện, cơ sở giáo dục chất lượng và cơ sở y tế là những yếu tố mà TP. Hồ Chí Minh cần cân nhắc để có những quyết sách thu hút nhân tài hiệu quả hơn.

Theo ông Angus Liew, mô hình “đô thị tích hợp” là giải pháp tối ưu nhằm cung cấp đầy đủ tiện ích phục vụ nhân sự chất lượng cao khi đến sinh sống và làm việc lâu dài.

Từ góc độ quy hoạch, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Hồ Chí Minh cho rằng, Thành phố cần tính đến nhiều khía cạnh phục vụ nhân tài. Một chuyên gia đến TP. Hồ Chí Minh làm việc có thể đi cùng gia đình, con cái hoặc người lớn tuổi. Vì vậy, chất lượng sống cần được xem xét trên phạm vi rộng.

Ngoài quy hoạch tổng thể với tầm nhìn 100 năm, Thành phố có kế hoạch triển khai cụ thể, trong đó có quy hoạch phân khu chất lượng cao. Ông Phạm Bình An cho rằng, Luật Phát triển đô thị 2026 là công cụ thể chế quan trọng để đưa các mục tiêu phát triển thành hành động thực tế.

Các diễn giả chung nhận định, nhà ở dành cho chuyên gia cần được nhìn trong tổng thể quy hoạch đô thị, gắn với nơi làm việc, giao thông, trường học, y tế, không gian xanh và dịch vụ. Theo đó, việc thu hút chuyên gia không chỉ dừng lại ở cá nhân người lao động mà phải tính đến cả gia đình của họ, bao gồm môi trường học tập cho con trẻ và các tiện ích chăm sóc người cao tuổi trong bối cảnh xã hội đang đối mặt với già hóa dân số.