Thể chế hóa Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước

Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo Quốc gia triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW.

Tại phiên họp, Bộ Tài chính cho biết đã xây dựng dự thảo Quyết định thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai Nghị quyết; Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế nhà nước; Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 79. Bộ Tài chính cũng đã chủ động, tích cực thực hiện các hoạt động tuyên truyền, giới thiệu nội dung của Nghị quyết.

Để triển khai các giải pháp đề ra tại Nghị quyết nhanh chóng, thực chất, khả thi và hiệu quả, Bộ Tài chính kiến nghị các bộ, ngành, địa phương tham gia ý kiến dự thảo Nghị quyết của Quốc hội và dự thảo Kế hoạch hành động của Chính phủ; trên cơ sở đó chủ động đề xuất các nhiệm vụ cụ thể, trong đó chỉ rõ các văn bản pháp luật cần ban hành mới hoặc điều chỉnh, bổ sung; đồng thời, xác định lộ trình thực hiện và thời điểm hoàn thành.

Góp ý vào Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế nhà nước, ông Hoàng Văn Cường - Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo sư nhà nước nhấn mạnh, để kinh tế nhà nước dẫn dắt, định hướng, mở đường thì doanh nghiệp nhà nước đảm nhận sứ mệnh này. Đồng thời cho rằng phải xây dựng chiến lược phát triển doanh nghiệp nhà nước; xác định rõ doanh nghiệp nhà nước sẽ đảm nhiệm ngành nào, lĩnh vực nào đóng vai trò chính. Khi xác định chiến lược rồi thì chỉ định rõ doanh nghiệp nào của nhà nước đảm nhiệm.

Cùng theo ông Hoàng Văn Cường, không nhất thiết sử dụng cơ chế thị trường cạnh tranh giữa các doanh nghiệp nhà nước với nhau mà nhà nước phải chỉ định, giao nhiệm vụ Tập đoàn nào sẽ trở thành “con chim đầu đàn” trong doanh nghiệp nhà nước. Khi xác định nhiệm vụ của doanh nghiệp “con chim đầu đàn” thì tập trung nguồn lực đầu tư cho doanh nghiệp đó. Khi doanh nghiệp đó phát triển mạnh thì sẽ dẫn dắt, lan toả, lôi kéo doanh nghiệp khác, kể cả tư nhân.

Các ý kiến tại phiên họp cũng kiến nghị cần phải tiếp tục phân định chức năng chủ sở hữu và chức năng quản lý nhà nước; phân bổ nguồn lực công khai, minh bạch, hiệu quả, tài nguyên đầu vào và thị trường đầu ra; kiến nghị doanh nghiệp nhà nước cũng phải hoạt động theo cơ chế thị trường, cùng môi trường như các doanh nghiệp tư nhân. Đồng thời, đề nghị phải tách bạch hoạt động công ích kinh doanh, phục vụ an ninh, quốc phòng với các hoạt động kinh tế và có chế tài kiểm tra, giám sát để đảm bảo thực hiện nhiệm vụ này.

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, Nghị quyết số 79-NQ/TW, lần đầu tiên nội hàm kinh tế nhà nước được xác định cụ thể và toàn diện. Theo đó, nền tảng bao gồm các nguồn lực do Nhà nước nắm giữ, quản lý và chi phối, cụ thể gồm các thành tố chủ yếu: đất đai và tài nguyên; tài sản kết cấu hạ tầng; ngân sách Nhà nước; dự trữ quốc gia; quỹ tài chính Nhà nước ngoài ngân sách; vốn Nhà nước tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở xuống.

Về xây dựng Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế nhà nước; Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 79, Thủ tướng đề nghị "5 hoá" nguồn lực nhà nước.

“Chúng ta xây dựng các Nghị quyết là phải tối ưu hóa được nguồn lực của nhà nước. Yêu cầu thứ hai là phải thông minh hóa được quản trị nguồn lực nhà nước. Yêu cầu thứ ba là hài hòa hóa lợi ích của Nhà nước, của Nhân dân, của doanh nghiệp thì mới thúc đẩy phát triển chung và xã hội được. Yêu cầu thứ tư hài hòa hóa giữa cái Nghị quyết số 68-NQ/TW với Nghị quyết số 79-NQ/TW. Tức là xác định cái gì là của Nhà nước là chủ đạo và cái gì là của tư nhân là động lực; hài hòa hóa nguồn lực hợp lý giữa nguồn lực nhà nước và nguồn lực tư nhân. Thứ năm, phải số hóa nguồn lực nhà nước "đúng, đủ sạch, sống, thống nhất dùng chung”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan cần phát huy tinh thần đổi mới, quyết liệt hành động, tập trung cao độ cho công tác chỉ đạo, điều hành, triển khai hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm của Nghị quyết số 79-NQ/TW, bảo đảm đúng tiến độ, chất lượng các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra.

Căn cứ các mục tiêu, nhiệm vụ giải pháp tại Nghị quyết số 79-NQ/TW để xây dựng chương trình hành động của Chính phủ; trong đó xác định rõ nhiệm vụ, đề án, hành động cụ thể nhằm tạo đột phá trong phát triển kinh tế nhà nước; phân công, giao nhiệm vụ rõ ràng cho từng Bộ, cơ quan, địa phương, doanh nghiệp và thời hạn hoàn thành, bảo đảm theo tinh thần "6 rõ" và dễ kiểm tra, giám sát, đánh giá.