 |
| Phát triển du lịch văn hóa và du lịch cộng đồng vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Ảnh: VGP |
Trong những năm qua, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, nhiều chương trình, chính sách dân tộc đã được ban hành và tổ chức thực hiện, góp phần quan trọng làm thay đổi đáng kể bộ mặt vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào được cải thiện rõ rệt. Tỷ lệ hộ nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giảm nhanh hơn tỷ lệ giảm nghèo chung cả nước. Các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; niềm tin vào sự lãnh đạo, quản lý của Đảng và Nhà nước ngày được nâng cao, góp phần bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Bên cạnh đó, phát triển du lịch văn hóa và du lịch cộng đồng vùng đồng bào dân tộc thiểu số được coi trọng, với các mục tiêu trọng tâm như: Bảo tồn bản sắc và không gian văn hóa (hỗ trợ phục hồi các làng, bản, buôn cổ, bảo tồn trang phục, lễ hội, nghề thủ công, ẩm thực, không gian sinh hoạt… đang có nguy cơ mai một); Chuyển đổi số du lịch (số hóa tư liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu và quảng bá văn hóa bản địa trên nền tảng trực tuyến); Cải thiện, nâng cao sinh kế (đưa văn hóa bản địa, các sản phẩm làng nghề thành sản phẩm du lịch, tạo động lực kinh tế trực tiếp cho người dân); Phát triển hạ tầng (sử dụng, thiết kế các thiết chế văn hóa đa mục đích, vừa phục vụ sinh hoạt cộng đồng, vừa thu hút du khách).
| Các dân tộc thiểu số ở Việt Nam cư trú trên ¾ diện tích đất nước, tập trung chủ yếu vùng rừng núi, trung du, vùng biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa. Văn hóa các dân tộc thiểu số của Việt Nam vừa có tính thống nhất, vừa có tính đa dạng. Thống nhất là bởi nền văn hóa Việt Nam được định hình, chọn lọc từ quá trình đoàn kết chống giặc ngoại xâm, mở mang bờ cõi; từ quá trình đắp đê, trị thủy, bảo vệ mùa màng; từ lòng yêu nước sâu sắc… Đa dạng bởi đồng bào các dân tộc thiểu số cư trú trong những điều kiện tự nhiên, địa lý, khí hậu khác nhau, mang đặc trưng vùng miền. Vì vậy, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc thiểu số có vai trò quan trọng nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay. |
Tại Hội thảo Phát triển du lịch cộng đồng bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tổ chức tại tỉnh Điện Biên vừa qua, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Phạm Văn Thủy nhấn mạnh: “Các địa phương cần đánh giá đúng tiềm năng, lợi thế của mình; định hướng xây dựng sản phẩm du lịch cộng đồng đặc trưng; nâng cao kỹ năng truyền thông và quảng bá, phát triển thương hiệu; giải quyết các vấn đề đặt ra như quản lý điểm đến, môi trường, an ninh an toàn, và phát triển nguồn nhân lực bản địa. Tất cả nhằm hướng tới mục tiêu cuối cùng, giúp bà con có sinh kế ổn định, nâng cao thu nhập, bảo tồn văn hóa truyền thống và đóng góp vào sự phát triển bền vững của địa phương”.
Ông Thủy cũng lấy ví dụ minh họa về phát triển du lịch cộng đồng bền vững ở Điện Biên – nơi sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi như khí hậu trong lành, mát mẻ; cảnh quan núi rừng Tây Bắc hùng vĩ và cánh đồng thung lũng Mường Thanh rộng lớn, đẹp và nổi tiếng nhất vùng Tây Bắc. Điện Biên cũng có hệ thống suối khoáng, hang động, rừng nguyên sinh phong phú; nhiều bản làng còn giữ được cảnh quan nguyên sơ, bản sắc văn hóa dân tộc đặc sắc như bản Ten, bản Phiêng Lơi, bản Na Sang…; hệ thống di tích lịch sử gắn với Chiến dịch Điện Biên Phủ như đồi A1, hầm Đờ Cát, cầu Mường Thanh… Những nét văn hóa, lịch sử này, khi được bảo tồn và khai thác đúng cách sẽ là nguồn tài nguyên vô giá cho phát triển du lịch cộng đồng.
Việc triển khai Dự án 6 thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 đã tạo chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần và sinh kế của đồng bào. Với quan điểm xuyên suốt “Văn hóa các dân tộc thiểu số là một bộ phận quan trọng của nền văn hóa Việt Nam thống nhất, đa dạng”, những năm qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số được triển khai đồng bộ, hiệu quả. Trong thời gian tới, việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống sẽ tiếp tục được triển khai theo hướng đổi mới, tăng cường đầu tư có trọng tâm, đẩy mạnh xã hội hóa, ứng dụng công nghệ số, hướng tới mục tiêu: “Bảo tồn bản sắc - Phát triển bền vững - Nâng cao đời sống văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số Việt Nam”.
| Theo thống kê của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, hiện có 3 bảo tàng Trung ương và 65 bảo tàng cấp tỉnh thực hiện sưu tầm, kiểm kê, trưng bày di sản văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số Việt Nam. Đã có hơn 150 di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào dân tộc thiểu số được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. |
