OCB: Tín dụng tăng nhanh, bộ đệm còn mỏng

Nợ xấu của OCB hình thành mới trong quý II khoảng 636 tỷ đồng, trong khi ngân hàng chỉ dùng 155 tỷ đồng dự phòng để xử lý.

Lợi nhuận cải thiện nhờ mở rộng tín dụng

Báo cáo tài chính hợp nhất soát xét cho thấy, Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) ghi nhận lợi nhuận trước thuế quý II/2026 đạt 1.246 tỷ đồng, tăng 24,7% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 973 tỷ đồng, tăng 22,7%.

So với quý I/2026, lợi nhuận trước thuế chỉ tăng 1,9%, còn lợi nhuận sau thuế gần như đi ngang; phản ánh sự cải thiện của hoạt động kinh doanh, song phần lớn mức tăng thu nhập đã được dành cho dự phòng rủi ro tín dụng.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, lợi nhuận trước thuế của OCB đạt 2.470 tỷ đồng, tăng 30,5% so với cùng kỳ và hoàn thành 35,5% kế hoạch năm 6.960 tỷ đồng. Để hoàn thành mục tiêu, ngân hàng cần lãi khoảng 4.490 tỷ đồng trong nửa cuối năm, tương đương gần 1,8 lần kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm.

Động lực tăng trưởng chính đến từ thu nhập lãi thuần. Trong quý II, nguồn thu này đạt 2.525 tỷ đồng, tăng 15,9% so với cùng kỳ và 6% so với quý trước. Kết quả được hỗ trợ bởi quy mô cho vay mở rộng nhanh, bù đắp cho việc biên lãi chưa cải thiện rõ rệt.

Đến cuối tháng 6/2026, dư nợ cho vay khách hàng của OCB đạt 220.345 tỷ đồng, tăng 10,9% so với đầu năm và 18,3% so với cùng kỳ. Riêng trong quý II, dư nợ tăng gần 15.841 tỷ đồng, cao hơn gấp đôi mức tăng của tổng tài sản và vượt xa tốc độ giải ngân trong quý đầu năm.

So với mức tăng chung của hệ thống (7,41%), đây là mức tăng trưởng tín dụng khá cao. Tuy nhiên, tiền gửi khách hàng tăng chậm khiến chi phí vốn lên 5,6%, trong khi biên lãi ròng duy trì ở mức 3%. Cùng với đó, nợ nhóm 2 tăng 49,9%, còn tỷ lệ bao phủ nợ xấu đạt 59,4%. Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) bình quân 4 quý gần nhất phục hồi lên 13%, song vẫn thuộc nhóm thấp trong ngành Ngân hàng.

Tín dụng OCB trong nửa đầu năm tăng chủ yếu nhờ khách hàng doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực kinh doanh bất động sản, xây dựng, khách sạn và nhà hàng. Cho vay cá nhân cũng phục hồi, phần lớn từ các khoản vay mua nhà và vay tiêu dùng.

Nguồn thu ngoài lãi cũng đóng góp tích cực. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ quý II đạt 396 tỷ đồng, tăng 33,6% so với cùng kỳ và gấp gần 2,5 lần quý I. Thu nhập khác và góp vốn đạt 255 tỷ đồng, tăng 56,9%.

Tổng thu nhập hoạt động trong quý đạt 3.205 tỷ đồng, tăng 21,3%. Trong khi đó, chi phí hoạt động tăng 4,5%, lên 1.054 tỷ đồng. Nhờ tốc độ tăng chi phí thấp hơn thu nhập, tỷ lệ chi phí trên tổng thu nhập giảm từ 38,2% cùng kỳ xuống 32,9%.

Áp lực từ nguồn vốn và chất lượng tài sản

Tín dụng tăng nhanh tạo dư địa mở rộng thu nhập lãi trong các quý tiếp theo, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cân đối nguồn vốn. Tiền gửi khách hàng của OCB cuối quý II đạt 159.695 tỷ đồng, tăng 6,4% so với đầu năm, thấp hơn tốc độ tăng cho vay.

Riêng trong quý II, tiền gửi khách hàng chỉ tăng khoảng 1.012 tỷ đồng, bằng 6,4% mức tăng dư nợ. Phần thiếu hụt được bù đắp bằng tiền gửi và vay từ các tổ chức tín dụng khác, phát hành giấy tờ có giá cùng nguồn vốn tài trợ, ủy thác.

Cơ cấu huy động này khiến chi phí vốn chịu áp lực. Tiền gửi không kỳ hạn (CASA) của OCB còn khoảng 17.345 tỷ đồng, giảm 26,7% so với cùng kỳ, và cũng thấp hơn khá nhiều so với mặt bằng chung toàn ngành Ngân hàng. Phần lớn tiền gửi của khách hàng vì vậy phải chịu lãi suất theo mặt bằng thị trường.

Chi phí vốn trong quý II tăng lên 5,6%, cao hơn mức 4,3% cùng kỳ. Dù lợi suất tài sản sinh lãi được cải thiện, biên lãi ròng của ngân hàng vẫn duy trì quanh 3% trong hai quý liên tiếp. Ngân hàng đã bù đắp phần lớn chi phí huy động gia tăng thông qua điều chỉnh lãi suất cho vay, song biên lãi vẫn chưa cải thiện. Yêu cầu giảm lãi suất cho vay từ ngày 13/8 cũng khiến dư địa duy trì giải pháp này trong nửa cuối năm thu hẹp.

Chất lượng tài sản tiếp tục là biến số lớn đối với kết quả kinh doanh. Tỷ lệ nợ xấu của OCB cuối quý II/2026 ở mức 3,5% (đi ngang so với quý I nhưng cao hơn mức 3,2% cuối năm 2025), cao hơn mục tiêu dưới 3% ngân hàng đặt ra cho cả năm. Ban lãnh đạo OCB nhận định nợ xấu đã đạt đỉnh vào năm 2024 và phần lớn khoản nợ phát sinh trong hai năm gần đây liên quan đến danh mục cho vay cũ.

Tuy nhiên, việc nợ nhóm 2 và nợ nhóm 5 cùng tăng trong quý II cho thấy chất lượng tài sản vẫn cần tiếp tục theo dõi. Số dư trái phiếu đặc biệt VAMC còn 1.136 tỷ đồng, giảm 177 tỷ đồng so với cuối năm 2025, chủ yếu do được tất toán dần theo kỳ hạn; ngân hàng không phát sinh thêm hoạt động bán nợ cho VAMC.

Trong cơ cấu nợ xấu, nợ có khả năng mất vốn đạt 5.438 tỷ đồng, tăng 886 tỷ đồng so với cuối quý I và chiếm hơn 70% tổng nợ xấu. Đây là nhóm nợ có yêu cầu trích lập cao, qua đó tạo thêm áp lực lên lợi nhuận.

Nợ nhóm 2, gồm các khoản vay cần chú ý, tăng 32,1% trong riêng quý II và tăng 49,9% so với đầu năm, lên 5.209 tỷ đồng. Tỷ lệ nợ nhóm 2 trên tổng dư nợ theo đó tăng từ 1,7% cuối năm 2025 lên 2,4%. Nếu một phần các khoản vay này chuyển sang nhóm nợ xấu, nhu cầu trích lập dự phòng có thể tiếp tục duy trì ở mức cao.

Trong quý II, OCB dành 905 tỷ đồng cho dự phòng rủi ro tín dụng, tăng 42,8% so với cùng kỳ và 85% so với quý I. Khoản trích lập lớn khiến lợi nhuận trước thuế chỉ tăng nhẹ so với quý trước, dù lợi nhuận thuần trước dự phòng tăng 25,6%.

Việc tăng trích lập giúp tỷ lệ bao phủ nợ xấu của OCB cải thiện từ 55,6% cuối quý I lên 59,4%, mức cao nhất trong tám quý gần đây. Tuy nhiên, tỷ lệ này vẫn cho thấy bộ đệm dự phòng còn tương đối mỏng, khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu bình quân toàn ngành trong quý II dao động khoảng 79-83%.