Ngày Văn hóa Việt Nam: Từ tôn vinh giá trị đến sức mạnh văn hóa quốc gia

Hà Nội nhiều hoạt động tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống.

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, Hà Nội đã chỉ đạo tổ chức nhiều hoạt động nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống, khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và niềm tự hào dân tộc. Các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao cũng được tổ chức phù hợp với điều kiện của từng địa phương, tạo điều kiện để người dân tham gia và thụ hưởng.

Lễ phát động với thông điệp “Thăng Long Hà Nội, ngàn năm văn hiến - Muôn sắc Việt Nam”, Hà Nội tôn vinh chiều sâu lịch sử, văn hiến của Thủ đô và sự phong phú của văn hóa 54 dân tộc. Quan trọng hơn, cách tổ chức sự kiện cho thấy văn hóa đang được đưa ra khỏi khuôn khổ nghi lễ để trở thành một phần sống động của đời sống cộng đồng.

Việc Hà Nội lựa chọn Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, nơi được xác định là “ngôi nhà chung” của 54 dân tộc, làm địa điểm phát động mang ý nghĩa rõ nét. Đồng bào và nghệ nhân không chỉ trình diễn mà còn là chủ thể thực hành, gìn giữ và trao truyền di sản. Đây là cách tiếp cận giúp văn hóa được sống trong cộng đồng, thay vì chỉ được giới thiệu như những giá trị trưng bày.

Đáng chú ý, Hà Nội ký kết Quy chế phối hợp với 10 tỉnh, thành phố gồm Thái Nguyên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Sơn La, Gia Lai, Quảng Ngãi, Khánh Hòa, Đắk Lắk, thành phố Huế và TP. Cần Thơ. Liên kết này mở rộng không gian giao lưu, giúp các địa phương chia sẻ nguồn lực, quảng bá bản sắc và nâng cao chất lượng hoạt động, đồng thời tạo nền tảng cho liên kết văn hóa gắn với du lịch và công nghiệp sáng tạo.

Tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, các hoạt động trưng bày, biểu diễn, giao lưu, trải nghiệm được tổ chức cùng không gian quảng bá văn hóa Thăng Long - Hà Nội, 20 gian hàng giới thiệu sản phẩm làng nghề, phố nghề truyền thống, sản phẩm OCOP và đặc trưng của Thủ đô. Sự kết hợp này cho thấy văn hóa không chỉ tạo giá trị tinh thần mà còn có khả năng hình thành sản phẩm, dịch vụ và sinh kế.

Đây là hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển công nghiệp văn hóa. Khi làng nghề, nghệ thuật truyền thống, ẩm thực, xuất bản và di sản kết nối với du lịch, công nghệ và thị trường, giá trị văn hóa có thể chuyển hóa thành giá trị kinh tế mà vẫn giữ bản sắc. Hiệu quả Ngày Văn hóa Việt Nam vì vậy cần nhìn vào mức độ tham gia của cộng đồng, khả năng tạo sản phẩm và sức lan tỏa.

Tiếp nối Lễ phát động, chương trình “Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội” dự kiến diễn ra từ ngày 21 đến 24/11/2026 tại phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm. Đưa hoạt động văn hóa vào không gian công cộng góp phần biến người dân và du khách từ người xem thành chủ thể trải nghiệm. Đây cũng là định hướng khuyến khích tổ chức tại quảng trường, phố đi bộ, di tích, bảo tàng, công viên và các không gian cộng đồng.

Trong lĩnh vực xuất bản, Cục Xuất bản, In và Phát hành xây dựng kế hoạch tổ chức Tuần lễ sách, Tháng phát hành sách, giới thiệu sách mới, giao lưu tác giả - tác phẩm, trưng bày, triển lãm và hội sách. Việc đưa sách và văn hóa đọc vào chuỗi hoạt động mở rộng phạm vi sự kiện, kết nối truyền thống với tri thức, sáng tạo và đời sống đương đại.

Kết nối văn hóa với du lịch cũng mở ra khả năng hình thành sản phẩm trải nghiệm có chiều sâu.

Theo Quyết định số 1111/QĐ-TTg ngày 19/6/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11” giai đoạn 2026-2030. Theo Kế hoạch tổ chức các hoạt động kỷ niệm “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11” phải trở thành ngày hội của toàn dân, khơi dậy tinh thần yêu nước, khát vọng cống hiến và phát huy sức mạnh nội sinh của văn hóa, con người Việt Nam. Tăng hoạt động tại không gian công cộng và trải nghiệm thực chất cho thấy mục tiêu là đưa văn hóa đến gần hơn với cộng đồng. Năm 2026 là năm đầu tiên, đặt nền móng cho sự kiện thường niên quy mô toàn quốc. Điều quan trọng là tạo cơ chế để văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống.

Định hướng ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo mở thêm khả năng đưa di sản đến gần công chúng, nhất là thế hệ trẻ. Công nghệ có thể hỗ trợ số hóa, kể chuyện di sản, xây dựng trải nghiệm tương tác. Qua đó, bảo tồn trở thành quá trình tái tạo giá trị trong bối cảnh mới.

Kết nối văn hóa với du lịch cũng mở ra khả năng hình thành sản phẩm trải nghiệm có chiều sâu. Mỗi địa phương có thể lựa chọn di sản, làng nghề, ẩm thực, nghệ thuật truyền thống hoặc sản phẩm sáng tạo đặc trưng để xây dựng chương trình riêng, gắn với quảng bá và kích cầu. Nếu triển khai đồng bộ, tháng 11 có thể từng bước trở thành mùa du lịch - văn hóa, tạo thêm dòng khách và nguồn thu, đồng thời nâng cao nhận diện điểm đến.

Từ góc độ phát triển, Ngày Văn hóa Việt Nam chỉ thực sự có sức sống khi tạo được chuỗi giá trị từ bảo tồn, thực hành, sáng tạo đến quảng bá và tiêu dùng văn hóa. Mỗi địa phương cần có dấu ấn riêng, nhưng phải nằm trong mạng lưới chung để nghệ sĩ, nghệ nhân, trí thức, doanh nghiệp, cộng đồng và thế hệ trẻ cùng tham gia. Khi đó, văn hóa không chỉ được tôn vinh mà còn tạo ra giá trị xã hội và kinh tế.

Thương hiệu văn hóa quốc gia không thể hình thành chỉ bằng quảng bá, mà cần được tích lũy từ trải nghiệm và sự tham gia của cộng đồng. Từ Thăng Long - Hà Nội đến sắc màu văn hóa 54 dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam có cơ hội kết nối di sản với sáng tạo, truyền thống với hiện đại, cộng đồng với thị trường.

Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 vì thế đang đi từ mục tiêu tôn vinh giá trị sang kiến tạo sức mạnh văn hóa quốc gia. Khi người dân thực sự là chủ thể, di sản được sống trong cộng đồng và văn hóa được kết nối với du lịch, công nghiệp sáng tạo, công nghệ và kinh tế số, những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ sẽ không chỉ được bảo tồn, mà còn được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh và sức mạnh phát triển bền vững của Việt Nam, tạo thêm giá trị cho đất nước.