Nâng cao hiệu quả quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp

Ngày 3/12, Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề "Phát huy mô hình Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước theo hướng kinh doanh vốn chuyên nghiệp, hình thành quỹ đầu tư Chính phủ".

Đây là sự kiện thời sự quan trọng để nhìn lại toàn diện tình hình và kết quả thực hiện nhiệm vụ của SCIC trong thời gian qua; đồng thời huy động ý kiến của chuyên gia trong và ngoài nước góp phần xác định định hướng phát triển của SCIC trong thời gian tới, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý vốn Nhà nước, thúc đẩy phát triển kinh tế và tái cấu trúc khu vực doanh nghiệp nhà nước.

Hội thảo quốc tế với chủ đề "Phát huy mô hình Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước theo hướng kinh doanh vốn chuyên nghiệp, hình thành quỹ đầu tư Chính phủ".

Phát biểu tại Hội thảo, thay mặt Lãnh đạo Bộ Tài chính, Thứ trưởng Cao Anh Tuấn ghi nhận và biểu dương những thành tựu mà SCIC đã đạt được trong gần 20 năm qua. SCIC đã đạt được các thành tựu đáng ghi nhận trong vai trò đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại doanh nghiệp, thể hiện rõ những ưu thế nổi bật của mô hình doanh nghiệp đầu tư kinh doanh vốn, so với cơ chế quản lý truyền thống của cơ quan hành chính.

Về việc tiếp nhận quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại các doanh nghiệp, SCIC đã tiếp nhận 120 doanh nghiệp (bao gồm 18 tập đoàn, tổng công ty) với tổng vốn nhà nước hơn 24.746 tỷ đồng. Trong 120 doanh nghiệp tiếp nhận, SCIC đã triển khai tái cơ cấu, xử lý tồn tại của một số Tập đoàn, Tổng công ty quy mô lớn (Vinaconex, Vinatex, Seaprodex).

Về quản trị doanh nghiệp, SCIC thực hiện vai trò đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại 112 doanh nghiệp với tổng vốn theo giá trị sổ sách là 56.284 tỷ đồng. Sau khi tiếp nhận vốn nhà nước tại các doanh nghiệp, SCIC đã triển khai các giải pháp tối ưu hóa nguồn lực tại các doanh nghiệp, đồng thời đảm bảo quản lý chặt chẽ tài sản nhà nước theo đúng quy định.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn phát biểu tại Hội thảo.

Theo Thứ trưởng Cao Anh Tuấn, việc SCIC tách bạch rõ ràng chức năng đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước với chức năng quản lý nhà nước của các Bộ, ngành và địa phương đã giúp giảm thiểu thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý công việc, nâng cao hiệu quả và tận dụng tốt các cơ hội đầu tư. Việc đổi mới phương thức quản lý vốn từ hành chính sang đầu tư kinh doanh vốn giúp công tác quản trị doanh nghiệp và tái cơ cấu phần vốn Nhà nước tại doanh nghiệp được thực hiện chuyên nghiệp, với bộ máy tinh gọn, hiệu quả, tối ưu hóa nguồn lực nhà nước tại doanh nghiệp.

Thứ trưởng Cao Anh Tuấn chia sẻ, vừa qua, Quốc hội đã thông qua Luật 68/2025/QH15 về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp thay thế Luật quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp. Đây là bước chuyển rất quan trọng từ quản lý, sử dụng vốn sang quản lý và đầu tư vốn, là cơ sở pháp lý nền tảng quan trọng cho việc quản lý vốn, tài sản nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp. Hiện nay, Bộ Tài chính đang hoàn thiện 3 Nghị định hướng dẫn Luật 68/2025/QH15 (gồm Nghị định về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, Nghị định về giám sát, kiểm tra, đánh giá, xếp loại, báo cáo và công khai thông tin trong quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và Nghị định về cơ cấu lại vốn nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp).

Đồng thời, đã và đang chủ trì xây dựng 6 Nghị định đặc thù về cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính đặc thù của các Tập đoàn, Tổng công ty, doanh nghiệp nhà nước trong một số lĩnh vực then chốt, trong đó có Nghị định về cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính đối với doanh nghiệp có chức năng đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước.

Song song, Đề án phát triển kinh tế Nhà nước cũng đang được Bộ Chính trị chỉ đạo sát sao, với nhiệm vụ trọng tâm trong đề án này là nâng cao hiệu quả của khu vực kinh tế nhà nước, phát huy vai trò chủ đạo, tiên phong, dẫn dắt, điều tiết, kết nối các thành phần kinh tế theo khuôn khổ của pháp luật, định hướng phát triển của nhà nước, góp phần thúc đẩy tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an ninh kinh tế, an sinh xã hội.

Bộ Tài chính cũng được giao nghiên cứu xây dựng Đề án về phương án sắp xếp các doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn nhà nước với mục tiêu là sắp xếp, cơ cấu lại hệ thống doanh nghiệp có vốn nhà nước một cách thực chất, hiệu quả, tăng quy mô, giảm số lượng doanh nghiệp xuống mức phù hợp, tập trung vào lĩnh vực then chốt, thiết yếu, có khả năng dẫn dắt phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Bên cạnh đó, cùng với việc hoàn thiện thể chế pháp luật, Thứ trưởng cho rằng, việc nghiên cứu, học tập kinh nghiệm quốc tế trong việc xây dựng và vận hành mô hình Quỹ Đầu tư Chính phủ cho SCIC (như Temasek Holdings của Singapore, Khazanah của Malaysia, Danatara của Indonesia) sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu hình thành mô hình tổ chức tài chính lớn mạnh với chức năng đầu tư, kinh doanh vốn nhà nước, trở thành công cụ quan trọng của Chính phủ trong quá trình tái cơ cấu, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước trong giai đoạn tới.