Khoán tăng trưởng góp phần thúc đẩy phát triển các địa phương

Khoán tăng trưởng góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế tại các địa phương.

Tại cuộc họp với Phó Thủ tướng Chính phủ về giao chỉ tiêu tăng trưởng cho các địa phương, doanh nghiệp, Bộ Tài chính cho biết, đã rà soát, dự kiến 34 chỉ tiêu của địa phương trong giai đoạn 2026 – 2030 và năm 2026. Trước mắt, Bộ Tài chính sẽ trình Chính phủ giao các chỉ tiêu đã rõ về phương pháp xác định, hầu hết các địa phương đã dự kiến tính toán bao gồm 27 chỉ tiêu giai đoạn 2026 – 2030 và 25 chỉ tiêu năm 2026. Một số chỉ tiêu có thể giao ngay như tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân/năm, tăng trưởng khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản, khu vực công nghiệp và xây dựng, dịch vụ; tốc độ tăng chỉ số sản xuất công nghiệp; tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng; tăng trưởng giá trị kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu, tổng vốn đầu tư toàn xã hội trên địa bàn; tốc độ tăng năng suất lao động bình quân/năm; số doanh nghiệp (DN) hoạt động trên địa bàn đến năm 2030, giảm tỷ lệ hộ nghèo, chỉ số phát triển con người (HDI)…

Chỉ tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026, một số đầu tàu kinh tế đã được xác định cụ thể. Trong đó, Hải Phòng được giao tăng trưởng ở mức cao nhất với 13 – 13,5% và bình quân giai đoạn 2026 – 2030 là 13 – 14%; Hà Nội được giao mục tiêu GRDP 2026 là 10 – 10,5% và mức 10,5 – 11% cho cả giai đoạn; Thành phố Hồ Chí Minh được giao 10% cho năm 2026 và cả giai đoạn; Bắc Ninh lần lượt giao chỉ tiêu là 12,5 – 13% và 10%; Quảng Ninh là 13% và 11 – 12%; Khánh Hòa là 10,8% và 11 – 12%; Đà Nẵng trên 11%... Một số địa phương được giao mục tiêu tăng trưởng thấp dưới mức hai con số có Gia Lai, Sơn La, Đồng Tháp, Cà Mau…

Trên căn cứ chỉ tiêu tăng trưởng GRDP mà Quốc hội đã “chốt”, các địa phương cũng đang tăng tốc thực hiện. Thậm chí, một số tỉnh đã đề ra mục tiêu phấn đấu cao hơn như Gia Lai đưa ra chỉ tiêu từ nay đến năm 2030 phải đạt mức tăng trưởng khoảng 10,5 – 11%/năm. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Gia Lai giao chỉ tiêu cụ thể đến 135 xã, phường, xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm theo hướng “cầm tay chỉ việc” gắn với từng lĩnh vực phát triển, từ lựa chọn cây trồng, vật nuôi đến xây dựng các dự án phù hợp với điều kiện từng địa phương. Cùng với đó, Thành phố Hồ Chí Minh cũng giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các đơn vị, địa phương để rà soát, đề xuất nội dung kế hoạch tổng thể triển khai của Thành ủy về thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đạt mục tiêu 2 con số giai đoạn 2026 – 2030. Từ đó, Thành phố Hồ Chí Minh phải hoàn thành việc cụ thể hóa mục tiêu tăng trưởng cho từng ngành, lĩnh vực, địa phương trong quý 2/2026 và thiết lập hệ thống chỉ tiêu điều hành theo tháng, quý…

Thực tế, đây không phải năm đầu tiên Chính phủ giao chỉ tiêu cụ thể cho từng địa phương. Đầu năm 2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết giao chỉ tiêu tăng trưởng cụ thể cho 12 ngành, lĩnh vực và toàn bộ 63 tỉnh, thành phố thay vì chỉ đưa ra một con số tổng thể cho cả nước như trước đây. Mục tiêu cốt lõi là thúc đẩy tăng trưởng GDP cả nước năm 2025 đạt từ 8% trở lên, tạo bệ phóng hướng tới tăng trưởng 2 con số cho giai đoạn 2026 – 2030. Dựa vào nhóm động lực, có tới 16 – 18 tỉnh, thành được giao chỉ tiêu tăng trưởng trên 10%. Ngay sau khi nhận trọng trách từ Chính phủ, các địa phương đều đã đồng loạt xây dựng kịch bản tăng trưởng theo từng tháng, từng quý.

Theo TS Trần Việt Anh, Trường Đại học Hùng Vương, việc Chính phủ giao chỉ tiêu tăng trưởng cụ thể cho từng địa phương là một thay đổi rất đáng chú ý trong tư duy điều hành kinh tế. Đây không chỉ là giao một con số mà là giao trách nhiệm phát triển. Trước đây, mục tiêu tăng trưởng thường được nhìn như mục tiêu chung của cả nước, song khi từng địa phương có chỉ tiêu riêng, trách nhiệm trở nên rõ ràng hơn. Địa phương nào phải tăng bao nhiêu, dựa vào ngành nào, dự án nào, nguồn lực nào… tất cả đều phải được lượng hóa. Với các đầu tàu như Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội hay Đà Nẵng, cách làm này tạo ra một cú hích rất lớn. Đây là những trung tâm có đầy đủ điều kiện để kéo tăng trưởng, từ dân số, doanh nghiệp, hạ tầng, dịch vụ, công nghiệp cho tới tài chính và đổi mới sáng tạo. Khi được giao mục tiêu cụ thể, các đô thị này buộc phải “bung” hết năng lực, không thể vận hành theo quán tính cũ.

Có thể thấy, việc “khoán” tăng trưởng không chỉ nhằm tạo áp lực điều hành mà còn mở ra yêu cầu thay đổi tư duy quản trị phát triển theo hướng chủ động, linh hoạt và chịu trách nhiệm rõ ràng hơn. Quan trọng hơn, đây cũng có thể là phép thử đối với năng lực điều hành thực chất của từng địa phương trong giai đoạn phát triển mới. Nơi nào cải cách nhanh hơn, giải ngân tốt hơn, hỗ trợ doanh nghiệp hiệu quả hơn và tạo được môi trường đầu tư thuận lợi hơn, nơi đó sẽ có nhiều cơ hội bứt phá. Và khi các địa phương duy trì được đà tăng trưởng cao, đó sẽ là nền tảng quan trọng để nền kinh tế đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, không chỉ trong năm 2026 mà cho cả giai đoạn 2026-2030.