Hoàn thiện khung an toàn hoạt động cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam

Việc sửa đổi nhằm đồng bộ hóa các quy định liên quan đến hoạt động tín dụng đầu tư của Nhà nước.

Theo cơ quan soạn thảo, việc xây dựng Thông tư mới xuất phát từ yêu cầu cập nhật, đồng bộ với Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024, các nghị định mới về tổ chức hoạt động, tín dụng đầu tư của Nhà nước, cơ chế tài chính đối với VDB cũng như yêu cầu hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trong quá trình cơ cấu lại ngân hàng này giai đoạn 2023-2027.

Đáng chú ý, dự thảo được xây dựng theo hình thức thông tư thay thế do số lượng nội dung sửa đổi, bổ sung vượt quá một nửa tổng số điều của Thông tư hiện hành.

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là tiếp tục duy trì 3 nhóm chỉ tiêu an toàn cơ bản mà VDB phải thường xuyên tuân thủ, gồm giới hạn cấp tín dụng, tỷ lệ dự trữ thanh khoản và tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng nguồn vốn được sử dụng để cho vay; do vẫn phù hợp với yêu cầu quản trị rủi ro và phù hợp với thực tiễn triển khai của VDB.

Dự thảo vẫn duy trì cơ chế cho phép NHNN, trên cơ sở kết quả giám sát, kiểm tra, thanh tra, có thể yêu cầu VDB áp dụng các giới hạn, tỷ lệ an toàn chặt chẽ hơn trong trường hợp cần thiết nhằm bảo đảm an toàn hoạt động tùy theo tính chất và mức độ rủi ro.

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là việc dự thảo bỏ các quy định riêng về vốn tự có và giới hạn cấp tín dụng đang được quy định trực tiếp trong Thông tư số 07/2019/TT-NHNN và Thông tư số 07/2022/TT-NHNN. Thay vào đó, Điều 5 dự thảo quy định VDB xác định giới hạn cấp tín dụng theo khoản 2 Điều 7 Nghị định số 32/2017/NĐ-CP về tín dụng đầu tư của Nhà nước, đã được sửa đổi, bổ sung.

Theo cơ quan soạn thảo, việc dẫn chiếu trực tiếp đến nghị định giúp bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời phù hợp với cách thức quy định đang được áp dụng đối với các tổ chức tín dụng khác.

Dự thảo cũng có nhiều điều chỉnh liên quan đến hệ thống quản trị nội bộ của VDB. Theo đó, quy định nội bộ về “cấp tín dụng, quản lý tiền vay” được thay thế bằng quy định nội bộ về “cấp tín dụng, quản lý nợ”. Sự thay đổi này nhằm thống nhất với các quy định mới về phân loại tài sản có và cam kết ngoại bảng áp dụng đối với VDB.

Ngoài việc quy định các tiêu chí xác định khách hàng, người có liên quan, chính sách tín dụng, quy trình thẩm định, xét duyệt cấp tín dụng và quản lý nợ, dự thảo tiếp tục yêu cầu các quy định nội bộ phải xác định rõ trách nhiệm, quyền hạn của các bộ phận và cá nhân liên quan, bảo đảm nguyên tắc minh bạch, không xung đột lợi ích và không che giấu chất lượng tín dụng.

Đối với tỷ lệ dự trữ thanh khoản, dự thảo giữ nguyên phương pháp tính, các cấu phần tính toán cũng như mức tối thiểu 0,6% đang được áp dụng. Tuy nhiên, điểm mới đáng chú ý là từ ngày 1/1/2030, VDB sẽ phải thực hiện tính toán và quản lý tỷ lệ dự trữ thanh khoản vào cuối mỗi ngày làm việc thay vì chỉ thực hiện theo tháng như hiện nay.

Theo bản thuyết minh, yêu cầu này nhằm nâng cao năng lực quản trị rủi ro, giúp việc theo dõi và quản lý thanh khoản được thực hiện thường xuyên, liên tục hơn, đồng thời từng bước tiệm cận với các yêu cầu bảo đảm an toàn áp dụng đối với ngân hàng thương mại. Quy định cũng phù hợp với lộ trình hiện đại hóa công nghệ thông tin của VDB đến năm 2030.

Cùng với đó, dự thảo tiếp tục duy trì tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng nguồn vốn được sử dụng để cho vay ở mức tối đa 95%.

Dự thảo cũng cập nhật quy định về vốn chủ sở hữu được sử dụng để cho vay nhằm bảo đảm phù hợp với Nghị định số 266/2025/NĐ-CP về chế độ quản lý tài chính và đánh giá hiệu quả hoạt động của VDB.

Theo đó, khi xác định vốn chủ sở hữu được sử dụng để cho vay, dự thảo quy định tách riêng giá trị quyền sử dụng đất được Nhà nước giao hoặc cho thuê nhưng được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Khoản mục này được xác định là một trong các giá trị phải trừ khi tính vốn chủ sở hữu sử dụng cho hoạt động cho vay.

Theo NHNN, các sửa đổi, bổ sung tại dự thảo lần này nhằm đáp ứng yêu cầu hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của VDB, đồng thời phù hợp với quá trình cơ cấu lại ngân hàng giai đoạn 2023-2027. Đáng chú ý, nhiều quy định mới được thiết kế theo hướng tăng cường quản trị rủi ro, hiện đại hóa công tác quản lý và từng bước tiệm cận các chuẩn mực áp dụng đối với hệ thống ngân hàng thương mại.