Hình thành “bản đồ số” quy hoạch thống nhất trên toàn quốc

Chuẩn hóa dữ liệu quy hoạch toàn quốc

Theo lộ trình được đề ra, đến năm 2026, toàn bộ cơ sở dữ liệu hồ sơ quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch tỉnh sẽ được số hóa trên nền tảng công nghệ hệ thống thông tin địa lý (GIS). Dữ liệu sau đó được cập nhật vào Hệ thống thông tin quốc gia về quy hoạch để cung cấp, chia sẻ cho cơ quan, tổ chức và người dân theo quy định. Mục tiêu này cho thấy quyết tâm lớn trong việc hình thành kho dữ liệu quy hoạch thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Cục Công nghệ thông tin và chuyển đổi số (Bộ Tài chính) đang triển khai xây dựng Hệ thống thông tin quốc gia về quy hoạch theo mô hình tập trung và vận hành thống nhất trên toàn quốc. Hệ thống được thiết kế phù hợp với Khung kiến trúc Chính phủ điện tử, Chính phủ số và các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia. Đây được xem là hạ tầng dữ liệu cốt lõi nhằm hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực quy hoạch tại Việt Nam hiện nay.

Một trong những điểm đáng chú ý của hệ thống là được xây dựng trên nền địa lý quốc gia và tận dụng tối đa các dữ liệu, cơ sở thông tin sẵn có nhằm tránh trùng lặp và lãng phí nguồn lực. Toàn bộ dữ liệu sẽ được cập nhật thường xuyên, bảo đảm tính đầy đủ và kịp thời. Việc ứng dụng công nghệ hiện đại cũng giúp nâng cao khả năng công khai, minh bạch thông tin quy hoạch, đồng thời bảo đảm quyền tiếp cận dữ liệu của tổ chức và cá nhân theo quy định pháp luật.

Theo định hướng của cơ quan quản lý, hệ thống sẽ phục vụ nhiều mục tiêu cùng lúc, từ hỗ trợ công tác quản lý nhà nước về quy hoạch đến phục vụ chỉ đạo điều hành phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, đây cũng sẽ là nền tảng chia sẻ dữ liệu dùng chung giữa các bộ, ngành và địa phương. Khi toàn bộ dữ liệu được kết nối liên thông trên môi trường điện tử, quá trình khai thác thông tin quy hoạch sẽ trở nên thuận tiện, nhanh chóng và giảm đáng kể thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.

Việc hình thành hệ thống dữ liệu quy hoạch quốc gia cũng được xem là giải pháp quan trọng để khắc phục tình trạng phân tán thông tin giữa các cơ quan quản lý trong nhiều năm qua. Trước đây, dữ liệu quy hoạch thường được lưu trữ riêng lẻ ở từng bộ, ngành hoặc địa phương, gây khó khăn trong tra cứu và đồng bộ thông tin. Khi hệ thống mới được vận hành tập trung, dữ liệu sẽ được chuẩn hóa và tích hợp trên cùng một nền tảng, giúp nâng cao hiệu quả quản trị và hạn chế chồng chéo quy hoạch.

Ứng dụng GIS trong quản lý quy hoạch

Theo quy định của Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, Hệ thống thông tin quốc gia về quy hoạch sẽ đóng vai trò trung tâm trong quản lý dữ liệu quy hoạch trên phạm vi cả nước. Bên cạnh đó, Nghị định số 70/2026/NĐ-CP và Thông tư số 22/2026/TT-BTC cũng đưa ra yêu cầu cụ thể về nội dung, kỹ thuật cơ sở dữ liệu hồ sơ quy hoạch và bản đồ quy hoạch các cấp.

Theo Cục Công nghệ thông tin và chuyển đổi số, hệ thống sẽ được xây dựng trên các nền tảng công nghệ phổ biến như .NET Framework, Java hoặc các giải pháp tương đương nhằm bảo đảm hiệu năng, tính ổn định và khả năng mở rộng lâu dài. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng khuyến khích áp dụng các công nghệ hiện đại, kiến trúc số và nền tảng dữ liệu mở để phù hợp với định hướng phát triển Chính phủ số và hệ sinh thái dữ liệu quốc gia trong tương lai.

Bên cạnh phiên bản dành cho máy tính, hệ thống còn được phát triển trên nền tảng di động nhằm nâng cao khả năng tiếp cận và khai thác dữ liệu cho người dùng. Điều này được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, nhà đầu tư và người dân trong việc tra cứu thông tin quy hoạch mọi lúc, mọi nơi. Việc mở rộng khả năng tiếp cận dữ liệu cũng góp phần nâng cao tính minh bạch và hạn chế tình trạng thiếu thông tin trong hoạt động đầu tư và phát triển dự án.

Bên cạnh yếu tố công nghệ, yêu cầu về an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu cũng được đặt lên hàng đầu. Hệ thống phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật về kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan nhà nước, đồng thời tích hợp chữ ký số chuyên dùng phục vụ xử lý nghiệp vụ điện tử. Đây là điều kiện cần thiết nhằm bảo đảm dữ liệu quy hoạch được vận hành an toàn, thống nhất và hạn chế rủi ro trong quá trình khai thác, sử dụng trên môi trường số hiện nay.

Dự kiến giai đoạn xây dựng và triển khai Hệ thống thông tin quốc gia về quy hoạch sẽ được thực hiện trong giai đoạn 2026-2027. Khi hoàn thành, hệ thống được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng dữ liệu dùng chung quy mô lớn, phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý nhà nước, hoạt động đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội. Quan trọng hơn, đây sẽ là một trong những cấu phần trọng yếu thúc đẩy tiến trình xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và quản trị số tại Việt Nam trong thời gian tới.