Chính sách mới thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ

Chính phủ ban hành nhiều cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ.

Nghị định gồm 8 chương, 69 điều, quy định toàn diện các nội dung liên quan đến thẩm định công nghệ, danh mục công nghệ, quản lý hoạt động chuyển giao công nghệ, cũng như kiểm tra, giám sát công nghệ trong các dự án đầu tư. Đồng thời, văn bản cũng làm rõ thẩm quyền, trình tự, thủ tục và điều kiện hoạt động của các tổ chức đánh giá, thẩm định, giám định công nghệ; quy định trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức, cá nhân liên quan.

Một điểm đáng chú ý của Nghị định là việc thiết kế các chính sách hỗ trợ theo hướng toàn diện, từ khuyến khích chuyển giao công nghệ đến phát triển thị trường khoa học và công nghệ. Các quy định này áp dụng cho nhiều đối tượng như doanh nghiệp, tổ chức khoa học - công nghệ, tổ chức trung gian và cá nhân tham gia hoạt động đổi mới sáng tạo.

Trong đó, Nghị định xác định 4 nhóm chính sách hỗ trợ và khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng, đổi mới công nghệ. Trước hết là hỗ trợ các doanh nghiệp có dự án thuộc lĩnh vực hoặc địa bàn ưu đãi đầu tư thực hiện nhận chuyển giao công nghệ từ các tổ chức khoa học và công nghệ. Điều kiện đặt ra là doanh nghiệp phải có dự án thuộc diện ưu đãi theo quy định của pháp luật, đồng thời có hợp đồng hoặc giấy chứng nhận đăng ký chuyển giao công nghệ hợp lệ.

Bên cạnh đó, Nghị định đặc biệt nhấn mạnh việc khuyến khích hợp tác giữa doanh nghiệp với các cơ quan, tổ chức trong và ngoài nước. Các hình thức hợp tác rất đa dạng, bao gồm phát triển và hoàn thiện công nghệ, thử nghiệm và trình diễn công nghệ, cũng như thương mại hóa kết quả nghiên cứu và hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp từ các sản phẩm khoa học.

Đáng chú ý, hợp tác trong đào tạo và phát triển nguồn nhân lực được đặt ở vị trí trung tâm. Doanh nghiệp được khuyến khích phối hợp với các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu để đặt hàng đào tạo, trao đổi chuyên gia, tiếp nhận sinh viên thực tập và tham gia trực tiếp vào các hoạt động nghiên cứu, đổi mới công nghệ. Đây là giải pháp quan trọng nhằm rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn.

Ngoài ra, Nghị định cũng khuyến khích mô hình hợp tác công - tư trong việc đầu tư, vận hành các phòng thí nghiệm, trung tâm đổi mới sáng tạo, cơ sở ươm tạo và hạ tầng kỹ thuật phục vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ. Việc chia sẻ dữ liệu, thông tin công nghệ và tài sản trí tuệ thông qua các nền tảng số quốc gia cũng được thúc đẩy nhằm tăng cường kết nối và lan tỏa tri thức.

Các doanh nghiệp và tổ chức tham gia vào các hình thức hợp tác này sẽ được hưởng nhiều ưu đãi, như ưu tiên tiếp cận các nguồn vốn từ Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia và các quỹ phát triển khoa học - công nghệ; đồng thời được tham gia các nhiệm vụ khoa học - công nghệ cấp quốc gia, cũng như sử dụng các dịch vụ hạ tầng kỹ thuật và nền tảng số phục vụ đổi mới sáng tạo.

Một nội dung quan trọng khác là chính sách hỗ trợ trực tiếp cho các tổ chức, doanh nghiệp tham gia hoạt động chuyển giao công nghệ. Bên nhận chuyển giao, bên chuyển giao và các tổ chức trung gian của thị trường khoa học - công nghệ đều thuộc diện được hỗ trợ. Điều này góp phần hình thành một hệ sinh thái chuyển giao công nghệ đồng bộ, trong đó các chủ thể đều có vai trò và động lực phát triển.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến việc phát triển mạng lưới các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã và hộ kinh doanh. Mạng lưới này sẽ được ưu tiên đầu tư từ ngân sách nhà nước dành cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, qua đó nâng cao năng lực hỗ trợ khu vực kinh tế quan trọng này.

Các hình thức hỗ trợ bao gồm giao nhiệm vụ, đặt hàng các tổ chức tham gia hỗ trợ doanh nghiệp; tổ chức các diễn đàn, câu lạc bộ, mạng lưới liên kết; cũng như kết nối với các nền tảng và chương trình trong nước và quốc tế. Đây được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao khả năng tiếp cận công nghệ cho khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Nguồn kinh phí thực hiện các chính sách hỗ trợ được bố trí từ nhiều kênh như ngân sách sự nghiệp khoa học và công nghệ, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia, các quỹ phát triển khoa học - công nghệ của bộ, ngành, địa phương và các nguồn hợp pháp khác. Cách tiếp cận đa nguồn này giúp bảo đảm tính bền vững và linh hoạt trong triển khai chính sách.

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/4/2026.