Chặn đầu cơ, găm giữ và bỏ hoang đất bằng công cụ tài chính
![]() |
| Để xử lý hiệu quả, cần rà soát, phân loại và xác định rõ nguyên nhân dẫn đến đất bị bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng. Ảnh: Thu Hiền |
Để găm giữ đất trở nên tốn kém hơn lợi ích đầu cơ
Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan xác định, thể chế, chính sách về đất đai phải được hoàn thiện đồng bộ, phù hợp với thể chế phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; có chính sách phù hợp với từng đối tượng, loại hình sử dụng đất để phát huy cao nhất tiềm năng, giá trị nguồn lực đất đai, đồng thời kiên quyết khắc phục tình trạng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, đầu cơ và sử dụng đất đai lãng phí.
Một trong những mục tiêu quan trọng được đặt ra là đưa đất đai thực sự trở thành nguồn lực chiến lược, lợi thế cạnh tranh và động lực phát triển đất nước, bảo đảm nguồn lực đất đai được quản lý, khai thác, sử dụng tiết kiệm, bền vững và đạt hiệu quả cao nhất.
Cụ thể, đến năm 2030, Nghị quyết đặt mục tiêu hoàn thiện đồng bộ, thống nhất hệ thống pháp luật về đất đai; khắc phục triệt để tình trạng sử dụng đất lãng phí, để đất bỏ hoang, ô nhiễm, suy thoái và những hạn chế, vướng mắc về quản lý, sử dụng đất do lịch sử để lại. Đất đai phải được quản lý chặt chẽ, phân bổ công bằng, hợp lý, khai thác và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, bền vững, gia tăng giá trị, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.
Đáng chú ý, để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Nghị quyết số 21-NQ/TW đặt ra nhóm giải pháp về công cụ tài chính và chính sách thuế nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, đồng thời xử lý tình trạng bỏ hoang đất, chậm đưa đất vào sử dụng, đầu cơ và găm giữ đất.
Theo đó, Nghị quyết yêu cầu nghiên cứu xây dựng chính sách tài chính, thuế với lộ trình phù hợp để sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả; tập trung khắc phục tình trạng bỏ hoang đất, chậm đưa đất vào sử dụng, đầu cơ, găm giữ đất làm méo mó thị trường, đẩy giá đất, giá nhà vượt xa nhu cầu ở thực và khả năng chi trả của người dân.
Đặc biệt, chính sách được định hướng thiết kế theo hướng việc găm giữ đất mà không sử dụng trở nên tốn kém hơn lợi ích đầu cơ.
Cùng với đó, Nghị quyết đặt ra yêu cầu nghiên cứu áp dụng chính sách điều tiết địa tô chênh lệch đối với thặng dư trong kinh doanh bất động sản và chính sách thuế cao hơn đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, qua đó hạn chế đầu cơ, phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai, chống lãng phí và góp phần lành mạnh hóa thị trường bất động sản.
Không thể xử lý mọi trường hợp đất bỏ hoang bằng một công cụ
Nhận định về vấn đề này, PGS.TS Trần Kim Chung, Học viện Tài chính cho rằng, việc Nghị quyết số 21-NQ/TW đặt vấn đề xử lý đất bỏ hoang ngay trong mục tiêu và đưa ra các giải pháp cụ thể là một nội dung rất đáng chú ý. Tuy nhiên, để xử lý hiệu quả tình trạng này, trước hết cần rà soát, phân loại và xác định rõ nguyên nhân dẫn đến đất bị bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng.
Theo ông Chung, nếu nguyên nhân thuộc về phía chủ đầu tư thì công cụ thuế có thể tạo động lực để chủ đầu tư tích cực xử lý và đưa đất vào sử dụng. Nhưng nếu nguyên nhân xuất phát từ những vướng mắc về thể chế thì cần có sự phối hợp giữa các bên liên quan để xử lý triệt để.
“Phải rà soát, phân loại, đánh giá nguyên nhân. Nếu nguyên nhân thuộc về thể chế thì cần phối hợp giữa tất cả các bên liên quan để xử lý bằng được, xử lý triệt để, rốt ráo những tồn tại này”, ông Chung nhấn mạnh.
Tương tự, đối với các dự án còn vướng mắc về thủ tục, theo ông Chung, cần xác định cụ thể vướng ở khâu nào để tập trung tháo gỡ. Trong bối cảnh hiện nay, những vấn đề thuộc về thủ tục hoàn toàn có thể được giải quyết nếu xác định đúng nguyên nhân và trách nhiệm của các bên liên quan.
Bên cạnh việc phân loại nguyên nhân, PGS.TS Trần Kim Chung cho rằng xử lý đất bỏ hoang cần được đặt trong bối cảnh tổng thể của số hóa và chuyển đổi số, qua đó tạo điều kiện xử lý vấn đề một cách đồng bộ, triệt để. Đặc biệt, dữ liệu đất đai phải bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống”.
Yêu cầu này liên quan trực tiếp đến khả năng áp dụng chính sách thuế đối với đất bỏ hoang, găm giữ đất. Muốn thực hiện chính sách thuế, trước hết phải có đầy đủ thông tin, định danh được thửa đất và xác định chính xác chủ thể chịu trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ thuế.
“Phải có quyền sử dụng đất, có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và phải xác định được chủ thể chịu trách nhiệm đóng thuế. Do đó, vấn đề lại quay trở về dữ liệu và định danh, đặc biệt là hệ thống dữ liệu đất đai”, ông Chung phân tích.
Theo PGS.TS Trần Kim Chung, việc sử dụng các công cụ nhằm chống đầu cơ, găm giữ đất và điều tiết phần địa tô chênh lệch là một trong những giải pháp có thể được sử dụng. Nếu đất được đưa vào sử dụng, nguồn lực này sẽ đóng góp cho phát triển kinh tế. Ngược lại, nếu đất không được đưa vào sử dụng thì một nguồn tài nguyên vốn hữu hạn, quý hiếm sẽ không được đưa vào sản xuất và không tạo ra đóng góp cho phát triển.
Trong trường hợp người nắm giữ đất vẫn có thể hưởng lợi từ địa tô chênh lệch, theo ông Chung, việc phải thực hiện nghĩa vụ thuế là bình thường và cần thiết.
“Tôi cho rằng, việc Nghị quyết số 21-NQ/TW đưa nội dung này thành một trong những giải pháp chính thức thể hiện một bước tiến rất lớn về mặt chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước”, chuyên gia nhấn mạnh.
Tin tức khác
APEC 2027 mở cơ hội, bất động sản Phú Quốc đối mặt phép thử dài hạn
Luật Đấu giá tài sản: Giữ mức tiền đặt trước 20-50% khi đấu giá đất ở cho cá nhân
Từ thuê mặt bằng đến nền tảng tăng trưởng: Bước ngoặt sinh tồn của doanh nghiệp công nghiệp
Phố Hiến Heritage Collection mở mạch giao thương mới từ cảm hứng thương cảng xưa
Khởi công dự án nhà ở xã hội lớn nhất cả nước ở xã Bà Điểm, TP. Hồ Chí Minh
Thị trường bất động sản tháng 10 phân hóa, nguồn cung cuối năm kỳ vọng cải thiện
Thị trường bất động sản đổi cuộc chơi, doanh nghiệp không thể theo cách cũ
VIDEO: 255 thủ tục thuế, hải quan, kho bạc chính thức xóa bỏ rào cản địa giới hành chính
PODCAST: Chính sách giảm và gia hạn thuế 366,6 nghìn tỷ đồng tạo bệ phóng giúp doanh nghiệp tái đầu tư
PODCAST: Hướng dẫn người nộp thuế tra cứu và chủ động gỡ bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh
PODCAST: Freelancer và KOL cần nắm rõ quy định mới về thuế thu nhập cá nhân từ tháng 7 năm 2026
PODCAST: Sửa Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập: Mở rộng thị trường, tăng cường hậu kiểm
Tạo cơ hội hợp tác thiết thực cho địa phương, doanh nghiệp hai nước Việt Nam - Trung Quốc
Chuyển ngay từ chuẩn bị sang triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Tuần lễ cấp cao APEC và làm việc tại Trung Quốc
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc, thúc đẩy hợp tác thực chất
Giao dịch hàng hóa phái sinh: Minh bạch giá tham chiếu, kết nối thị trường thực
Trường Đại học Tài chính - Marketing: Bền bỉ hành trình gieo mầm tri thức
Xung lực mới cho quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Azerbaijan
Chính phủ được điều chỉnh quy định của luật trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách
Chiều nay, Quốc hội xem xét chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp
VIFC-HCMC thúc đẩy phát triển Sở Giao dịch hàng hóa, hướng tới hình thành giá tham chiếu trong nước
Luật Đầu tư sửa đổi: Mở cơ chế ưu đãi đầu tư đặc biệt, thu hút các dự án chiến lược
Cơ hội mở rộng không gian kinh doanh cho doanh nghiệp Việt
Giao dịch hàng hóa phái sinh: Minh bạch giá tham chiếu, kết nối thị trường thực
Chuyển dịch năng lượng xanh, khơi thông nguồn lực cho phát triển bền vững
Chuyển giá trị văn hóa thành động lực tăng trưởng
Chủ tịch Vietnam Airlines: Kết nối Việt - Trung mở rộng giao thương APEC
Đưa AI thành động lực tăng trưởng mới của kinh tế Việt Nam








