Bộ Tài chính nghiên cứu cơ chế khuyến khích người dân tham gia chống buôn lậu thuốc lá

Chính phủ giao Bộ Tài chính tăng cường ngăn chặn thuốc lá nhập lậu qua biên giới.

Bộ Tài chính tăng cường kiểm soát tại địa bàn hải quan

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc vừa ký ban hành Chỉ thị số 25/CT-TTg ngày 9/6/2026 về tăng cường công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá trong tình hình mới.

Mặc dù sau hơn 10 năm thực hiện Chỉ thị số 30/CT-TTg ngày 30/9/2014, tình trạng buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ và sử dụng trái phép thuốc lá đã cơ bản được kiểm soát, song vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, nhất là sự gia tăng của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

Thống kê cho thấy, trong giai đoạn 2014-2025, các bộ, ngành, lực lượng chức năng và địa phương đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 79.459 vụ vi phạm liên quan đến thuốc lá; thu giữ hơn 110 triệu bao thuốc lá điếu các loại, hơn 388 tấn lá thuốc lá và trên 2 triệu đơn vị thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Tuy nhiên, hoạt động buôn lậu, vận chuyển, kinh doanh trái phép các sản phẩm thuốc lá vẫn diễn biến phức tạp tại nhiều địa bàn trọng điểm, gây thất thu ngân sách nhà nước, ảnh hưởng đến sản xuất trong nước, đồng thời tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Tại Chỉ thị, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tài chính chỉ đạo lực lượng Hải quan nâng cao hiệu quả công tác nghiệp vụ, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng để kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng qua địa bàn hải quan.

Bên cạnh nhiệm vụ kiểm soát, Bộ Tài chính còn được giao nghiên cứu, đề xuất đầu tư cơ sở vật chất, phương tiện, trang thiết bị và cơ chế hỗ trợ tài chính phù hợp nhằm khuyến khích, động viên các tổ chức, cá nhân tham gia phát hiện, tố giác, cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng trong công tác chống buôn lậu thuốc lá. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống buôn lậu, đồng thời góp phần bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước và bảo đảm môi trường kinh doanh lành mạnh.

Huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị

Chỉ thị yêu cầu các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên đẩy mạnh tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân tham gia phong trào toàn dân đấu tranh chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ và sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ và chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải trực tiếp chỉ đạo công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá trong phạm vi quản lý; chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ về tình hình vi phạm trên địa bàn.

Đáng chú ý, Chỉ thị nghiêm cấm cán bộ, công chức, viên chức mua bán, tàng trữ hoặc sử dụng thuốc lá điếu nhập lậu, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

Định kỳ 6 tháng, hằng năm và khi có yêu cầu đột xuất, các bộ, ngành, địa phương phải báo cáo kết quả thực hiện Chỉ thị về Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Công an tăng cường nắm tình hình trên không gian mạng và tại các địa bàn trọng điểm; đấu tranh, triệt phá các đường dây, ổ nhóm buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ trái phép thuốc lá; đẩy nhanh điều tra, truy tố, xét xử các vụ án liên quan.

Bộ Quốc phòng chỉ đạo lực lượng Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển tăng cường tuần tra, kiểm soát tại khu vực biên giới, cửa khẩu, đường mòn, lối mở và trên các vùng biển nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm.

Trong khi đó, Bộ Công Thương được giao chủ trì rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến xử lý hành vi kinh doanh, mua bán, tàng trữ, vận chuyển và sử dụng trái phép thuốc lá nhập lậu, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; nghiên cứu bổ sung khái niệm “hàng giả” vào các văn bản luật có liên quan.

Bộ Công Thương cũng phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan nghiên cứu hoàn thiện các quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá, đồng thời bổ sung các chế tài xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi sử dụng, chứa chấp thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

Chỉ thị yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường kiểm tra, kiểm soát địa bàn biên giới, cửa khẩu, khu vực nội địa và không gian mạng; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ và sử dụng trái phép thuốc lá.

Đặc biệt, các địa phương phải quy định rõ trách nhiệm của chính quyền cấp xã, phường, đặc khu trong công tác phòng, chống buôn lậu thuốc lá; gắn trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp xã với kết quả đấu tranh chống buôn lậu, vận chuyển, mua bán và sử dụng trái phép thuốc lá trên địa bàn quản lý.