Bài 1: Từ Công ước Hà Nội đến Đối thoại Shangri-La: Dấu ấn Việt Nam trong đối ngoại và hội nhập quốc tế

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 và trả lời một số câu hỏi của đại biểu tham dự. Ảnh: TTXVN

Công ước Hà Nội - dấu mốc khẳng định vị thế của Việt Nam trong ngoại giao đa phương

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, tư duy đối ngoại và hội nhập quốc tế tiếp tục được phát triển theo hướng chủ động, toàn diện và hiệu quả hơn, gắn kết chặt chẽ với yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược và sức cạnh tranh quốc gia, tạo nền tảng để Việt Nam tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới.

Một trong những dấu mốc nổi bật phản ánh bước phát triển đó là việc Việt Nam đăng cai Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) và Hội nghị cấp cao với chủ đề “Chung tay phòng, chống tội phạm mạng - Trách nhiệm chung, Tương lai chung” vào tháng 10/2025 tại Thủ đô Hà Nội.

Đây là dấu mốc quan trọng của đối ngoại đa phương Việt Nam khi lần đầu tiên một công ước đa phương toàn cầu của Liên hợp quốc được mang tên Thủ đô Hà Nội. Hội nghị quy tụ lãnh đạo, đại diện cấp cao của hơn 100 quốc gia cùng đông đảo tổ chức quốc tế, tổ chức khu vực và các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực an ninh mạng, thể hiện sự quan tâm và cam kết của cộng đồng quốc tế đối với việc tăng cường hợp tác phòng, chống tội phạm mạng.

Không chỉ là quốc gia đăng cai một sự kiện đối ngoại đa phương có ý nghĩa toàn cầu, Việt Nam còn tích cực thúc đẩy đối thoại, góp phần xây dựng đồng thuận và tạo điều kiện để Công ước được mở ký tại Hà Nội. Việc một công ước của Liên hợp quốc mang tên Thủ đô Hà Nội không chỉ là niềm tự hào của Việt Nam, mà còn phản ánh uy tín, vị thế và sự tin cậy ngày càng cao của đất nước trong cộng đồng quốc tế, đồng thời khẳng định những đóng góp chủ động, trách nhiệm của Việt Nam đối với các nỗ lực chung nhằm tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng, chống tội phạm mạng.

Sự kiện Công ước Hà Nội không phải là một dấu mốc đơn lẻ, mà là kết quả của quá trình Việt Nam kiên trì thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng. Đồng thời, đây cũng là minh chứng sinh động cho vị thế, uy tín và vai trò ngày càng tích cực của Việt Nam trong đời sống quốc tế, tạo nền tảng thực tiễn quan trọng để tiếp tục phát triển tư duy đối ngoại và hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới.

Phát biểu tại Phiên khai mạc Lễ mở ký Công ước Hà Nội, Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres khẳng định Công ước là dấu mốc quan trọng trên hành trình xây dựng một thế giới số an toàn hơn, đồng thời nhấn mạnh sức mạnh thực sự của Công ước sẽ được quyết định bằng những hành động cụ thể của các quốc gia sau khi ký kết.

Đặc biệt, Tổng Thư ký Liên hợp quốc đánh giá cao vai trò của Việt Nam khi cảm ơn Việt Nam đã đăng cai tổ chức Lễ mở ký và “vai trò lãnh đạo của Việt Nam trong việc kết nối chúng ta”. Theo ông António Guterres, Hà Nội là địa điểm phù hợp để mở ký Công ước bởi Việt Nam là quốc gia có tầm nhìn hướng tới tương lai, giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu; Thủ đô Hà Nội hiện thân cho tinh thần của kỷ nguyên số với đổi mới, năng động và kết nối.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres phát biểu tại phiên khai mạc Lễ mở ký Công ước Hà Nội. Ảnh: Hồng Vân

Chung nhận định đó, bà Gillian Bird, Đại sứ Australia tại Việt Nam cho rằng, việc Việt Nam được lựa chọn đăng cai Lễ mở ký Công ước Hà Nội không chỉ phản ánh uy tín ngày càng cao trên trường quốc tế, mà còn khẳng định vai trò lãnh đạo ngày càng tăng của Việt Nam trong quản trị số toàn cầu.

Theo bà Gillian Bird, việc đăng cai một sự kiện mang tầm quốc tế cùng thông điệp hướng tới tương lai là minh chứng cho cam kết mạnh mẽ của Việt Nam đối với chủ nghĩa đa phương và hợp tác quốc tế.

Có thể khẳng định, việc Lễ mở ký Công ước Hà Nội thành công là minh chứng sinh động và kết quả cụ thể trong việc triển khai chủ trương chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng theo tinh thần Nghị quyết 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới.

Đối thoại Shangri-La và bước phát triển mới của tư duy đối ngoại Việt Nam

Nếu Công ước Hà Nội là minh chứng sinh động cho uy tín, vị thế và những đóng góp ngày càng tích cực của Việt Nam trong hợp tác đa phương, thì hơn nửa năm sau, tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 diễn ra ở Singapore, Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò, tiếng nói và tầm ảnh hưởng ngày càng lớn trong các vấn đề an ninh, hòa bình và phát triển của khu vực.

Tại diễn đàn an ninh hàng đầu châu Á diễn ra cuối tháng 5/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã được mời phát biểu dẫn đề tại phiên khai mạc. Trong bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu bật những quan điểm lớn về đường lối đối ngoại của Việt Nam trong bối cảnh khu vực và thế giới tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp và khó lường.

Việt Nam tiếp tục khẳng định kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; kiên trì giải quyết các bất đồng bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế; đồng thời sẵn sàng cùng cộng đồng quốc tế đóng góp có trách nhiệm vào việc duy trì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới.

TS. Lê Phương Hòa, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và châu Phi (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) đánh giá, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được mời phát biểu dẫn đề tại Phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 cùng sự đón nhận tích cực của cộng đồng quốc tế là minh chứng cho vai trò ngày càng chủ động của Việt Nam trong thúc đẩy đối thoại, tăng cường hợp tác và xây dựng lòng tin chiến lược ở khu vực.

Theo TS. Lê Phương Hòa, Việt Nam đang chuyển mạnh từ tư duy “tham gia tích cực” sang “chủ động đóng góp xây dựng và hoàn thiện các cơ chế hợp tác chung”, phát huy lợi thế về vị thế chính trị và lòng tin chiến lược để thúc đẩy đối thoại, tăng cường hợp tác, góp phần kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.

Ở góc nhìn quốc tế, GS.TS. Vũ Minh Khương, Trường Chính sách công Lý Quang Diệu, Đại học Quốc gia Singapore cho rằng, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được mời phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 phản ánh sự coi trọng của cộng đồng quốc tế đối với vai trò và tiếng nói của Việt Nam. Trong bối cảnh thế giới biến động, sức mạnh của một quốc gia không chỉ được đo bằng quy mô kinh tế hay tiềm lực quốc phòng, mà còn ở khả năng tạo ra giá trị cho cộng đồng quốc tế. Chính sự chủ động kiến tạo, tôn trọng luật pháp quốc tế và thúc đẩy hợp tác vì hòa bình, phát triển đã giúp tiếng nói của Việt Nam ngày càng được lắng nghe trên các diễn đàn đa phương.

Từ Công ước Hà Nội đến Đối thoại Shangri-La, có thể thấy, đối ngoại Việt Nam đang bước sang một giai đoạn phát triển mới. Nếu trước đây, trọng tâm là mở rộng quan hệ và chủ động hội nhập, thì ngày nay, Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò tích cực hơn trong thúc đẩy đối thoại, xây dựng đồng thuận và đóng góp vào các cơ chế hợp tác khu vực, quốc tế. Đó là sự phát triển nhất quán của đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc trên cơ sở Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế.

Những dấu mốc đối ngoại nổi bật trong 2 năm qua không chỉ phản ánh uy tín và vị thế ngày càng cao của Việt Nam, mà còn cho thấy năng lực tham gia chủ động, trách nhiệm vào việc giải quyết các vấn đề chung của cộng đồng quốc tế. Qua đó, đối ngoại tiếp tục phát huy vai trò quan trọng trong tạo lập và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; tranh thủ hiệu quả các nguồn lực bên ngoài; đồng thời từng bước mở ra những không gian và cơ hội phát triển mới, góp phần nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, sức cạnh tranh quốc gia và vị thế của Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới.