AI, Big Data - "Cánh tay đắc lực" quản lý tuân thủ pháp luật thuế tại Việt Nam

AI, Big Data được ứng dụng trong quản lý tuân thủ pháp luật thuế
Tổng cục Thuế cho biết, công tác quản lý tuân thủ pháp luật thuế vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Theo đó, thực tế hiện nay số lượng người nộp thuế lớn, gây áp lực cho công tác quản lý. Cụ thể, hiện có hơn 920.000 doanh nghiệp đang hoạt động, trên 3 triệu hộ kinh doanh, cùng với khoảng 29 triệu mã số thuế thu nhập cá nhân... Hồ sơ, dữ liệu thuế ngày càng lớn, đòi hòi thời gian, nhân lực đáp ứng công tác quản lý thuế ngày một cao.
Hệ thống hóa đơn điện tử đã tiếp nhận, quản lý hơn 7 tỷ hóa đơn điện tử; Số lượng hồ sơ khai thuế (tổ chức, cá nhân) hơn 155 triệu hồ sơ khai thuế; Số lượng báo cáo tài chính doanh nghiệp và quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp hơn 16,2 triệu... Đặc biệt, tình trạng trốn thuế, gian lận thuế còn phổ biến, gây thất thoát ngân sách nhà nước.
Trước thực trạng trên, hiện nay AI, Big Data được ứng dụng trong một số lĩnh vực quản lý tuân thủ pháp luật thuế như: Phân tích dữ liệu (AI giúp phân tích lượng dữ liệu khổng lồ về thuế, từ đó phát hiện các trường hợp nghi vấn trốn thuế, gian lận thuế); Kiểm tra tự động (AI giúp tự động kiểm tra hồ sơ khai thuế, hóa đơn điện tử..phát hiện sai sót và đề xuất xử lý); Đánh giá rủi ro (AI giúp đánh giá mức độ rủi ro của từng người nộp thuế, từ đó tập trung kiểm tra những trường hợp có nguy cơ cao); Tự động hóa quy trình (AI giúp tự động hóa các quy trình thủ công, tiết kiệm thời gian và nhân lực).
Ngoài ra, AI, Big Data cũng được sử dụng trong các công tác như: Phân tích rủi ro thuế (Big Data được sử dụng để phân tích rủi ro thuế, xác định các đối tượng có nguy cơ cao vi phạm pháp luật thuế); Quản lý thuế theo ngành kinh tế (Big Data được sử dụng để quản lý thuế theo ngành kinh tế, giúp đánh giá hiệu quả hoạt động thuế của từng ngành); Dự báo số thu ngân sách (Big Data được sử dụng để dự báo số thu ngân sách, giúp cơ quan thuế có kế hoạch thu ngân sách nhà nước phù hợp).
Nhiều lợi ích
Theo đánh giá của Tổng cục Thuế, ứng dụng AI, Big Data trong công tác quản lý tuân thủ pháp luật thuế đem lại nhiều lợi ích không chỉ cho cơ quan thuế mà cho cả người nộp thuế trong thực hiện nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước như: giúp phát hiện và xử lý vi phạm pháp luật thuế hiệu quả hơn; giúp thu hồi nợ thuế hiệu quả hơn, giảm thiểu thất thu ngân sách nhà nước; giúp công tác quản lý thuế minh bạch hơn, tạo niềm tin cho người nộp thuế; giúp người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ thuế dễ dàng và thuận tiện hơn; giúp tiết kiệm chi phí cho công tác quản lý thuế.
Với cơ sở dữ liệu lớn của hóa đơn điện tử, Tổng cục Thuế nghiên cứu áp dụng một số công nghệ mới để phân tích dữ liệu như: giải pháp xử lý ngôn ngữ tự nhiên nhận diện tên hàng hoá dịch vụ trên hóa đơn điện tử; tìm giá bất thường của hàng hóa; xây dựng các chuỗi mua bán một số mặt hàng như tinh bột sắn, dăm gỗ, điện thoại di động và máy tính bảng... để phát hiện các trường hợp người nộp thuế có dấu hiệu rủi ro trong tuân thủ pháp luật thuế.
Tuy nhiên, Tổng cục Thuế cũng thừa nhận có nhiều thách thức trong việc ứng dụng AI, Big Data. Đầu tiên, việc ứng dụng AI và Big Data cần có hạ tầng công nghệ hiện đại, đồng bộ. Tiếp theo, cần có đội ngũ nhân lực có trình độ chuyên môn cao để vận hành và quản lý hệ thống AI và Big Data. Ngoài ra, cần có khung pháp lý hoàn chỉnh để điều chỉnh việc ứng dụng AI và Big Data trong công tác quản lý thuế.
Tổng cục Thuế nhận định, ứng dụng AI và Big Data trong công tác quản lý tuân thủ pháp luật thuế là xu hướng tất yếu của ngành Thuế Việt Nam. Việc ứng dụng AI và Big Data mang lại nhiều lợi ích, giúp nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thiểu thất thu ngân sách và tăng cường sự minh bạch. Tuy nhiên, để ứng dụng AI và Big Data hiệu quả, cần có sự đầu tư về hạ tầng công nghệ, nguồn nhân lực và xây dựng khung pháp lý.
Tin tức khác
Tổng rà soát hệ thống pháp luật: Không để điểm nghẽn cản trở phát triển
Đề xuất bổ sung xổ số biết kết quả ngay qua Internet
Minh bạch giá thuốc, tránh phát sinh rào cản trong cung ứng
Vi phạm kinh doanh bảo hiểm bị phạt tới 200 triệu đồng
Thành lập hộ kinh doanh năm 2026: Đừng chủ quan sau khi có giấy phép, chủ hộ cần làm gì để tránh vi phạm?
Pháp luật phải đủ ổn định để đầu tư, đủ linh hoạt để phát triển
Nâng cao năng lực khai thác AI có kiểm soát trong phòng, chống ma túy
PODCAST: Bộ Tài chính thúc đẩy hợp tác huy động vốn quốc tế bên lề APEC 2026
VIDEO: 255 thủ tục thuế, hải quan, kho bạc chính thức xóa bỏ rào cản địa giới hành chính
PODCAST: Chính sách giảm và gia hạn thuế 366,6 nghìn tỷ đồng tạo bệ phóng giúp doanh nghiệp tái đầu tư
PODCAST: Hướng dẫn người nộp thuế tra cứu và chủ động gỡ bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh
PODCAST: Freelancer và KOL cần nắm rõ quy định mới về thuế thu nhập cá nhân từ tháng 7 năm 2026
Luật sửa đổi, bổ sung Luật An toàn, vệ sinh lao động: Tăng trách nhiệm bảo vệ người lao động
Chính thức bổ sung ngày 27/7 là ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương
Chưa mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, bổ sung cơ chế bảo toàn vốn đầu tư Quỹ
Giữ quy định thanh toán 5% cuối cùng khi người mua nhà hình thành trong tương lai được cấp sổ
Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi): Áp dụng bảng giá đất, hệ số điều chỉnh từ ngày 1/1/2028
Hoàn thiện cơ chế, chính sách về đầu tư và sử dụng nguồn lực công
Quốc hội tán thành các giải pháp, cam kết của Bộ trưởng Bộ Tài chính tại phiên chất vấn
Chung một đại dương, cùng một tương lai: Dấu ấn Việt Nam tại APEC 2026
Việt Nam - Azerbaijan thúc đẩy hợp tác chiến lược, khai thác tiềm năng kinh tế, thương mại và năng lượng
Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi): Áp dụng bảng giá đất, hệ số điều chỉnh từ ngày 1/1/2028
Đánh thức nguồn lực di sản, lan tỏa sắc màu văn hóa dân tộc
Việt Nam - Azerbaijan thúc đẩy hợp tác chiến lược, khai thác tiềm năng kinh tế, thương mại và năng lượng
VIFC-HCMC thúc đẩy phát triển Sở Giao dịch hàng hóa, hướng tới hình thành giá tham chiếu trong nước
Luật Đầu tư sửa đổi: Mở cơ chế ưu đãi đầu tư đặc biệt, thu hút các dự án chiến lược
Cơ hội mở rộng không gian kinh doanh cho doanh nghiệp Việt
Giao dịch hàng hóa phái sinh: Minh bạch giá tham chiếu, kết nối thị trường thực
Chuyển dịch năng lượng xanh, khơi thông nguồn lực cho phát triển bền vững







